శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర
స్వామినారాయణ temple · Gujarat, India
అనుచరులు వడ్తాల్ ధామ్‌గా పిలుచుకునే వడ్తాల్లోని శ్రీ స్వామినారాయణ మందిరం, గుజరాత్‌లోని ఖేడా జిల్లా నడియాద్ తాలూకాలో ఉన్న స్వామినారాయణ సంప్రదాయ ఆలయం. దీని ప్రధాన గర్భగుడిలో లక్ష్మీనారాయణ దేవ్ కొలువై ఉన్నారు. 3 నవంబర్ 1824న స్వామినారాయణ స్వయంగా విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించారు.
మూల స్వామినారాయణ సంప్రదాయంలో వడ్తాల్ అత్యంత ముఖ్యమైన కేంద్రాలలో ఒకటి. స్వామినారాయణ ఏర్పాటు చేసిన రెండు పీఠాలలో దక్షిణ పీఠమైన లక్ష్మీనారాయణ దేవ్ గాదికి ఇది ప్రధాన కేంద్రం; మరొకటి అహ్మదాబాద్‌లోని నరనారాయణ దేవ్ గాది. నవంబర్ 2024లో ఈ ఆలయం తన 200వ వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకుంది.
Faith & Tradition
Religious Significance of శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర
సహజానంద స్వామిగా కూడా ప్రసిద్ధులైన స్వామినారాయణ (1781–1830) ను ఆయన అనుచరులు భగవంతుని సర్వోన్నత స్వరూపంగా ఆరాధిస్తారు; వడ్తాల్ ఆయన జీవితంతో గాఢంగా ముడిపడి ఉంది. ఆయన బస చేసిన, ఆలయానికి నైరుతి వైపున ఉన్న గదులైన హరి మండపాన్ని ఆలయ ట్రస్ట్ సందర్శకులకు చూపిస్తుంది. దక్షిణాన ఉన్న అక్షర్ భువన్‌లో ఒక రథం, పన్నెండు ద్వారాల ఉయ్యాలతో సహా ఆయనకు సంబంధించిన వస్తువులు ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి. ఆలయం సమీపంలోని గోమతి సరస్సు తవ్వకానికి సహాయపడేందుకు స్వామినారాయణ తన తలపై మట్టి మోశారని కూడా సంప్రదాయం చెబుతుంది; భక్తులు దాని నీటిని పవిత్రంగా భావిస్తారు.
1826లో, విక్రమ సంవత్ 1882 ప్రబోధిని ఏకాదశి నాడు, వడ్తాల్‌లోనే స్వామినారాయణ వంశపారంపర్య ఆచార్యుల రెండు శాఖల పరంపరను ఏర్పాటు చేశారు. తన దత్తపుత్రులైన అయోధ్యాప్రసాద్ మరియు రఘువీర్‌లను అహ్మదాబాద్, వడ్తాల్ పీఠాలకు అధిపతులుగా నియమించారు. అప్పటి నుండి వడ్తాల్ పరంపర కొనసాగుతోంది; ప్రస్తుత అధిపతి ఆచార్య రాకేశ్‌ప్రసాద్‌జీ మహారాజ్. ఆలయం వెనుక ఉన్న పాలరాతి ఛత్రి ఆ సంఘటనకు గుర్తుగా నిలుస్తుంది.
Heritage
History of శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర
ఆలయ ట్రస్ట్ ప్రకారం, స్వామినారాయణ ఆలయ నిర్మాణానికి ఆదేశించగా, ఆయన సన్యాసి కవి-శిష్యుడు బ్రహ్మానంద స్వామి పనులను పర్యవేక్షించారు. సుమారు పదిహేను నెలల్లో ఇది పూర్తయిందని ట్రస్ట్ చెబుతుంది. విక్రమ సంవత్ పంచాంగం ప్రకారం తేదీలను ఇస్తూ, పనులు చైత్ర VS 1878లో ప్రారంభమై కార్తీక VS 1881లో పూర్తయ్యాయని ఖేడా జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొంటుంది. సాధువులు, గృహస్థ భక్తులు స్వయంగా ఇటుకలు, సున్నం మోస్తూ శ్రమదానం చేశారని, పునాదులకు సుమారు తొమ్మిది లక్షల ఇటుకలు వాడారని కూడా అది తెలుపుతుంది. స్వామినారాయణ స్వయంగా ఇటుకలు మోశారని సంప్రదాయం చెబుతుంది.
3 నవంబర్ 1824న విగ్రహాల ప్రతిష్ఠ జరిగింది. ప్రధాన గర్భగుడిలో లక్ష్మీనారాయణ దేవ్ కొలువై ఉన్నారు. కుడివైపు సన్నిధిలో హరికృష్ణ మహారాజ్తో రాధాకృష్ణులు, ఎడమవైపు సన్నిధిలో వాసుదేవ్, ధర్మపిత మరియు భక్తిమాత — సంప్రదాయం ప్రకారం స్వామినారాయణ తల్లిదండ్రులు — ఉన్నారు.
ఆలయ ద్విశతాబ్ది ఉత్సవం 11 నవంబర్ 2024న జరిగింది. ప్రధానమంత్రి వీడియో ద్వారా సభను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు; ఈ సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వం ₹200 స్మారక వెండి నాణెం మరియు తపాలా బిళ్లను విడుదల చేసింది.
Architecture and sacred features
ఆలయ గోడలపై రామాయణ దృశ్యాలు చిత్రించబడి ఉన్నాయని ఆలయ ట్రస్ట్ పేర్కొంటుంది. హరి మండపం ప్రాంగణం మధ్య భాగంలో ఉంది; దక్షిణ వైపున ఉన్న ప్రత్యేక భవనమైన అక్షర్ భువన్‌లో స్వామినారాయణకు సంబంధించిన స్మృతి చిహ్నాలు ఉన్నాయి. ప్రాంగణంలో 1826 ఆచార్య ప్రతిష్ఠాపనకు గుర్తుగా స్మారక ఛత్రి, దాని సమీపంలో పవిత్ర గోమతి సరస్సు కూడా ఉన్నాయి.
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
వడ్తాల్ రోజుకు అనేక ఆరతులు జరిగే రద్దీగల ఆలయం; ఆలయ ట్రస్ట్ ప్రతిరోజూ దర్శన సమాచారాన్ని ప్రచురిస్తుంది. దర్శన సమయాలు, వస్త్రధారణ నియమాలు, పురుషులు మరియు స్త్రీలకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు ఏవైనా ఉంటే అవి మారవచ్చు; కాబట్టి సందర్శించే ముందు శ్రీ స్వామినారాయణ మందిరం, వడ్తాల్ (vadtalmandir.org) వద్ద ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with శ్రీ స్వామినారాయణ మందిరం, వడ్తాల్ (లక్ష్మీనారాయణ దేవ్ గాది) (official website) before travelling. Last reviewed 5 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర
మూర్తి ప్రతిష్ఠ కార్తీక వార్షికోత్సవం
స్వామినారాయణ కార్తీక VS 1881 (3 నవంబర్ 1824) లో ఆలయ విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించారు. ప్రతిష్ఠ ద్విశతాబ్ది ఉత్సవాలు నవంబర్ 2024లో జరిగాయి.
ప్రబోధిని ఏకాదశి
1826లో ఈ రోజున స్వామినారాయణ వడ్తాల్లో వడ్తాల్, అహ్మదాబాద్ వంశపారంపర్య ఆచార్య పీఠాలను స్థాపించారు; అందుకే వడ్తాల్ పీఠ చరిత్రలో ఈ తేదీకి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
Location
How to Reach శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర
ఖేడా జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, ఆలయం ఆనంద్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి సుమారు 12 కి.మీ., నడియాద్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి 15 కి.మీ. దూరంలో ఉంది; ఈ రెండూ ముంబై–అహ్మదాబాద్ ప్రధాన రైలు మార్గంలో ఉన్నాయి. దగ్గరి విమానాశ్రయాలు వడోదర మరియు అహ్మదాబాద్ (సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం). అహ్మదాబాద్, వడోదర, ఆనంద్‌ల నుండి వడ్తాల్‌కు ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ బస్సులు నడుస్తాయి.
Location: Gujarat, India
Nearest airport: వడోదర; అహ్మదాబాద్
Nearest railway station: ఆనంద్ (సుమారు 12 కి.మీ.); నడియాద్ (సుమారు 15 కి.మీ.)
More in Hindu temples in Gujarat · స్వామినారాయణ temples
Questions
శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర: Frequently Asked Questions
వడ్తాల్లోని స్వామినారాయణ ఆలయాన్ని ఎవరు నిర్మించారు?
స్వామినారాయణ ఆదేశంతో, ఆయన శిష్యుడు బ్రహ్మానంద స్వామి పర్యవేక్షణలో దీని నిర్మాణం జరిగింది. 3 నవంబర్ 1824న స్వామినారాయణ స్వయంగా విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించారు.
వడ్తాల్ ప్రధాన గర్భగుడిలో ఏ దేవుడు కొలువై ఉన్నారు?
లక్ష్మీనారాయణ దేవ్. పక్క సన్నిధులలో హరికృష్ణ మహారాజ్తో రాధాకృష్ణులు, అలాగే ధర్మపిత మరియు భక్తిమాతలతో వాసుదేవ్ ఉన్నారు.
వడ్తాల్ గాది అంటే ఏమిటి?
ఇది లక్ష్మీనారాయణ దేవ్ గాది — మూల స్వామినారాయణ సంప్రదాయంలోని రెండు పీఠాలలో ఒకటి, దీని ప్రధాన కేంద్రం వడ్తాల్. మరొకటి అహ్మదాబాద్‌లోని నరనారాయణ దేవ్ గాది.
వడ్తాల్లోని హరి మండపం అంటే ఏమిటి?
స్వామినారాయణ వడ్తాల్లో ఉన్నప్పుడు బస చేసిన, ఆలయానికి నైరుతి వైపున ఉన్న ప్రదేశం ఇది. భక్తులు దీనిని పవిత్ర స్థలంగా దర్శిస్తారు.
వడ్తాల్ ఆలయానికి దగ్గరి రైల్వే స్టేషన్ ఏది?
ఖేడా జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం, ఆనంద్ స్టేషన్ సుమారు 12 కి.మీ. దూరంలో, నడియాద్ సుమారు 15 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
వడ్తాల్ ఆలయ 200వ వార్షికోత్సవం ఎప్పుడు జరిగింది?
ద్విశతాబ్ది ఉత్సవాలు నవంబర్ 2024లో జరిగాయి. ఈ సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వం ₹200 వెండి నాణెం మరియు తపాలా బిళ్లను విడుదల చేసింది.
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q7503911 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Swaminarayan Mandir, Vadtal — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- Shree Swaminarayan Mandir, Vadtal — About – Swaminarayan Sect, Holy Place, Vadtal Dham, Aacharya Tradition
- Kheda District Administration (Government of Gujarat) — Tirthrajshree Swaminarayan Temple, Vadtal
- Prime Minister's Office, Government of India — PM participates in 200th year celebrations of Shree Swaminarayan Mandir in Vadtal, Gujarat (11 Nov 2024)
- Kheda District Administration (Government of Gujarat) — How to Reach
Further reading: శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit