శ్రీ యాగంటి ఉమ మహేశ్వర ఆలయం
శివ temple · Andhra Pradesh, India
శ్రీ యాగంటి ఉమా మహేశ్వర ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నంద్యాల జిల్లా, బనగానపల్లె సమీపంలోని యాగంటిలో ఉన్న శివాలయం. మూలవిరాట్టు ఉమా మహేశ్వర స్వామి — యాగంటి స్వామిగా ప్రసిద్ధులు — పార్వతీ (ఉమా) సమేతుడైన శివుడు. నంద్యాల జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం బనగానపల్లె నుంచి సుమారు 11 కి.మీ. దూరంలో, సహజ గుహలు, నీటి బుగ్గలతో కూడిన రాతి కొండల మధ్య ఈ ఆలయం ఉంది.
సుమారు 15 x 10 x 8 అడుగుల పరిమాణంలో ఉన్నట్లు జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొన్న అతి పెద్ద రాతి నందికి, అగస్త్య మహర్షి మరియు కవి-యోగి పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామితో ముడిపడిన ఆలయం పైభాగంలోని గుహలకు ఈ క్షేత్రం ప్రసిద్ధి. మహా శివరాత్రి ఇక్కడ జరిగే అతి పెద్ద పండుగ.
Faith & Tradition
Religious Significance of శ్రీ యాగంటి ఉమ మహేశ్వర ఆలయం
స్థానిక సంప్రదాయం ప్రకారం, అగస్త్య మహర్షి మొదట ఇక్కడ వేంకటేశ్వర స్వామికి ఆలయం నిర్మించాలనుకున్నారు, కానీ ఆయన సిద్ధం చేసిన విగ్రహం దెబ్బతినడంతో ప్రతిష్ఠించలేకపోయారు. అప్పుడు ఆయన శివుని కోసం తపస్సు చేయగా, ఈ కొండలు కైలాసాన్ని పోలి ఉన్నాయని, ఇవి శివునికే తగినవని శివుడు చెప్పాడని అంటారు. అగస్త్యుని కోరిక మేరకు శివపార్వతులు ఒకే శిలలో ఉమా మహేశ్వరులుగా కలిసి ప్రతిష్ఠితులయ్యారని సంప్రదాయం చెబుతుంది.
గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉన్న నంది (బసవన్న) నెమ్మదిగా పెరుగుతోందని భక్తుల విశ్వాసం. ఒకప్పుడు దాని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసేంత స్థలం ఉండేదని, ఒక స్తంభాన్ని తొలగించాల్సి వచ్చిందని స్థానికులు చెబుతారు. కలియుగాంతంలో ఈ నంది ప్రాణం పోసుకుంటుందని పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామి చెప్పినట్లుగా ఒక భవిష్యవాణి ప్రచారంలో ఉంది. అగస్త్యుని శాపం వల్ల కాకులు ఆలయానికి రావని మరో స్థానిక సంప్రదాయం చెబుతుంది.
Heritage
History of శ్రీ యాగంటి ఉమ మహేశ్వర ఆలయం
ప్రసిద్ధ కథనాలు ఈ ఆలయ నిర్మాణాన్ని విజయనగర సామ్రాజ్యపు సంగమ వంశ రాజులకు — సాధారణంగా హరిహర, బుక్కరాయల పేర్లతో — ఆపాదిస్తాయి, తరచూ దీన్ని 15వ శతాబ్దానికి చెందినదిగా చెబుతాయి. దీన్ని ధృవీకరించే శాసనం గానీ అధికారిక సర్వే గానీ HinduTone కు లభించలేదు; పైగా హరిహర I, బుక్క I 14వ శతాబ్దంలో పాలించినందున ఈ రెండు కాలాలు పొసగవు. విజయనగర సంబంధాన్ని విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్న ఆపాదనగానే చూడాలి, నిర్ధారిత వాస్తవంగా కాదు.
ఆలయం వెనుక కొండలోని గుహలు చాలా కాలంగా పూజా స్థలాలుగా ఉన్నాయి. నిటారుగా ఉన్న మెట్ల ద్వారా చేరుకునే అగస్త్య గుహలో అమ్మవారి విగ్రహం ఉంది; అగస్త్యుడు తపస్సు చేసిన ప్రదేశం ఇదేనని నమ్మకం. వేంకటేశ్వర గుహలో దెబ్బతిన్న వేంకటేశ్వర విగ్రహం ఉంది. మూడవ గుహ 17వ శతాబ్దపు యోగి పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామితో ముడిపడి ఉంది; ఆయన తన భవిష్యవాణి గ్రంథం కాలజ్ఞానంలో కొంత భాగాన్ని అక్కడే రచించారని అంటారు.
Architecture and sacred features
ఆలయం కొండ పాదాల వద్ద ఉంది; ప్రవేశ ద్వారంపై శిల్పాలతో కూడిన గోపురం, గర్భగుడి ముందు పెద్ద నంది ఉన్నాయి. దాని పక్కనే పుష్కరిణి (ఆలయ కోనేరు) ఉంది; కొండ నుంచి ప్రవహించే నీటి బుగ్గ చెక్కిన నంది నోటి గుండా ఇందులోకి వస్తుంది. ఈ బుగ్గ ఏడాది పొడవునా ప్రవహిస్తుందని స్థానికులు చెబుతారు.
