శ్రీ బాలదేవజ్యూ ఆలయం
కేంద్రపర, Odisha, India
బలదేవ్జీ ఆలయం ఒడిశాలోని కేంద్రపడా జిల్లా ఇచ్ఛాపూర్‌లో నిత్య పూజలు జరిగే సజీవ ఆలయం; ఇక్కడ బలభద్రుడిని జగన్నాథుడు, సుభద్రలతో కలిసి పూజిస్తారు (IGNCA; OrissaPOST). ఇక్కడ బలదేవ్జీగా కొలువైన బలభద్రుడు జగన్నాథుని అన్నగారు (OdishaBytes; OrissaPOST). ఆలయం కేంద్రపడా పట్టణానికి సుమారు 2 కి.మీ. నైరుతి దిశలో ఇచ్ఛాపూర్ గ్రామం మధ్యలో ఉంది (IGNCA), భక్తులకు ఈ ప్రాంతం తులసీ క్షేత్రంగా సుపరిచితం (OrissaPOST; OdishaBytes).
ఈ ఆలయం వార్షిక రథయాత్రకు అత్యంత ప్రసిద్ధి; ఆ సమయంలో ముగ్గురు దేవతలు బ్రహ్మ తాళధ్వజం అనే ఎత్తైన చెక్క రథంపై ఊరేగుతారు (OdishaBytes; OrissaPOST). వార్తా కథనాలు దీనిని సుమారు 300 సంవత్సరాల నాటి ఆలయంగా వర్ణిస్తాయి (The Week; OdishaBytes).
Faith & Tradition
Religious Significance of శ్రీ బాలదేవజ్యూ ఆలయం
చాలా జగన్నాథ సంప్రదాయ ఆలయాలకు భిన్నంగా, ఈ ఆలయం బలభద్రుడి కేంద్రంగా ఉంటుంది, జగన్నాథుడు, సుభద్రలను ఆయనతో పాటు పూజిస్తారు (OdishaBytes; IGNCA). స్నాన పూర్ణిమ స్నానోత్సవాన్ని పూరీలో వలెనే ఇక్కడా జరుపుకుంటారు, అయితే ఒక స్థానిక తేడా ఉంది: పూరీలో వలె దేవతల శిరస్సులపై కాకుండా, ఇచ్ఛాపూర్‌లో పవిత్ర స్నానజలాన్ని దేవతల పాదాలపై పోస్తారు (OrissaPOST).
ఆలయ వారసత్వ సర్వే దీని ఆచారాలలో రథయాత్ర, మకరబేధలను నమోదు చేసింది, అలాగే వివాహాలు, ఉపనయనాల వంటి కుటుంబ వేడుకలు కూడా ఇక్కడ జరుగుతాయని పేర్కొంది (IGNCA). రథం ముందు దేవదాసి నృత్యం చేసే ఆచారాన్ని కూడా ఇక్కడి రథయాత్ర కొనసాగిస్తోంది; పూరీలో ఈ ఆచారం 2015లో ముగిసింది (OdishaBytes).
Heritage
History of శ్రీ బాలదేవజ్యూ ఆలయం
ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్ (IGNCA) వారసత్వ సర్వే ఆలయ నిర్మాణ లక్షణాల ఆధారంగా దీనిని ఒడిశాలో మరాఠా పాలన కాలమైన 18వ శతాబ్దం మధ్యభాగానికి చెందినదిగా నిర్ణయించింది (IGNCA). వార్తా కథనాలు కూడా దీని నిర్మాణాన్ని మరాఠా కాలానికే ఆపాదిస్తున్నాయి (OdishaBytes; OrissaPOST).
నిర్మాత గురించిన కథనాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి. IGNCA నమోదు చేసిన స్థానిక సంప్రదాయం ప్రకారం, ఈ ఆలయాన్ని నాగపూర్ మరాఠా పాలకుడు రఘుజీ భోంస్లే నిర్మించారు (IGNCA), కాగా OdishaBytes కుజంగ్ పాలకుడొకరికి ఆ ఘనతను ఆపాదిస్తుంది (OdishaBytes). పరిశీలించిన ఆధారాలలో ఈ రెండింటిలో ఏదీ స్వతంత్ర చారిత్రక రికార్డు ద్వారా నిర్ధారించబడలేదు.
ఈ ఆలయం ఒడిశా ప్రభుత్వ ఎండోమెంట్ శాఖ ఆధ్వర్యంలో బలదేవ్జీ ఆలయ ట్రస్ట్ బోర్డు ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది (IGNCA). 2019లో కేంద్రపడా సబ్-కలెక్టర్ బలదేవ్జీ ఆలయ ఎండోమెంట్ ట్రస్ట్ బోర్డు అధ్యక్షులుగా వ్యవహరించారు (OrissaPOST), ఆలయానికి ఒక కార్యనిర్వహణాధికారి ఉన్నారు (OrissaPOST; OdishaBytes).
Architecture and sacred features
ఆలయం తూర్పు ముఖంగా ఉంటుంది, దీనికి మూడు ప్రధాన భాగాలు ఉన్నాయి: పీఢ శైలి విమానం (గర్భగుడి శిఖరం), జగమోహనం (ముఖ మండపం), గరుడ మండపం; IGNCA దీనిని కళింగ శైలి యొక్క సరళీకృత (impoverished) రూపంగా పేర్కొంటుంది (IGNCA). ప్రణాళికలో ఇది పంచరథ, ఎత్తులో పంచాంగబాడ రూపంలో ఉంటుంది; సిమెంట్ ప్లాస్టర్‌తో ఆష్లార్ రాతి కట్టడంగా ఖండోలైట్ రాతితో నిర్మించబడింది (IGNCA).
బయటి గోడలపై శిల్పాలు తక్కువగా ఉన్నా, లోపలి భాగం శ్రీకృష్ణుని జీవిత ఘట్టాలు, దివ్య రూపాలు, పూజా దృశ్యాల చిత్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది (IGNCA). ఆలయంలో సూర్య, చంద్రుల విగ్రహాలు ఉన్నాయని కూడా సర్వే నమోదు చేసింది (IGNCA).
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
స్నాన పూర్ణిమ, రథయాత్ర సమయాల్లో ఆలయానికి భారీగా భక్తులు తరలివస్తారు, అప్పుడు భద్రత కోసం పోలీసులను మోహరిస్తారు (OrissaPOST). దర్శనానికి వెళ్ళే ముందు ప్రస్తుత దర్శనం ఏర్పాట్లను బలదేవ్జీ ఆలయ యంత్రాంగం లేదా కేంద్రపడా జిల్లా యంత్రాంగంతో ధృవీకరించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with బలదేవ్జీ ఆలయ ఎండోమెంట్ ట్రస్ట్ బోర్డు, ఒడిశా ప్రభుత్వ ఎండోమెంట్ శాఖ ఆధ్వర్యంలో before travelling. Last reviewed 11 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at శ్రీ బాలదేవజ్యూ ఆలయం
రథయాత్ర
బలభద్రుడు, జగన్నాథుడు, సుభద్రలను బ్రహ్మ తాళధ్వజం అనే చెక్క రథంపై ఊరేగిస్తారు; దీనికి 14 చక్రాలు ఉన్నాయి, దీని ఎత్తు 65 నుండి 67 అడుగులు అని నివేదికలు చెబుతున్నాయి (OrissaPOST; OdishaBytes). 2025లో చక్రాలు పగిలి రథం ఒరిగిపోయిన తర్వాత, ఆలయ యంత్రాంగం రథ నిర్మాణం, బ్రేకింగ్ వ్యవస్థపై IIT భువనేశ్వర్ సలహా కోరింది (OrissaPOST; OdishaBytes).
స్నాన పూర్ణిమ (దేవస్నాన పూర్ణిమ)
స్నానోత్సవం కోసం దేవతలను ఊరేగింపుగా స్నాన వేదికకు తీసుకువస్తారు; అక్కడి నుండి బలభద్రుడు తన రథ నిర్మాణ పురోగతిని వీక్షిస్తాడని భక్తులు విశ్వసిస్తారు (OrissaPOST).
మకరబేధ
IGNCA సర్వే రథయాత్రతో పాటు మకరబేధను కూడా ఆలయ ఆచారాలలో ఒకటిగా పేర్కొంటుంది (IGNCA).
Location
How to Reach శ్రీ బాలదేవజ్యూ ఆలయం
ఆలయం కేంద్రపడా పట్టణానికి సుమారు 2 కి.మీ. నైరుతి దిశలో ఇచ్ఛాపూర్ గ్రామం మధ్యలో ఉంది (IGNCA). ప్రధాన ఆలయం నుండి మౌసీమా ఆలయం వరకు రథయాత్ర మార్గం సుమారు 2 కి.మీ. పొడవు ఉంటుంది (OrissaPOST; OdishaBytes). ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత రహదారి, రవాణా ఏర్పాట్లను కేంద్రపడా జిల్లా యంత్రాంగంతో ధృవీకరించుకోండి.
Location: కేంద్రపర, Odisha, India
More in Hindu temples in Odisha
Questions
శ్రీ బాలదేవజ్యూ ఆలయం: Frequently Asked Questions
బలదేవ్జీ ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?
ఇది ఒడిశాలోని కేంద్రపడా జిల్లాలో, కేంద్రపడా పట్టణానికి సుమారు 2 కి.మీ. నైరుతి దిశలో ఉన్న ఇచ్ఛాపూర్ గ్రామం మధ్యలో ఉంది (IGNCA). ఈ ప్రాంతాన్ని తులసీ క్షేత్రం అని పిలుస్తారు (OrissaPOST; OdishaBytes).
బలదేవ్జీ ఆలయంలో ఏ దేవతలను పూజిస్తారు?
ప్రధాన దైవం బలభద్రుడు, ఇక్కడ ఆయనను బలదేవ్జీగా జగన్నాథుడు, సుభద్రలతో కలిసి పూజిస్తారు (OdishaBytes; IGNCA; OrissaPOST).
బలదేవ్జీ ఆలయం ఎంత పురాతనమైనది?
IGNCA వారసత్వ సర్వే దీనిని ఒడిశాలో మరాఠా పాలన కాలమైన 18వ శతాబ్దం మధ్యభాగానికి చెందినదిగా పేర్కొంటుంది (IGNCA). వార్తా కథనాలు దీనిని సుమారు 300 సంవత్సరాల నాటి ఆలయంగా వర్ణిస్తాయి (The Week; OdishaBytes).
బలదేవ్జీ ఆలయాన్ని ఎవరు నిర్మించారు?
ఆధారాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి. IGNCA నమోదు చేసిన స్థానిక సంప్రదాయం నాగపూర్ మరాఠా పాలకుడు రఘుజీ భోంస్లే పేరును చెబుతుంది (IGNCA), కాగా OdishaBytes కుజంగ్ పాలకుడొకరికి ఆ ఘనతను ఆపాదిస్తుంది (OdishaBytes).
బ్రహ్మ తాళధ్వజ రథం అంటే ఏమిటి?
ఆలయ రథయాత్రలో బలభద్రుడు, జగన్నాథుడు, సుభద్రలను తీసుకువెళ్ళే చెక్క రథం ఇది (OdishaBytes). దీనికి 14 చక్రాలు ఉన్నాయి, దీని ఎత్తు 65 నుండి 67 అడుగులు అని నివేదికలు చెబుతున్నాయి (OrissaPOST; OdishaBytes).
ఈ ఆలయం ఏ నిర్మాణ శైలిని అనుసరిస్తుంది?
ఇందులో కళింగ శైలిలో పీఢ విమానం, జగమోహనం, గరుడ మండపం ఉన్నాయి; ఇది ఖండోలైట్ రాతితో నిర్మించబడింది, లోపల శ్రీకృష్ణుని జీవిత ఘట్టాల చిత్రాలు ఉన్నాయి (IGNCA).
బలదేవ్జీ ఆలయాన్ని ఎవరు నిర్వహిస్తారు?
ఇది ఒడిశా ప్రభుత్వ ఎండోమెంట్ శాఖ పరిధిలోకి వస్తుంది, బలదేవ్జీ ఆలయ ట్రస్ట్ బోర్డు ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది (IGNCA; OrissaPOST).
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q4849778 — structured data (CC0)
- Indira Gandhi National Centre for the Arts (Ministry of Culture) — Baladeva Jew Temple, Ichhapur, Dist. Kendrapara (Documentation format for Archaeological / Heritage Sites / Monuments, OR/KDP-05)
- OrissaPOST — Snana Purnima at Tulashi Khetra: CM visits Baladevjew temple
- OrissaPOST — IIT Bhubaneswar's expertise sought for construction of 65 ft high chariot in Kendrapada
- OdishaBytes — Technical Upgrades For Baladevjew's 67-Ft Chariot After IIT-Bhubaneswar Assessment
- OdishaBytes — Odisha Govt Sanctions Rs 1 Cr For New Chariot Of Lord Baladevjew In Kendrapada
- OdishaBytes — Odisha's Tulsi Khetra Rath Yatra: New devadasi to dance in front of chariot
- The Week (PTI) — NHRC seeks report from Odisha govt on 'poor condition' of 300-year-old temple (PTI)
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit