శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం
ஸ்ரீ ரங்கநாதசுவாமி கோவில் வளாகம்
విష్ణువు temple · Tamil Nadu, India
శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం తమిళనాడులోని తిరుచిరాపల్లి జిల్లా శ్రీరంగంలో ఉన్న శ్రీ మహావిష్ణువు ఆలయం; ఇక్కడ స్వామిని రంగనాథస్వామిగా పూజిస్తారు. ఇది కావేరి మరియు కొల్లిడం (Coleroon) నదుల మధ్య ఏర్పడిన ద్వీపంపై ఉంది. తిరుచిరాపల్లి జిల్లా యంత్రాంగం దీనిని 108 ప్రధాన విష్ణు ఆలయాలలో అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా, అలాగే విష్ణువు స్వయంగా వెలిశాడని విశ్వసించే ఎనిమిది స్వయంవ్యక్త క్షేత్రాలలో మొదటిదిగా పేర్కొంటుంది.
ఆలయ సముదాయం సుమారు 156 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది; ఇందులో ప్రాకార గోడలు, 21 గోపురాలు ఉన్నాయి. భారతదేశ జాతీయ పర్యాటక పోర్టల్ ఇన్క్రెడిబుల్ ఇండియా దీనిని ప్రపంచంలో పూజలు జరుగుతున్న అతిపెద్ద హిందూ ఆలయంగా పేర్కొంటుంది. దీనిని తిరువరంగ తిరుపతి, పెరియకోయిల్, భూలోక వైకుంఠం, భోగమండపం వంటి పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు.
Faith & Tradition
Religious Significance of శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం
భక్తులు శ్రీరంగాన్ని వైష్ణవ ఆరాధనలో అత్యంత పవిత్ర స్థలాలలో ఒకటిగా భావిస్తారు. ఇక్కడి దైవం ఆదిశేషుడనే సర్పంపై శయనించిన విష్ణువు రూపమైన శ్రీ రంగనాథుడు. స్వయంవ్యక్త క్షేత్రాలలో మొదటిదిగా, 108 ప్రధాన విష్ణు ఆలయాలలో ఒకటిగా జిల్లా యంత్రాంగం ఇచ్చిన వర్ణనే దేశం నలుమూలల నుండి ఇంతమంది యాత్రికులు ఇక్కడికి ఎందుకు వస్తారో వివరిస్తుంది.
కావేరి వెంబడి ఉన్న రంగ ఆలయాల విస్తృత యాత్రలో కూడా శ్రీరంగం భాగం. మార్గళి మాసంలో ఒకే రోజులో చేసే 'త్రిరంగ' దర్శనం గురించి Deccan Herald కథనం రంగనాథుని మూడు ద్వీప ఆలయాలను పేర్కొంటుంది: శ్రీరంగపట్నంలో ఆది రంగ, శివనసముద్రంలో మధ్య రంగ, మరియు మూడింటిలో చివరిదైన అంత్య రంగ శ్రీరంగంలో.
Heritage
History of శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం
సంప్రదాయం ప్రకారం, రావణుని సంహరించిన తర్వాత శ్రీరాముడు విష్ణువు పవిత్ర విగ్రహాన్ని తన సోదరుడు విభీషణునికి ఇచ్చాడు. కావేరి ఒడ్డున ఆ విగ్రహాన్ని ఇక కదల్చలేకపోయారు, అలా విష్ణువు రంగనాథస్వామిగా శ్రీరంగంలో కొలువయ్యాడు. ఇది విశ్వాసానికి సంబంధించిన విషయం, చారిత్రక ఆధారం కాదు.
ఆలయ నిర్మాణమే చారిత్రక ఆధారాలను మరింత స్పష్టంగా చూపుతుంది. చోళులు, చేరులు, పాండ్యులు, హొయసలులు, విజయనగర రాజులు మరియు మధురై నాయకుల పాలనలో అనేక శతాబ్దాల పాటు ఈ క్షేత్రం రూపాంతరం చెందిందని జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొంటుంది. ఆలయంలో చోళ వంశ శాసనాలతో పాటు పాండ్య, హొయసల, విజయనగర సామ్రాజ్యాలతో సంబంధాలు ఉన్నాయని ఇన్క్రెడిబుల్ ఇండియా తెలియజేస్తుంది.
ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ఆలయంలో భారీ పరిరక్షణ కార్యక్రమం జరిగింది. The News Minute నివేదిక ప్రకారం, జూన్ 2014లో ప్రారంభమైన ఈ పనులకు సుమారు రూ. 25 కోట్లు ఖర్చయింది. సంప్రదాయ పద్ధతులను ఉపయోగించి, నూరు స్తంభాల మరియు వేయి స్తంభాల మండపాలను, ఉప సన్నిధులలోని శిల్పాలను పునరుద్ధరించారు; సుమారు 60,000 టన్నుల శిథిలాలను తొలగించారు; నదీతీర ఆలయాన్ని వరదల నుండి కాపాడేందుకు ప్రాచీన మురుగునీటి పారుదల మరియు వర్షపు నీటి సంరక్షణ వ్యవస్థలను పునర్నిర్మించారు. 2017లో ఈ ప్రాజెక్టుకు సాంస్కృతిక వారసత్వ పరిరక్షణకు యునెస్కో ఆసియా-పసిఫిక్ అవార్డ్ ఆఫ్ మెరిట్ లభించింది; తమిళనాడులో ఒక ఆలయానికి ఇలాంటి అవార్డు రావడం ఇదే మొదటిసారి.
Architecture and sacred features
ఆలయం ఏడు ఏకకేంద్ర ప్రాకారాలుగా నిర్మించబడింది; గర్భగుడికి వెళ్లే దారిలో సందర్శకులు వాటి గ్రానైట్ గోడల గుండా ప్రయాణిస్తారు. దీని 21 గోపురాలలో రాజగోపురం ప్రధానమైనది; ఇన్క్రెడిబుల్ ఇండియా దీని ఎత్తును 72 మీటర్లుగా పేర్కొంటుంది (The News Minute 236 అడుగులు అని నివేదించింది).
ప్రముఖ మండపాలలో ప్రతి స్తంభాన్ని విడిగా చెక్కిన వేయి స్తంభాల మండపం, అలాగే గరుడ మండపం మరియు శేష మండపం ఉన్నాయి.
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
దర్శన సమయాలు సెషన్ల మధ్య విరామాలతో నిర్ణీత రోజువారీ షెడ్యూల్‌ను అనుసరిస్తాయి. దుస్తుల నియమాలు, దర్శన ఏర్పాట్లు, పండుగ రోజుల్లో రద్దీ నియంత్రణలు మారవచ్చు, కాబట్టి ప్రయాణానికి ముందు తమిళనాడు హిందూ మత మరియు ధర్మాదాయ శాఖ (HR&CE) పరిధిలోని ఆలయ పరిపాలనతో ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with the temple administration before travelling. Last reviewed 5 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం
మార్గళి (ధనుర్మాసం)
మార్గళి పవిత్ర మాసం, ఈ మాసంలో ఆలయాలు తెల్లవారకముందే తెరుచుకుంటాయి. ఒకే రోజు త్రిరంగ దర్శనం చేసే యాత్రికులు కావేరిపై ఉన్న మూడు రంగ ఆలయాలలో చివరిదైన 'అంత్య రంగ' శ్రీరంగంలో తమ యాత్రను ముగిస్తారు.
Location
How to Reach శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం
సమీప విమానాశ్రయం తిరుచిరాపల్లి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, సమీప ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్ తిరుచిరాపల్లి జంక్షన్. జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం ఆలయం తిరుచిరాపల్లి సెంట్రల్ బస్ స్టాండ్ నుండి సుమారు 12 కి.మీ., చత్రం బస్ స్టాండ్ నుండి 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది; ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ బస్సులు తరచుగా అందుబాటులో ఉంటాయి.