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
అగస్త్య, వీరబ్రహ్మేంద్ర గుహలకు ఎక్కే మెట్లు నిటారుగా, ఎగుడుదిగుడుగా ఉంటాయి; వీరబ్రహ్మేంద్ర గుహ తక్కువ ఎత్తులో ఉండటంతో లోపలికి వెళ్లడానికి వంగాల్సి ఉంటుంది. మహా శివరాత్రి సమయంలో రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత సమయాలు, ఏర్పాట్ల గురించి ఆలయ కార్యాలయం లేదా ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాదాయ శాఖతో నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with the temple administration before travelling. Last reviewed 5 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at శ్రీ యాగంటి ఉమ మహేశ్వర ఆలయం
మహా శివరాత్రి
యాగంటిలో శివరాత్రికి ఈ ప్రాంతం నలుమూలల నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తారని నంద్యాల జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొంది.
Location
How to Reach శ్రీ యాగంటి ఉమ మహేశ్వర ఆలయం
నంద్యాల జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం యాగంటి బనగానపల్లె నుంచి సుమారు 11 కి.మీ. దూరంలో ఉంది; బనగానపల్లె నుంచి రోడ్డు మార్గంలో చేరుకోవచ్చు. జిల్లా కేంద్రమైన నంద్యాలలో ఈ ప్రాంతపు ప్రధాన రైల్వే జంక్షన్ ఉంది; సమీపంలోని ప్రధాన నగరం కర్నూలు.
సమీప విమానాశ్రయం ఓర్వకల్లులోని కర్నూలు విమానాశ్రయం (ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి విమానాశ్రయం). చాలా మంది సందర్శకులు యాగంటితో పాటు అదే జిల్లాలోని బెలూం గుహలు, మహానందిని కూడా దర్శిస్తారు.
Location: Andhra Pradesh, India
Nearest airport: కర్నూలు విమానాశ్రయం (ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి విమానాశ్రయం), ఓర్వకల్లు
Nearest railway station: నంద్యాల జంక్షన్
More in Hindu temples in Andhra Pradesh · శివ temples · Temples in Kurnool District
Questions
శ్రీ యాగంటి ఉమ మహేశ్వర ఆలయం: Frequently Asked Questions
యాగంటిలోని నంది నిజంగా పెరుగుతోందా?
గత శతాబ్ద కాలంలో రాతి నంది పెరిగిందని, దాని వల్ల ఒక స్తంభాన్ని తొలగించాల్సి వచ్చిందని భక్తులు, స్థానికులు చెబుతారు. రాయి నెమ్మదిగా విస్తరించడమే దీనికి కారణమని భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ (ASI) పేరుతో తరచూ కథనాలు వస్తుంటాయి, కానీ దీన్ని ధృవీకరించే ప్రచురిత ASI అధ్యయనం HinduToneకు లభించలేదు.
యాగంటిలో ఏ దేవుడిని పూజిస్తారు?
మూలవిరాట్టు ఉమా మహేశ్వర స్వామి — ఒకే శిలా విగ్రహంలో కలిసి పూజలందుకునే శివపార్వతులు. స్థానికంగా స్వామిని యాగంటి స్వామి అని పిలుస్తారు.
యాగంటి నంది ఎంత పెద్దది?
నంద్యాల జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం దాని పరిమాణం సుమారు 15 x 10 x 8 అడుగులు.
యాగంటి ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?
ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నంద్యాల జిల్లాలో ఉంది; జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం బనగానపల్లె నుంచి సుమారు 11 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
యాగంటిలో ఏ గుహలు ఉన్నాయి?
ఆలయం పైభాగంలో భక్తులు దర్శించే మూడు గుహలు ఉన్నాయి: అమ్మవారి విగ్రహం ఉన్న అగస్త్య గుహ, దెబ్బతిన్న వేంకటేశ్వర విగ్రహం ఉన్న వేంకటేశ్వర గుహ, పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామితో ముడిపడిన గుహ.
యాగంటి ఆలయాన్ని ఎవరు నిర్మించారు?
విజయనగర సంగమ వంశ రాజులు నిర్మించారని ప్రసిద్ధి, కానీ దీన్ని ఏ శాసనం లేదా అధికారిక సర్వే ద్వారా HinduTone ధృవీకరించలేకపోయింది; ప్రచారంలో ఉన్న తేదీలు కూడా ఒకదానితో ఒకటి పొసగవు.
యాగంటిలో కాకులు ఎందుకు ఉండవు?
స్థానిక సంప్రదాయం ప్రకారం, తన తపస్సుకు భంగం కలిగించిన కాకులను అగస్త్య మహర్షి శపించారు, అందుకే అవి ఆలయానికి రావు. ఇది భక్తుల విశ్వాసం మాత్రమే, నమోదు చేసిన పరిశీలన కాదు.
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q8046685 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Yaganti temple — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- District Administration, Nandyal (Government of Andhra Pradesh) — Temple Tourism – Nandyal District
- District Administration, Nandyal (Government of Andhra Pradesh) — Places of Interest – Nandyal District
- Wikipedia — Yaganti temple (pointer for legends and caves)
- Exotic India — Why Yaganti Nandi Is Growing – Mystery of the Expanding Idol
- Aaj Tak — Yaganti Uma Maheswara temple Nandi idol size increase: geologists explain
Further reading: శ్రీ యాగంటి ఉమ మహేశ్వర ఆలయం on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit