శ్రీ మంగేశ్ ఆలయం
శివ temple · Goa, India
శ్రీ మంగేశీ ఆలయం (శ్రీ మంగేశ అని కూడా రాస్తారు) గోవాలోని పోండా తాలూకాలో ప్రియోల్ వద్ద ఉన్న శివాలయం (Goa Tourist Directory; గోవా ప్రభుత్వం). ఇక్కడి ప్రధాన దైవం మంగేశ స్వామి శివుని రూపంగా భావించబడతారు, లింగ రూపంలో పూజలందుకుంటారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). ఆలయం చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాన్నే మంగేశీ అని పిలుస్తారు; ఆలయం పణజి నుండి సుమారు 21 నుండి 22 కి.మీ. దూరంలో ఉంది (గోవా ప్రభుత్వం; Goa Tourist Directory).
పచ్చని కొండల మధ్య ఒక చిన్న కొండపై ఆలయం ఉంది; దాని ప్రవేశద్వారం వద్ద ఉన్న ఎత్తైన తెల్లని దీపస్తంభం చుట్టుపక్కల గ్రామీణ ప్రాంతానికి ఒక గుర్తుగా నిలుస్తుంది (Goa Tourist Directory). సంప్రదాయం ప్రకారం, పోర్చుగీసు కాలంలో సురక్షితంగా ఉంచేందుకు స్వామిని కుశస్థలి (నేటి కోర్తాలిం) నుండి ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
Faith & Tradition
Religious Significance of శ్రీ మంగేశ్ ఆలయం
శివుడిని మంగేశ అని గోవాలో మాత్రమే పిలుస్తారని గోవా ప్రభుత్వం, Gomantak Times రెండూ పేర్కొంటున్నాయి (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). మంగేశీలోని శ్రీ మంగేశుడిని, శాంతాదుర్గతో పాటు, గోవాలో అత్యంత పూజనీయమైన రక్షక దైవాలలో ఒకరిగా The Tribune పేర్కొంటుంది (The Tribune).
మంగేశీ గ్రామం నుండి వచ్చిన గాయకుల కుటుంబమైన మంగేష్కర్ కుటుంబానికి మంగేశ స్వామి కులదైవం (The Week; Gomantak Times). దీనానాథ్ మంగేష్కర్ సంగీతం, నాటకరంగం వైపు మళ్లక ముందు కొన్నేళ్లు ఈ ఆలయంలో పనిచేశారని, ఆలయానికి వెళ్లే రహదారికి ఆయన పేరు పెట్టారని The Week తెలిపింది (The Week).
Heritage
History of శ్రీ మంగేశ్ ఆలయం
పురాణ కథనం ప్రకారం, శివుడు పార్వతితో పాచికల ఆటలో ఓడిపోయి గోవాకు వెళ్లాడు; ఆమె తనను వెతుక్కుంటూ వచ్చినప్పుడు భయపెట్టడానికి పులి రూపం ధరించాడు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). భయంతో ఆమె "త్రాహి మాం గిరీశ" అని అరిచింది; ఆ పదాలు తరువాత కుదించబడి మంగేశ అయ్యాయి (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). ఆలయ సొంత సంప్రదాయం ఈ దైవాన్ని పురాణాల కాలం వరకు గుర్తిస్తుందని The Tribune పేర్కొంటుంది (The Tribune).
ఆలయం మొదట కుశస్థలి వద్ద ఉండేది, దానినే ఇప్పుడు కోర్తాలిం అని పిలుస్తారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). పోర్చుగీసు పాలనలో హిందూ ఆలయాల ధ్వంసం, మత మార్పిడులు జరిగినప్పుడు భక్తులు లింగాన్ని ప్రియోల్‌కు తరలించారు; గోవా ప్రభుత్వం, Gomantak Times రెండూ ఈ తరలింపును 1560 నాటిదిగా పేర్కొంటున్నాయి (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
మరాఠాల సేవలో ఉన్న అధికారి రామచంద్ర సుఖ్తంకర్, తరువాత సోండా (సౌందే) రాజు ద్వారా ఆలయానికి భూమి ఇప్పించారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). ఆలయం మరాఠాల పాలనలో రెండుసార్లు, మళ్లీ 1890లో, ఇటీవల 1973లో పునరుద్ధరించబడింది; అప్పుడు దాని గోపురం శిఖరంపై బంగారు కలశాన్ని ప్రతిష్ఠించారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
Architecture and sacred features
గోవా ప్రభుత్వం ఈ ఆలయాన్ని హిందూ, క్రైస్తవ, ముస్లిం వాస్తు ప్రభావాల సమ్మేళనంగా వర్ణిస్తుంది (గోవా ప్రభుత్వం). Gomantak Times దీని గోపురాలు, స్తంభాలు, కటకటాలు (balustrades), ఏడు అంతస్తుల తెల్లని అష్టభుజ దీపస్తంభం (deepastambha) గురించి ప్రస్తావిస్తుంది; Goa Tourist Directory దీనిని గ్రామీణ ప్రాంతానికి ఒక గుర్తుగా పేర్కొంటుంది (Gomantak Times; Goa Tourist Directory).
ఇతర విశేషాలలో నంది, పెంకులతో అలంకరించిన తులసి బృందావనం, షాండ్లియర్లు వేలాడే సభా గృహం, నీటి కొలను, స్వామి కొలువై ఉన్న గర్భగుడి ఉన్నాయి (Gomantak Times). ప్రాంగణంలో, వెనుక భాగంలో ఉన్న ఉపాలయాలలో మూలకేశ్వర్, వీరభద్రుడు, లక్ష్మీనారాయణుడు, కాలభైరవుడు, గణేశుడు, దేవి భగవతి వంటి దేవతలు కొలువై ఉన్నారు (Gomantak Times).
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
పూజా స్థలాల లోపల నిశ్శబ్దం, తగిన గౌరవం, సముచిత మర్యాద పాటించాలని గోవా పర్యాటక శాఖ సందర్శకులను కోరుతుంది (Goa Tourist Directory). దర్శన సమయాలు, వస్త్రధారణ నియమాలు అధికారిక మూలం నుండి నిర్ధారించబడలేదు, కాబట్టి సందర్శనకు ముందు ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను ఆలయ నిర్వాహకులతో (శ్రీ మంగేశ దేవస్థాన్) నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with the temple administration before travelling. Last reviewed 11 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at శ్రీ మంగేశ్ ఆలయం
వార్షిక జాతర మరియు రథోత్సవం
వార్షిక జాతర సమయంలో ఆలయాన్ని దీపాలతో అలంకరిస్తారు; స్వామిని పల్లకిలో, పెద్ద రథాలపై ఊరేగిస్తారు, వేలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). గోవా ప్రభుత్వం జాతరను జనవరిలో అని పేర్కొంటుండగా, Gomantak Times ప్రధాన ఉత్సవాన్ని మాఘ పూర్ణిమతో ముడిపెడుతుంది (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
సోమవారం పల్లకి ఊరేగింపు
ప్రతి సోమవారం సాయంత్రం హారతికి ముందు స్వామిని సంగీతంతో పల్లకి ఊరేగింపుగా తీసుకువెళతారు (Gomantak Times).
Location
How to Reach శ్రీ మంగేశ్ ఆలయం
ఆలయం పోండా తాలూకాలో ప్రియోల్ వద్ద, పణజి నుండి 22 కి.మీ., మడ్గావ్ నుండి 26 కి.మీ. దూరంలో ఉంది (Goa Tourist Directory). కవ్లేంలోని శాంతాదుర్గ ఆలయం మంగేశీ ఆలయం నుండి సుమారు 3 కి.మీ. దూరంలో ఉంది (Goa Tourist Directory). గోవాలో అనుకూలమైన రైల్వే స్టేషన్లుగా మడ్గావ్, వాస్కో, కర్మలి, థివిం లను గోవా పర్యాటక శాఖ పేర్కొంటుంది; రాష్ట్ర విమానాశ్రయం దబోలిం వద్ద ఉంది (Goa Tourist Directory).
Location: Goa, India
Nearest airport: దబోలిం విమానాశ్రయం (Dabolim Airport), గోవా
More in Hindu temples in Goa · శివ temples
Questions
శ్రీ మంగేశ్ ఆలయం: Frequently Asked Questions
మంగేశీ ఆలయంలో ఏ దేవుడిని పూజిస్తారు?
ఈ ఆలయం శివుని రూపమైన మంగేశ స్వామికి అంకితం చేయబడింది; స్వామి లింగ రూపంలో పూజలందుకుంటారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
మంగేశీ ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?
ఇది గోవాలోని పోండా తాలూకాలో ప్రియోల్ వద్ద, మంగేశీ అని పిలువబడే ప్రాంతంలో ఉంది (గోవా ప్రభుత్వం). ఇది పణజి నుండి 22 కి.మీ., మడ్గావ్ (Margao) నుండి 26 కి.మీ. దూరంలో ఉంది (Goa Tourist Directory).
ఆలయం మొదట ఎక్కడ ఉండేది?
ఆలయం మొదట కుశస్థలి (నేటి కోర్తాలిం) వద్ద ఉండేది; పోర్చుగీసు కాలంలో రక్షణ కోసం లింగాన్ని 1560లో ప్రియోల్‌కు తరలించారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
మంగేశ స్వామికి ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది?
పురాణ కథనం ప్రకారం, పులి రూపంలో ఉన్న శివుడిని చూసి భయపడిన పార్వతి "త్రాహి మాం గిరీశ" అని అరిచింది; ఆ పదాలు తరువాత కుదించబడి మంగేశ అయ్యాయి (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
ఈ ఆలయానికి లతా మంగేష్కర్‌కు ఉన్న సంబంధం ఏమిటి?
మంగేశీ గ్రామం నుండి వచ్చిన మంగేష్కర్ కుటుంబానికి మంగేశ స్వామి కులదైవం (The Week; Gomantak Times).
ప్రధాన ఉత్సవం ఎప్పుడు జరుగుతుంది?
ప్రధాన వేడుక వార్షిక జాతర; ఆ సమయంలో స్వామిని పల్లకిలో, రథాలపై ఊరేగిస్తారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times). గోవా ప్రభుత్వం దీనిని జనవరిలో అని పేర్కొంటుండగా, Gomantak Times దీనిని మాఘ పూర్ణిమతో ముడిపెడుతుంది; కాబట్టి ఈ సంవత్సరం తేదీలను నిర్ధారించుకోండి (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
ఆలయాన్ని చివరిసారిగా ఎప్పుడు పునరుద్ధరించారు?
మరాఠాల పాలనలో రెండుసార్లు, 1890లో మరోసారి పునరుద్ధరణ జరిగిన తరువాత, తాజా పునరుద్ధరణ 1973లో జరిగింది; అప్పుడు గోపురంపై బంగారు కలశాన్ని ప్రతిష్ఠించారు (గోవా ప్రభుత్వం; Gomantak Times).
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q4789425 — structured data (CC0)
- Government of Goa — Mangueshi Temple
- Government of Goa, Department of Tourism — Goa Tourist Directory 2019 (Temples: Shree Manguesh; Transport)
- Gomantak Times — Discover the important temple in Lata Mangeshkar's life
- The Week — Everlasting melody
- The Tribune — Spectrum: Travel (Goa temples)
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit