చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం
దేవి temple · Kerala, India
చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం, చెట్టికులంగర భగవతి ఆలయం అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది కేరళలోని ఆలప్పుళ జిల్లా, మావేలిక్కర తాలూకాలోని చెట్టికులంగరలో ఉన్న అమ్మవారి ఆలయం. రాష్ట్రంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన దేవీ ఆలయాల్లో ఇది ఒకటని కేరళ టూరిజం వర్ణిస్తుంది. ఇక్కడి ప్రధాన దేవత శ్రీ భద్రకాళి — అమ్మవారి ఉగ్రమైన, రక్షించే రూపం; భక్తులు ఈమెను చెట్టికులంగర అమ్మ అని పిలుస్తారు.
ఫిబ్రవరి–మార్చిలో జరిగే కుంభ భరణి ఉత్సవానికి ఈ ఆలయం కేరళ అంతటా ప్రసిద్ధి. ఆ రోజున కెట్టుకాళ్చ — పదమూడు స్థానిక సముదాయాలు (కరలు) నిర్మించే ఎత్తైన అలంకృత రథాలు, బొమ్మల ఊరేగింపు — మరియు బాలురు సమర్పించే ఆచార నృత్య నైవేద్యమైన కుత్తియోట్టం జరుగుతాయి.
Faith & Tradition
Religious Significance of చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం
కేరళ సంప్రదాయంలో భద్రకాళి దుష్టశక్తులను నాశనం చేయడానికి శివుని మూడవ కన్ను నుండి ఉద్భవించిన అమ్మవారి రూపమని చెబుతారు. చెట్టికులంగరలో ఈమెను ఓణాట్టుకర ప్రాంతానికి రక్షక దేవతగా పూజిస్తారు; ఆలయ ఉత్సవ సంవత్సరం అంతా ఆలయం చుట్టూ ఉన్న పదమూడు కరలు, అంటే ప్రాదేశిక సముదాయాల చుట్టూ నిర్వహించబడుతుంది.
ఈ ఆలయ ఉత్సవ సంస్కృతి ఎంత విశిష్టమైనదంటే దానికి చట్టపరమైన రక్షణ కూడా లభించింది. ఉత్సవ నిర్మాణాలు తయారయ్యే చోట్ల సమర్పించే రెండు నైవేద్యాలు — కుతిరమూట్టిల్ కంజి, తేరుమూట్టిల్ కంజి — భౌగోళిక గుర్తింపు (Geographical Indication) ట్యాగ్‌లు పొందాయని 2017లో The Hindu నివేదించింది. చెట్టికులంగర అమ్మ, చెట్టికులంగర కుంభ భరణి, చెట్టికులంగర కెట్టుకాళ్చ, కుత్తియోట్టం వంటి పేర్లు కూడా పదమూడు కరల సంస్థ అయిన శ్రీ దేవీ విలాసం హిందూ మత కన్వెన్షన్ (Sree Devi Vilasam Hindu Matha Convention) పేరిట ట్రేడ్‌మార్క్‌లుగా నమోదయ్యాయి.
Heritage
History of చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం
ఈ ఆలయం 1,200 సంవత్సరాలకు పైగా పురాతనమైనదని నమ్ముతారని ఆలయ అధికారిక వెబ్‌సైట్, కేరళ టూరిజం రెండూ చెబుతున్నాయి. ఆలయ వెబ్‌సైట్‌లో ఉటంకించిన ఒక సంప్రదాయం ప్రకారం, ఆది శంకరుల శిష్యుడైన పద్మపాదాచార్యులు క్రీ.శ. 823లో దీన్ని ప్రతిష్ఠించారు. ఈ రెండు తేదీలలో దేనినీ నిర్ధారించే శాసనం గానీ పురావస్తు అధ్యయనం గానీ లభించలేదు, కాబట్టి రెండింటినీ సంప్రదాయ కథనాలుగానే చూడాలి.
కేరళ టూరిజం తిరిగి చెప్పిన ఆలయ స్థలపురాణం ప్రకారం, పొరుగు ఆలయంలో అవమానానికి గురైన చెట్టికులంగర పెద్దలు కొడుంగల్లూరు అమ్మవారిని ప్రార్థించారు. ఆమె చెట్టికులంగరకు వస్తుందని వారికి దర్శనం (స్వప్న సాక్షాత్కారం) కలిగింది, ఆమెను స్వాగతించడానికే ఈ ఆలయం నిర్మించబడింది. ఉత్సవ క్యాలెండర్ ఇప్పటికీ ఈ అనుబంధాన్ని నిలుపుకుంటోంది: ఉత్సవ కాలం ముగింపులో అమ్మవారిని ప్రతీకాత్మకంగా కొడుంగల్లూరు వైపు తిరిగి పంపే వీడ్కోలు ఊరేగింపు (అశ్వతి ఉత్సవం) ఉంటుందని ఉత్సవ సంవత్సరం గురించిన కొన్ని కథనాలు వర్ణిస్తాయి.
ఆలయ వెబ్‌సైట్ కెట్టుకాళ్చను మధ్య ట్రావెన్‌కోర్ విస్తృత సాంస్కృతిక చరిత్రలో భాగంగా చూపుతూ, దానిలోని కొన్ని రూపాలను పాత ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలతో అనుసంధానిస్తుంది. నేడు ఈ ఉత్సవం ఎంత పెద్దదంటే, కేరళ కౌముది నివేదిక ప్రకారం 2026లో ఫిబ్రవరి 23న కుంభ భరణి సందర్భంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మావేలిక్కర, కార్తికప్పళ్ళి తాలూకాలకు స్థానిక సెలవు ప్రకటించింది.
Architecture and sacred features
ఈ ఆలయం కేరళ ఆలయ సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తుంది; మధ్యలో భద్రకాళి గర్భగుడి, దాని సమీపంలో ఉపాలయాలు ఉంటాయి. చెట్టికులంగరలో అత్యంత ఆకట్టుకునే నిర్మాణాలు తాత్కాలికమైనవే: కెట్టుకాళ్చ కోసం నిర్మించే కుతిరలు (అలంకృత ఆలయ వాహనాలు), తేరులు (రథాలు). కుతిరలు సుమారు 70–75 అడుగుల ఎత్తు ఉంటాయని The Hindu నివేదించగా, అతిపెద్ద నిర్మాణాలు 90–100 అడుగులని ఇన్‌క్రెడిబుల్ ఇండియా పేర్కొంటుంది. ఈ కొలతలు మూలాన్ని బట్టి, సంవత్సరాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి. కరలు ఇతిహాసాల నుండి భీముడు, హనుమంతుడు, పాంచాలిల భారీ బొమ్మలను కూడా తీసుకువస్తాయి.
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
కుంభ భరణి రోజున అపారమైన జనసందోహం వస్తుంది; కెట్టుకాళ్చ కోసం ఉపయోగించే రహదారులపై జిల్లా యంత్రాంగం ట్రాఫిక్ ఏర్పాట్లు చేస్తుంది. ఉత్సవం రోజున తీవ్రమైన రద్దీకి, ఎక్కువ దూరం నడకకు సిద్ధంగా ఉండండి. ఉత్సవ తేదీలు మలయాళ క్యాలెండర్ (కుంభంలో భరణి నక్షత్రం) ప్రకారం ఉంటాయి, ప్రతి సంవత్సరం మారుతాయి. ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను ఆలయ కార్యాలయం లేదా ట్రావెన్‌కోర్ దేవస్వం బోర్డుతో నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with the temple administration (official website) before travelling. Last reviewed 5 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం
కుంభ భరణి (కెట్టుకాళ్చ)
భరణి నక్షత్రం రోజున జరిగే ఆలయ ప్రధాన ఉత్సవం. పదమూడు కరలు భారీ కుతిరలు, తేరులు, భీముడు, హనుమంతుడు, పాంచాలిల బొమ్మలను ఆలయానికి తీసుకువస్తాయి; వాటిని చూడటానికి అమ్మవారిని బయటకు ఊరేగిస్తారు.
కుత్తియోట్టం
ముందుగానే కఠిన నియమాలు పాటిస్తూ శిక్షణ పొందిన బాలురను ఊరేగింపుగా ఆలయానికి తీసుకువెళ్ళగా, వారు సంప్రదాయ పాటలకు అనుగుణంగా ఆచార నృత్యం చేసే మొక్కుబడి నైవేద్యం. ఇది నరబలికి సంబంధించిన అంశాలకు ప్రతీక అని The Hindu వర్ణిస్తుంది.
ఎతిరేల్పు ఉత్సవం
ఊరేగింపులు, సంప్రదాయ ప్రదర్శనలతో అమ్మవారికి స్వాగతం పలికే ఉత్సవం. ఆలయ ప్రధాన వేడుకల్లో ఇది ఒకటని ఆలయ వెబ్‌సైట్ పేర్కొంటుంది.
Location
How to Reach చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం
చెట్టికులంగర దక్షిణ ఆలప్పుళ జిల్లాలోని మావేలిక్కర సమీపంలో ఉంది. మావేలిక్కర రైల్వే స్టేషన్ ఆలయం నుండి సుమారు 6 కి.మీ. దూరంలో ఉందని కేరళ టూరిజం పేర్కొంటుంది; ఎక్కువ దూరప్రాంత రైళ్లు ఆగే కాయంకుళం జంక్షన్ మరో సమీప రైల్వే స్టేషన్. తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సమీప విమానాశ్రయమని ఇన్‌క్రెడిబుల్ ఇండియా పేర్కొంటుంది. ఉత్తరం వైపు నుండి వచ్చే యాత్రికులు కొచ్చిన్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని కూడా ఉపయోగిస్తారు. మావేలిక్కర, కాయంకుళం నుండి బస్సులు, టాక్సీలు నడుస్తాయి.
Location: Kerala, India
Nearest airport: తిరువనంతపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (Thiruvananthapuram International Airport)
Nearest railway station: మావేలిక్కర (కేరళ టూరిజం ప్రకారం సుమారు 6 కి.మీ.); కాయంకుళం జంక్షన్
More in Hindu temples in Kerala · దేవి temples · Temples in Mavelikkara Taluk · Temples in Alappuzha District
Questions
చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం: Frequently Asked Questions
చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయంలో కొలువైన దేవత ఎవరు?
ఇక్కడి ప్రధాన దేవత శ్రీ భద్రకాళి. ఈమె అమ్మవారి ఉగ్రమైన, రక్షించే రూపం; స్థానికులు ఈమెను చెట్టికులంగర అమ్మగా పూజిస్తారు.
చెట్టికులంగర భరణి ఎప్పుడు జరుగుతుంది?
కుంభ భరణి మలయాళ మాసం కుంభంలో భరణి నక్షత్రం రోజున వస్తుంది, సాధారణంగా ఫిబ్రవరి లేదా మార్చిలో. 2026లో ఇది ఫిబ్రవరి 23న జరిగింది.
కెట్టుకాళ్చ అంటే ఏమిటి?
కెట్టుకాళ్చ అనేది భారీగా అలంకరించిన నిర్మాణాలు (కుతిరలు, తేరులు), భీముడు, హనుమంతుడు, పాంచాలి వంటి ఇతిహాస పాత్రల బొమ్మల ఊరేగింపు. పదమూడు కరలు వీటిని నిర్మించి కుంభ భరణి రోజున ఆలయానికి తీసుకువస్తాయి.
కుత్తియోట్టం అంటే ఏమిటి?
కుత్తియోట్టం బాలురు సమర్పించే ఆచార నృత్య నైవేద్యం; వారు భక్తి నియమాలు పాటిస్తూ వారాల తరబడి శిక్షణ పొందుతారు. కుటుంబాలు దీన్ని అమ్మవారికి మొక్కుగా చేపడతాయి.
చెట్టికులంగరలోని ఏ నైవేద్యాలకు GI ట్యాగ్ ఉంది?
ఉత్సవ నిర్మాణాలు తయారయ్యే చోట్ల సమర్పించే బియ్యపు గంజి నైవేద్యాలైన కుతిరమూట్టిల్ కంజి, తేరుమూట్టిల్ కంజిలకు భౌగోళిక గుర్తింపు (Geographical Indication) ట్యాగ్‌లు లభించాయని The Hindu 2017లో నివేదించింది.
చెట్టికులంగర ఆలయం ఎంత పురాతనమైనది?
ఈ ఆలయం 1,200 సంవత్సరాలకు పైగా పురాతనమైనదని నమ్ముతారని ఆలయం, కేరళ టూరిజం చెబుతున్నాయి; ఒక సంప్రదాయం దీని ప్రతిష్ఠను క్రీ.శ. 823 నాటిదిగా పేర్కొంటుంది. ఇవి సంప్రదాయ తేదీలు మాత్రమే, శాసనాల ద్వారా నిర్ధారణ కాలేదు.
చెట్టికులంగర ఆలయానికి సమీప రైల్వే స్టేషన్ ఏది?
కేరళ టూరిజం ప్రకారం మావేలిక్కర రైల్వే స్టేషన్ సుమారు 6 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కాయంకుళం జంక్షన్ మరో సమీప ఎంపిక.
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q5094200 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Chettikulangara Devi Temple — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- Chettikulangara Devi Temple — Chettikulangara Devi Temple (official website)
- Kerala Tourism, Government of Kerala — Chettikulangara Bhagavathy Temple, Mavelikkara
- Kerala Tourism, Government of Kerala — Chettikulangara Bhagavathy (temples of Alappuzha)
- Kerala Tourism, Government of Kerala — Chettikulangara Bharani
- Incredible India, Ministry of Tourism, Government of India — Chettikulangara Bharani
- The Hindu — Now, GI tag for Chettikulangara temple offerings (21 January 2017)
- Kerala Kaumudi — Regional holiday on February 23 in two places
- Wikipedia — Chettikulangara Devi Temple
Further reading: చెట్టికులంగర దేవీ ఆలయం on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit