హిందూ డెవోషన్ టెంపుల్ యట్ 2
శ్రీ కష్టభంజనదేవ హనుమాన్జీ దేవాలయం
హనుమాన్ temple · Gujarat, India
శ్రీ కష్టభంజన్ దేవ్ హనుమాన్జీ మందిరం గుజరాత్లోని బోటాద్ జిల్లా, బర్వాలా తాలూకాలోని సాలంగ్పూర్ (సారంగ్పూర్ అని కూడా రాస్తారు)లో ఉన్న హనుమంతుని హిందూ ఆలయం (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir; Gujarat Tourism). ఇక్కడ హనుమంతుడు 'దుఃఖాలను పోగొట్టేవాడు' అనే అర్థం గల కష్టభంజన్గా పూజలందుకుంటాడు (Gujarat Tourism).
ఈ ఆలయం స్వామినారాయణ సంప్రదాయంలోని వడ్తాల్ గాదికి చెందినది; దీని నిర్వహణ శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర్ వడ్తాల్ ధామ్ చూస్తుంది (Gujarat Tourism; Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir).
Faith & Tradition
Religious Significance of హిందూ డెవోషన్ టెంపుల్ యట్ 2
కష్టభంజన్ దేవ్ మనసు, శరీరం, సామాజిక జీవితంలోని కష్టాలను తొలగిస్తాడని, ఆయనను శరణు కోరి వచ్చినవారు ఖాళీ చేతులతో తిరిగి వెళ్లరని భక్తుల విశ్వాసం (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). పండితుడు రేమండ్ విలియమ్స్ నమోదు చేసిన ఒక సంప్రదాయం ప్రకారం, కొత్తగా ప్రతిష్ఠించిన విగ్రహాన్ని గోపాలానంద స్వామి ఒక దండంతో తాకినప్పుడు అది సజీవమై కదిలింది (Gujarat Tourism).
స్వామినారాయణ్ అనేకసార్లు సాలంగ్పూర్ను సందర్శించి అక్కడ ప్రవచనాలు ఇచ్చారని, ఒకనాడు ఈ గ్రామంలో పెద్ద ఆలయం నిర్మితమవుతుందని ఆయన ముందే చెప్పారని ఆలయం స్వయంగా చెబుతుంది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir).
Heritage
History of హిందూ డెవోషన్ టెంపుల్ యట్ 2
హనుమంతుని విగ్రహ ప్రతిష్ఠను గుజరాత్ టూరిజం, ఆలయం రెండూ స్వామినారాయణ సంప్రదాయానికి చెందిన సాధువు సద్గురు గోపాలానంద స్వామికి ఆపాదిస్తాయి (Gujarat Tourism; Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). ఆలయ కథనం ప్రకారం, స్వామినారాయణ్ కాలం తర్వాత ఆయన సాలంగ్పూర్కు వచ్చినప్పుడు, ఏళ్ల తరబడి కరువుతో తాము కష్టాలు పడుతున్నామని భక్తుడు వాఘాఖాచర్, ఇతర గ్రామస్థులు ఆయనకు చెప్పారు (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir).
అదే కథనం ప్రకారం, గోపాలానంద స్వామి స్వయంగా విగ్రహ రూపకల్పనను గీసి, కాంజీ మిస్త్రీ అనే శిల్పిచేత దానిని చెక్కించారు; ప్రతిష్ఠ సమయంలో దేవత విగ్రహంలోకి ప్రవేశించగా అది కంపించింది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). ఆయన తన దండాన్ని ఆలయంలోనే వదిలి వెళ్లారని, దానితో చల్లిన నీరు బాధలను శాంతింపజేస్తుందని నమ్మకం ఉందని ఆలయ సంప్రదాయం చెబుతుంది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). ఇవి నమోదైన చారిత్రక ఆధారాలు కావు, సంప్రదాయ కథనాలు మాత్రమే.
2023 ఏప్రిల్లో కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ఆలయంలో హనుమంతుని భారీ విగ్రహాన్ని ప్రారంభించారు (The Week). 54 అడుగుల ఈ విగ్రహాన్ని హనుమాన్ జయంతి, 2023 ఏప్రిల్ 6న ఆవిష్కరించినట్లు The Federal నివేదించింది (The Federal). ఆలయం ఈ విగ్రహాన్ని 'కింగ్ ఆఫ్ సాలంగ్పూర్' అని పిలుస్తుంది; ఇది పంచధాతువు అనే ఐదు లోహాల మిశ్రమంతో తయారైనదని వివరిస్తుంది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir).
విగ్రహ పీఠంపై హనుమంతుడు స్వామినారాయణ్ పాదాల వద్ద ఉన్నట్లు చూపిన కుడ్యచిత్రాలపై 2023లో సాధువులు నిరసనలు తెలిపారు; అహ్మదాబాద్లో జరిగిన సమావేశం తర్వాత ఆలయ అధికారులు వాటిని తొలగించడానికి అంగీకరించారు (The Week).
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
ఆలయంలో భోజనాలయం (భోజనశాల), యాత్రికుల వసతి సౌకర్యాలు ఉన్నాయి; భక్తులు వచ్చిన తర్వాతే గదులు కేటాయిస్తామని, ఆలయం ద్వారా గానీ ఏ ఏజెంట్ ద్వారా గానీ ముందస్తు లేదా ఆన్లైన్ బుకింగ్ ఉండదని ఆలయం తెలియజేస్తుంది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). దర్శన సమయాలు అప్పుడప్పుడు మారుతుంటాయి, కాబట్టి ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను శ్రీ కష్టభంజన్ దేవ్ హనుమాన్జీ మందిరంతో నిర్ధారించుకోండి (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir).
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర్ వడ్తాల్ ధామ్ (official website) before travelling. Last reviewed 11 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at హిందూ డెవోషన్ టెంపుల్ యట్ 2
హనుమాన్ జయంతి
ఆలయంలోని 54 అడుగుల హనుమాన్ విగ్రహాన్ని 2023లో హనుమాన్ జయంతి నాడు ఆవిష్కరించారు (The Federal; The Week).
Location
How to Reach హిందూ డెవోషన్ టెంపుల్ యట్ 2
గుజరాత్ టూరిజం ప్రకారం సాలంగ్పూర్ అహ్మదాబాద్ నుండి రోడ్డు మార్గంలో సుమారు 153 కి.మీ. దూరంలో ఉంది, అహ్మదాబాద్ నుండి బస్సులు ఉన్నాయి (Gujarat Tourism); ఆలయం మాత్రం ఈ దూరాన్ని సుమారు 140 కి.మీ.గా పేర్కొంటుంది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). సమీప రైల్వే స్టేషన్ బోటాద్ జంక్షన్; సమీప విమానాశ్రయం అహ్మదాబాద్లోని సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (Gujarat Tourism).
Location: Gujarat, India
Nearest airport: సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, అహ్మదాబాద్
Nearest railway station: బోటాద్ జంక్షన్
More in Hindu temples in Gujarat · హనుమాన్ temples
Questions
హిందూ డెవోషన్ టెంపుల్ యట్ 2: Frequently Asked Questions
కష్టభంజన్ దేవ్ హనుమాన్జీ మందిరం ఎక్కడ ఉంది?
ఇది గుజరాత్లోని బోటాద్ జిల్లా, బర్వాలా తాలూకాలోని సాలంగ్పూర్ (సారంగ్పూర్ అని కూడా రాస్తారు) గ్రామంలో ఉంది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir; Gujarat Tourism).
కష్టభంజన్ అంటే అర్థం ఏమిటి?
గుజరాత్ టూరిజం 'కష్టభంజన్'ను 'దుఃఖాలను పోగొట్టేవాడు' అని వివరిస్తుంది; ఇక్కడ పూజించే హనుమంతుని రూపం ఇదే (Gujarat Tourism).
ఈ ఆలయం ఏ సంప్రదాయానికి చెందినది?
ఇది స్వామినారాయణ సంప్రదాయంలోని వడ్తాల్ గాదికి చెందినది; దీని నిర్వహణ శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర్ వడ్తాల్ ధామ్ చూస్తుంది (Gujarat Tourism; Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir).
హనుమంతుని విగ్రహాన్ని ఎవరు ప్రతిష్ఠించారు?
సద్గురు గోపాలానంద స్వామి ఈ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు (Gujarat Tourism; Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). ఆయన ఒక దండంతో తాకినప్పుడు విగ్రహం కదిలిందని సంప్రదాయం చెబుతుంది (Gujarat Tourism).
'కింగ్ ఆఫ్ సాలంగ్పూర్' అంటే ఏమిటి?
ఆలయ ప్రాంగణంలోని పెద్ద హనుమాన్ విగ్రహానికి ఆలయం పెట్టిన పేరు ఇది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir). 54 అడుగుల ఈ విగ్రహాన్ని 2023 ఏప్రిల్లో హనుమాన్ జయంతి నాడు అమిత్ షా ఆవిష్కరించారు (The Federal; The Week).
సాలంగ్పూర్కు ఎలా చేరుకోవాలి?
సాలంగ్పూర్ అహ్మదాబాద్ నుండి రోడ్డు మార్గంలో సుమారు 153 కి.మీ. దూరంలో ఉంది; సమీప రైల్వే స్టేషన్ బోటాద్ జంక్షన్, సమీప విమానాశ్రయం అహ్మదాబాద్లో ఉంది (Gujarat Tourism).
గదిని ముందుగానే బుక్ చేసుకోవచ్చా?
ఆలయం గానీ, ఏ ఏజెంట్ గానీ ముందస్తు లేదా ఆన్లైన్ గది బుకింగ్లు తీసుకోరని, భక్తులు వచ్చిన తర్వాతే గదులు కేటాయిస్తారని ఆలయం తెలియజేస్తుంది (Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir).
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q2776618 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Hanuman temple, Salangpur — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- Gujarat Tourism — Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir
- Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir — Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir, Salangpur (home)
- Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir — Itihas (History)
- Shree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Mandir — Parichay (Introduction)
- The Week — Gujarat: Controversial mural depicting Lord Hanuman at Salangpur Hanuman Temple to be removed
- The Federal — Hanuman Jayanti: Amit Shah unveils 54-feet tall statue of Lord Hanuman
Further reading: హిందూ డెవోషన్ టెంపుల్ యట్ 2 on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit
