ఖీర భవానీ ఆలయం

చాలా కాశ్మీరీ పండిత్ కుటుంబాలకు రాగ్న్యా దేవి కులదేవత లేదా రక్షక దేవత, తుల్లా ముల్లా దర్శనం వారి భక్తిలో కేంద్రమైన కార్యం. గాందర్‌బల్ జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొన్నట్లు, భక్తులు నీటిబుగ్గ వద్ద పాలు, ఖీర్ సమర్పిస్తారు.

నీటిబుగ్గే ఒక ప్రసిద్ధ నమ్మకానికి కేంద్రం. దాని నీరు రంగు మారుతుందని, ముదురు లేదా నలుపు రంగు లోయకు రాబోయే ఆపదకు హెచ్చరిక అని భక్తులు నమ్ముతారు. గాందర్‌బల్ జిల్లా యంత్రాంగం, జమ్మూ కాశ్మీర్ టూరిజం రెండూ ఈ నమ్మకాన్ని నమోదు చేశాయి; ఇది విశ్వాసానికి సంబంధించిన విషయం, నమోదైన సహజ దృగ్విషయం కాదు.

కాశ్మీరీ పండిత్‌లు లోయ నుంచి నిర్వాసితులైనప్పటి నుంచి, జ్యేష్ఠ అష్టమి మేళా తిరిగి రావడానికి ఒక సందర్భంగా కూడా మారింది. 2018 నాటి పత్రికా కథనాలు, ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన రవాణాతో నిర్వాసిత కుటుంబాలు ఢిల్లీ, ముంబై, ఇతర నగరాల నుంచి మేళాకు వచ్చినట్లు వర్ణిస్తున్నాయి.

ఈ ఆలయం సజీవ ఆరాధనా స్థలం, నీటిబుగ్గను పవిత్రంగా భావిస్తారు. సందర్శకులు నిరాడంబరమైన దుస్తులు ధరించి, ఆలయ సిబ్బంది సూచనలను పాటించాలి. జ్యేష్ఠ అష్టమి మేళాకు చాలా పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు వస్తారు, ఆ సమయంలో ప్రభుత్వం తరచుగా ప్రత్యేక రవాణా, భద్రతా ఏర్పాట్లు చేస్తుంది. ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను గాందర్‌బల్ జిల్లా యంత్రాంగం లేదా జమ్మూ కాశ్మీర్ టూరిజంతో నిర్ధారించుకోండి.

Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with the temple administration before travelling. Last reviewed 5 October 2026.