Location: Tamil Nadu, India
Nearest airport: తిరుచిరాపల్లి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
Nearest railway station: తిరుచిరాపల్లి జంక్షన్
More in Hindu temples in Tamil Nadu · విష్ణువు temples · Temples in Srirangam Taluk · Temples in Tiruchirappalli District
Questions
శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం: Frequently Asked Questions
శ్రీరంగంలో ఏ దేవుడిని పూజిస్తారు?
ఇక్కడ శ్రీ మహావిష్ణువును రంగనాథస్వామి (శ్రీ రంగనాథుడు)గా పూజిస్తారు; ఇది ఆదిశేషుడనే సర్పంపై శయనించిన విష్ణువు రూపం.
శ్రీరంగం ఆలయం ఎంత పెద్దది?
తిరుచిరాపల్లి జిల్లా యంత్రాంగం మరియు ఇన్క్రెడిబుల్ ఇండియా దీని విస్తీర్ణాన్ని సుమారు 156 ఎకరాలుగా పేర్కొంటున్నాయి. ఇందులో 21 గోపురాలు, ఏడు ఏకకేంద్ర ప్రాకారాలు ఉన్నాయి.
శ్రీరంగం రాజగోపురం ఎంత ఎత్తు?
ఇన్క్రెడిబుల్ ఇండియా దీని ఎత్తును 72 మీటర్లుగా పేర్కొంటుంది; The News Minute 236 అడుగులు అని నివేదించింది, ఇది దాదాపు అంతే.
శ్రీరంగం ద్వీపంలో ఎందుకు ఉంది?
ఈ ఆలయం కావేరి మరియు కొల్లిడం (Coleroon) నదుల మధ్య ఏర్పడిన ద్వీపంపై ఉంది. నదీతీర స్థానం కారణంగా వరద రక్షణ ముఖ్యం; 2014–17 పరిరక్షణ పనుల్లో ఆలయ ప్రాచీన మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థను పునరుద్ధరించారు.
శ్రీరంగం ఆలయానికి యునెస్కో అవార్డు వచ్చిందా?
అవును. దీని పరిరక్షణ ప్రాజెక్టుకు 2017లో యునెస్కో ఆసియా-పసిఫిక్ అవార్డ్ ఆఫ్ మెరిట్ లభించింది; తమిళనాడులో ఒక ఆలయానికి ఇలాంటి అవార్డు రావడం ఇదే మొదటిసారి అని నివేదించారు.
శ్రీరంగంలో రంగనాథుని పురాణగాథ ఏమిటి?
సంప్రదాయం ప్రకారం, శ్రీరాముడు విష్ణువు విగ్రహాన్ని విభీషణునికి ఇచ్చాడు. కావేరి ఒడ్డున ఆ విగ్రహం కదలకుండా నిలిచిపోయింది, అలా విష్ణువు రంగనాథస్వామిగా శ్రీరంగంలో కొలువయ్యాడు.
శ్రీరంగం ఆలయానికి ఎలా చేరుకోవాలి?
సమీప విమానాశ్రయం తిరుచిరాపల్లి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, సమీప రైల్వే స్టేషన్ తిరుచిరాపల్లి జంక్షన్. జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం ఆలయం సెంట్రల్ బస్ స్టాండ్ నుండి సుమారు 12 కి.మీ., చత్రం బస్ స్టాండ్ నుండి 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q2671548 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Ranganathaswamy Temple, Srirangam — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- District Administration, Tiruchirappalli (Government of Tamil Nadu) — Srirangam (tourist place)
- Incredible India, Ministry of Tourism, Government of India — Sri Ranganathaswamy Temple
- The News Minute — Srirangam temple wins UNESCO award for cultural heritage conservation
- Deccan Herald — The Triranga yatra is thrice as nice
Further reading: శ్రీ రంగనాథస్వామి ఆలయం on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit