అనందేశ్వర ఆలయం
శివ temple · Maharashtra, India
ఆనందేశ్వర ఆలయం మహారాష్ట్రలోని అమరావతి జిల్లా, దర్యాపూర్ తాలూకా, లాసూర్ గ్రామంలో పూర్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న శివుని రాతి ఆలయం (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; eSakal). ఇది హేమాడ్పంతీ శైలిలో నల్లరాతితో నిర్మించబడింది, సుమారు 13వ శతాబ్దం నాటిదిగా భావిస్తారు (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; eSakal).
ఈ ఆలయం జాతీయ ప్రాముఖ్యత గల స్మారకంగా భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ (ASI) రక్షణలో ఉంది (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; eSakal). పైకప్పు లేని, తెరిచి ఉన్న మధ్య మండపానికి, చెక్కిన స్తంభాలకు, గోడలపై శిల్పాలకు ఇది ప్రసిద్ధి (Pudhari; ETV Bharat; eSakal).
Faith & Tradition
Religious Significance of అనందేశ్వర ఆలయం
ప్రధాన దైవం శివుడు; ఇక్కడ ప్రధాన గర్భగుడిలో శివలింగ రూపంలో ఆనందేశ్వర మహాదేవునిగా పూజలందుకుంటాడు (Pudhari; ETV Bharat; eSakal). శ్రావణ మాసంలో, మహాశివరాత్రి సమయంలో అమరావతి, అకోలా జిల్లాల నుంచి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో వస్తారు (Pudhari; ETV Bharat; Zilla Parishad Amravati).
పూజాస్థలంగానే కాకుండా, హేమాడ్పంతీ వాస్తుశిల్పానికి ఇది ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ అని పత్రికలు వర్ణించాయి (Pudhari).
Heritage
History of అనందేశ్వర ఆలయం
ఈ ఆలయం సుమారు 13వ శతాబ్దం నాటిదిగా, దేవగిరి యాదవ రాజుల కాలానికి చెందినదిగా భావిస్తారు (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; eSakal). ఇది నిర్మించబడిన హేమాడ్పంతీ శైలికి దేవగిరి యాదవ రాజ్యంలో మంత్రిగా ఉన్న హేమాద్రి పంత్ (హేమాద్రి) పేరు వచ్చింది (ETV Bharat).
పరిశీలించిన మూలాల్లో నిర్మాణ తేదీని ఖచ్చితంగా నిర్ధారించే లేదా ఏకాభిప్రాయంతో ఒకే నిర్మాతను పేర్కొనే శాసనం గానీ పత్రం గానీ లేదు; కాబట్టి ఈ కాలనిర్ణయాన్ని సుమారుగా మాత్రమే అర్థం చేసుకోవాలి (Zilla Parishad Amravati; Pudhari).
ఆలయంలో ఉపయోగించిన నల్లరాయి సమీప ప్రాంతంలో దొరకదు; దానిని ఇక్కడికి ఎలా తీసుకువచ్చారన్నది ఇప్పటికీ తేలని ప్రశ్నే (ETV Bharat; eSakal).
Architecture and sacred features
ఈ ఆలయం నల్ల బసాల్ట్ రాతితో నిర్మించబడింది; దూరం నుంచి చూస్తే ఒక చిన్న కోటలా కనిపిస్తుంది (Zilla Parishad Amravati; eSakal; Pudhari). హేమాడ్పంతీ ఆలయాలలో దీని ప్రణాళిక అసాధారణమైనది: ఆకాశానికి తెరిచి ఉండే స్వర్గ మండపం అనే మధ్య మండపం చుట్టూ మూడు గర్భగుడులు అమర్చబడి ఉన్నాయి (Pudhari; eSakal; ETV Bharat). దీని మొత్తం రూపాన్ని రథంతో పోల్చారు (Pudhari; ETV Bharat).
లోపల 18 స్తంభాలు ఉన్నాయి; వాటిలో 12 స్వతంత్రంగా నిలిచి ఉన్నవి, ఆరు గోడల్లో కలిసి ఉన్నవి (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; ETV Bharat). గోడలు, స్తంభాలపై విష్ణువు, బ్రహ్మ, కృష్ణుడు, రాధ వంటి దేవతల శిల్పాలతో పాటు నర్తకులు, సంగీతకారుల శిల్పాలు కూడా ఉన్నాయి (Pudhari; ETV Bharat).
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
ఈ ఆలయం భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ (ASI) రక్షిత స్మారకం (Zilla Parishad Amravati; Pudhari). శ్రావణ సోమవారాల్లో, మహాశివరాత్రి నాడు రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది (ETV Bharat; Pudhari). ఇక్కడ రోడ్లు, సందర్శకుల సౌకర్యాలు పరిమితంగా ఉన్నాయని స్థానిక వార్తలు పేర్కొంటున్నాయి (Pudhari). ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ లేదా స్థానిక గ్రామ పాలనా యంత్రాంగంతో నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ (ASI) (రక్షిత స్మారకం) before travelling. Last reviewed 11 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at అనందేశ్వర ఆలయం
మహాశివరాత్రి
ముఖ్యంగా మహాశివరాత్రి సమయంలో ఈ ఆలయానికి సందర్శకులు, భక్తులు తరలివస్తారు (Zilla Parishad Amravati). 2026లో కీర్తనలు, ప్రవచనాలతో వారం రోజుల పాటు జరిగిన ఉత్సవానికి అమరావతి, అకోలా జిల్లాల నుంచి భక్తులు వచ్చారు (Pudhari).
శ్రావణ సోమవారాలు
శ్రావణ మాసంలోని సోమవారాల్లో తెల్లవారుజాము నుంచే భక్తులు ఆలయానికి చేరుకుంటారు (ETV Bharat; Pudhari).
Location
How to Reach అనందేశ్వర ఆలయం
లాసూర్ దర్యాపూర్–మ్హైసాంగ్ రోడ్డుపై ఉంది; Zilla Parishad Amravati ప్రకారం ఇది దర్యాపూర్ నుంచి సుమారు 14 కి.మీ., అమరావతి నుంచి సుమారు 67 కి.మీ. దూరంలో ఉంది (Zilla Parishad Amravati). మూలాల్లో పేర్కొన్న సమీప పెద్ద పట్టణాలు అమరావతి, అకోలా (Pudhari).
Location: Maharashtra, India
More in Hindu temples in Maharashtra · శివ temples · Temples in Amravati District
Questions
అనందేశ్వర ఆలయం: Frequently Asked Questions
ఆనందేశ్వర ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?
ఇది మహారాష్ట్రలోని అమరావతి జిల్లా, దర్యాపూర్ తాలూకా, లాసూర్ గ్రామంలో పూర్ణా నది ఒడ్డున ఉంది (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; eSakal).
లాసూర్ ఆనందేశ్వర ఆలయంలో ఏ దేవుడిని పూజిస్తారు?
ఈ ఆలయం శివునికి అంకితం చేయబడింది; ఇక్కడ ఆయనను శివలింగ రూపంలో ఆనందేశ్వర మహాదేవునిగా పూజిస్తారు (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; ETV Bharat).
ఈ ఆలయం ఎంత పురాతనమైనది?
ఇది దేవగిరి యాదవ రాజుల కాలానికి చెందినదిగా, సుమారు 13వ శతాబ్దం నాటిదిగా భావిస్తారు (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; eSakal). పరిశీలించిన మూలాల్లో ఖచ్చితమైన తేదీ నిర్ధారణ కాలేదు.
ఆలయ మండపంపై పైకప్పు ఎందుకు లేదు?
మధ్యలోని మండపం, అంటే స్వర్గ మండపం, ఆకాశానికి తెరిచి ఉంటుంది (Pudhari; eSakal). పైకప్పు అసంపూర్తిగా మిగిలిపోయిందని కొందరు భావిస్తారు; అయితే ETV Bharat ఉటంకించిన ఒక చరిత్రకారుడు ఈ తెరిచిన భాగాన్ని ఆ శైలిలో ఉద్దేశపూర్వకంగా ఏర్పరచిన లక్షణంగా వివరించారు (ETV Bharat).
ఈ ఆలయం ASI రక్షణలో ఉందా?
అవును. భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ (Archaeological Survey of India) దీనిని జాతీయ ప్రాముఖ్యత గల స్మారకంగా సంరక్షిస్తోంది (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; eSakal).
ఆలయంలో ఎన్ని స్తంభాలు ఉన్నాయి?
లోపల 18 స్తంభాలు ఉన్నాయి; వాటిలో 12 స్వతంత్రంగా నిలిచి ఉన్నవి, ఆరు గోడల్లో కలిసి ఉన్నవి (Zilla Parishad Amravati; Pudhari; ETV Bharat).
దర్యాపూర్, అమరావతి నుంచి లాసూర్ ఎంత దూరం?
Zilla Parishad Amravati ప్రకారం, దర్యాపూర్–మ్హైసాంగ్ రోడ్డుపై ఉన్న లాసూర్ దర్యాపూర్ నుంచి సుమారు 14 కి.మీ., అమరావతి నుంచి సుమారు 67 కి.మీ. దూరంలో ఉంది (Zilla Parishad Amravati).
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q66456993 — structured data (CC0)
- Zilla Parishad Amravati (Government of Maharashtra) — Anandeshwar Temple
- Pudhari — Lasurche aitihasik 'Shri Anandeshwar Mandir': Hemadpanthi sthapatyakalecha ajod namuna
- ETV Bharat — Chhat nasalela 'Anandeshwar' mandir aahe ashcharyacha khajina, Shravan Somvari mandirat bhavikanchi gardi
- eSakal (Sakal Media) — Lasur Anandeshwar Temple: rock-cut temple, 13th-century Yadava architecture (web story)
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit
