అధిక మాసం 2026: ఈ ఏడాది దీపావళి, రక్షాబంధన్ ఇతర పండుగలు ఆలస్యంగా ఎందుకు వచ్చాయి?

సంక్షిప్త సమాధానం: 2026లో అధిక జ్యేష్ఠ మాసం 17 మే నుండి 15 జూన్ వరకు వచ్చింది. ఇది చాంద్రమాన సంవత్సరాన్ని సౌర సంవత్సరంతో సరిచేసే లీప్ మాసం. దీని వల్ల రక్షాబంధన్, దీపావళి సహా పండుగలు సుమారు 20 రోజులు ఆలస్యంగా, ఏడాదిలో 26 ఏకాదశులు వచ్చాయి.

ప్రతి కొన్ని సంవత్సరాలకు ఒకసారి మన పండుగలు 'ఈ ఏడాది ఆలస్యంగా వచ్చాయి' అనిపిస్తుంది. 2026లో సరిగ్గా అదే జరిగింది; దీనికి కారణం అధిక మాసం. హిందూ పంచాంగంలో చాంద్రమాన (చంద్ర ఆధారిత) నెలలను సౌరమాన (సూర్య ఆధారిత) సంవత్సరంతో సరిచేయడానికి అదనంగా చేర్చే నెలనే అధిక మాసం లేదా మలమాసం అంటారు. 2026లో ఇది జ్యేష్ఠ మాసంలో వచ్చింది — అధిక జ్యేష్ఠ మాసం 17 మే నుండి 15 జూన్ 2026 వరకు కొనసాగింది. ఈ ఒక్క అదనపు నెల వల్ల ఆ తర్వాత వచ్చే దాదాపు అన్ని పండుగలు గత సంవత్సరాలతో పోలిస్తే సుమారు 20 రోజులు ఆలస్యంగా వచ్చాయి.

అధిక మాసం అంటే ఏమిటి?

చాంద్రమాన సంవత్సరంలో సుమారు 354 రోజులు, సౌర సంవత్సరంలో దాదాపు 365 రోజులు ఉంటాయి. ప్రతి సంవత్సరం ఈ రెండింటి మధ్య సుమారు 11 రోజుల తేడా వస్తుంది. ఈ తేడా పోగుపడకుండా, పండుగలు ఋతువులకు దూరం కాకుండా ఉండటానికి, సుమారు ప్రతి 32-33 నెలలకు ఒకసారి ఒక అదనపు చాంద్రమాసాన్ని చేరుస్తారు — అదే అధిక మాసం. సూర్యుడు ఒక రాశి నుండి మరో రాశికి మారే క్షణాన్ని సంక్రాంతి అంటారు; ఏ చాంద్రమాసంలో సూర్య సంక్రాంతి అస్సలు జరగదో, ఆ మాసమే అధిక మాసం అవుతుంది.

క్విక్ ఫ్యాక్ట్స్

• పండుగ / అంశంఅధిక మాసం 2026 (అధిక జ్యేష్ఠ)
• ప్రారంభం17 మే 2026
• ముగింపు15 జూన్ 2026
• రకంలునిసోలార్ లీప్ మాసం (అధిక / మలమాసం)
• మరో పేరుపురుషోత్తమ మాసం
• ఆరాధ్య దైవంశ్రీ మహావిష్ణువు (పురుషోత్తముడు)
• ప్రధాన ప్రభావంరక్షాబంధన్, దీపావళి ~20 రోజులు ఆలస్యం
• ఏడాదిలో ఏకాదశులు26 (సాధారణంగా 24)

2026లో దీపావళి, ఇతర పండుగలు ఎందుకు ఆలస్యం?

అధిక జ్యేష్ఠ మాసం జ్యేష్ఠ నెలకు అదనంగా చేరడం వల్ల, ఆ తర్వాత వచ్చే శ్రావణ, భాద్రపద, ఆశ్వయుజ, కార్తీక మాసాలన్నీ క్యాలెండర్‌లో ఒక నెల జారిపోయాయి. ఫలితంగా శ్రావణ మాసంలో వచ్చే రక్షాబంధన్, ఆశ్వయుజ/కార్తీక మాసంలో వచ్చే దీపావళి వంటి పండుగలు గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్‌లో సుమారు 20 రోజులు ఆలస్యంగా వచ్చాయి. ఇది ఏదో పొరపాటు కాదు — పంచాంగం సరిగ్గా పనిచేస్తున్నదనటానికి, మన పండుగలు ప్రతి ఏటా ఋతువులకు అనుగుణంగా ఉండటానికి ఇదే కారణం.

26 ఏకాదశులు, పురుషోత్తమ మాస మహిమ

సాధారణ సంవత్సరంలో 12 మాసాలు × 2 పక్షాలు = 24 ఏకాదశులు వస్తాయి. అధిక మాసం వల్ల 2026లో అదనంగా పద్మిని ఏకాదశి (శుక్ల పక్షం), పరమ ఏకాదశి (కృష్ణ పక్షం) వచ్చి, ఈ ఏడాది మొత్తం 26 ఏకాదశులు వచ్చాయి. ఈ రెండు అధిక మాస ఏకాదశులకు విష్ణు భక్తులు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.

మొదట్లో అధిక మాసాన్ని ఏ దేవతా అధిపతిగా స్వీకరించలేదని, అందుకే దీన్ని 'మలమాసం' అని పిలిచేవారని పురాణ గాథ చెబుతుంది. అప్పుడు శ్రీ మహావిష్ణువు దీన్ని తన పేరుతో స్వీకరించి 'పురుషోత్తమ మాసం' అని నామకరణం చేశాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది. అందుకే ఈ నెలలో విష్ణు ఆరాధన, దానధర్మాలకు విశేష ప్రాధాన్యం. ఇవన్నీ సంప్రదాయంగా చెప్పబడినవి; ఏ ఫలితమూ హామీగా చెప్పలేము.

అధిక మాసంలో పూజా విధానం

1. తెల్లవారుజామున లేచి, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి పూజా స్థలాన్ని శుద్ధి చేసుకోవాలి.
2. శ్రీ మహావిష్ణువు / పురుషోత్తముని ప్రతిమ లేదా చిత్రం ముందు దీపం, అగరుబత్తీ వెలిగించండి.
3. సంప్రదాయపరంగా 'ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ' వంటి విష్ణు మంత్రాలు, విష్ణు సహస్రనామం పఠిస్తారు (దీర్ఘ స్తోత్రాలను భక్తులు తమ ఆచారం ప్రకారం పఠిస్తారు).
4. సాధ్యమైనవారు తులసి పూజ, భగవద్గీత లేదా భాగవత పారాయణం చేస్తారు.
5. శక్తి, ఆచారం ఉన్నవారు ఏకాదశి ఉపవాసం, దానధర్మాలు ఆచరిస్తారు.
6. ఆఖరున హారతి ఇచ్చి, ప్రసాదం పంచిపెట్టడంతో పూజ ముగిస్తారు. ఇది సాధారణ మార్గదర్శకం మాత్రమే — కుటుంబ, ఆలయ సంప్రదాయాలను అనుసరించండి.

ఎవరు ఆచరిస్తారు, ఎలా ఆచరిస్తారు?

అధిక మాస ఆచారాలలో ఉపవాసం, జపం, దానం, తీర్థయాత్ర, భగవన్నామ స్మరణ ముఖ్యమైనవి. సంప్రదాయపరంగా స్త్రీ-పురుషులు, వివాహితులు-అవివాహితులు — భక్తి, శక్తి ఉన్న ఎవరైనా ఈ మాస ఆచారాలలో పాల్గొనవచ్చనేది విస్తృత అభిప్రాయం. కొందరు కుటుంబాలలో కొన్ని ప్రత్యేక వ్రతాలకు స్థానిక ఆచార నియమాలు ఉండవచ్చు. ఎవరిని మినహాయించడం లేదా బలవంతం చేయడం మా ఉద్దేశం కాదు — మీ కుటుంబ, ఆలయ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించండి.

• రోజూ విష్ణు / పురుషోత్తమ నామస్మరణ, స్తోత్ర పఠనం
• శక్తి, ఆచారం ఉంటే ఏకాదశి లేదా ఇతర ఉపవాసం
• అన్నదానం, వస్త్రదానం వంటి దానధర్మాలు
• తులసి పూజ, దీపారాధన
• గీత / భాగవత పారాయణం

ఉపవాసం విషయంలో జాగ్రత్త

ఉపవాసం ఒక సంప్రదాయ ఆచారం మాత్రమే; ఇది ఏ ఆరోగ్య లేదా ఇతర ఫలితాలకూ హామీ కాదు. మధుమేహం, రక్తపోటు వంటి ఏదైనా వైద్య పరిస్థితి ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు ఉపవాసం ప్రారంభించే ముందు తప్పకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. ఆరోగ్యానికి, ఔషధాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వండి.

ప్రాంతీయ ఆచార భేదాలు

అధిక మాస ఆచారంలో ప్రాంతాలవారీగా, పంచాంగ పద్ధతులవారీగా భేదాలు ఉంటాయి. అమాంత (అమావాస్యతో నెల ముగిసే) పద్ధతి, పూర్ణిమాంత (పూర్ణిమతో నెల ముగిసే) పద్ధతి — ఈ రెండింటి ప్రకారం అధిక మాసం ఏ నెలలో వస్తుందో, పండుగ తేదీలు కొన్నిచోట్ల భిన్నంగా కనిపించవచ్చు. దక్షిణ భారతంలో ఎక్కువగా అమాంత, ఉత్తర భారతంలో పూర్ణిమాంత పద్ధతి వాడతారు. ఏ ఒక్క పద్ధతీ 'తప్పు' కాదు — మీ ప్రాంత, కుటుంబ, ఆలయ పంచాంగాన్ని అనుసరించడమే సరైనది.

తదుపరి అధిక మాసం ఎప్పుడు?

అధిక మాసం సుమారు ప్రతి 32-33 నెలలకు ఒకసారి వస్తుంది. 2026 తర్వాత తదుపరి అధిక మాసం 2029లో వచ్చే అవకాశం ఉంది [VERIFY]. కచ్చితమైన నెల, తేదీల కోసం మీ ప్రాంత పంచాంగాన్ని సంప్రదించండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

అధిక మాసం 2026 ఎప్పుడు వచ్చింది?

2026లో అధిక జ్యేష్ఠ మాసం 17 మే నుండి 15 జూన్ వరకు వచ్చింది. ఇది చాంద్రమాన సంవత్సరాన్ని సౌర సంవత్సరంతో సరిచేసే లునిసోలార్ లీప్ మాసం.

2026లో దీపావళి ఎందుకు ఆలస్యంగా వచ్చింది?

అధిక జ్యేష్ఠ మాసం అదనంగా చేరడం వల్ల ఆ తర్వాతి పండుగలన్నీ గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్‌లో సుమారు 20 రోజులు వెనక్కి జరిగాయి. అందుకే దీపావళి, రక్షాబంధన్ ఇతర పండుగలు గత ఏళ్లతో పోలిస్తే ఆలస్యంగా వచ్చాయి.

అధిక మాసాన్ని పురుషోత్తమ మాసం అని ఎందుకు అంటారు?

సంప్రదాయ గాథ ప్రకారం, ఏ దేవతా ఈ మాసాన్ని స్వీకరించనప్పుడు శ్రీ మహావిష్ణువు దీన్ని తన పేరుతో స్వీకరించి 'పురుషోత్తమ మాసం' అని నామకరణం చేశాడని చెబుతారు. అందుకే విష్ణు ఆరాధనకు దీనికి విశేష ప్రాధాన్యం.

2026లో 26 ఏకాదశులు ఎలా వచ్చాయి?

సాధారణ సంవత్సరంలో 24 ఏకాదశులు వస్తాయి. అధిక జ్యేష్ఠ మాసం వల్ల అదనంగా పద్మిని, పరమ ఏకాదశులు రావడంతో 2026లో మొత్తం 26 ఏకాదశులు వచ్చాయి.

అధిక మాసంలో ఎవరు వ్రతం, ఉపవాసం ఆచరించవచ్చు?

సంప్రదాయపరంగా భక్తి, శక్తి ఉన్న స్త్రీ-పురుషులు, వివాహితులు-అవివాహితులు ఎవరైనా ఆచరించవచ్చనేది విస్తృత అభిప్రాయం. కొన్ని ప్రత్యేక ఆచారాలకు కుటుంబ నియమాలు ఉండవచ్చు — మీ కుటుంబ, ఆలయ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించండి.

ఉపవాసం ఆచరించే ముందు ఏం జాగ్రత్త తీసుకోవాలి?

ఉపవాసం ఒక సంప్రదాయ ఆచారం మాత్రమే. మధుమేహం, రక్తపోటు వంటి వైద్య పరిస్థితి ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు ఉపవాసం ప్రారంభించే ముందు తప్పకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

అమాంత, పూర్ణిమాంత పద్ధతుల మధ్య తేడా ఏమిటి?

అమాంత పద్ధతిలో అమావాస్యతో, పూర్ణిమాంత పద్ధతిలో పూర్ణిమతో మాసం ముగుస్తుంది. దీని వల్ల కొన్నిచోట్ల పండుగ తేదీలు భిన్నంగా కనిపిస్తాయి. ఏ పద్ధతీ తప్పు కాదు — మీ ప్రాంత, ఆలయ పంచాంగాన్ని అనుసరించండి.

తదుపరి అధిక మాసం ఎప్పుడు వస్తుంది?

అధిక మాసం సుమారు ప్రతి 32-33 నెలలకు ఒకసారి వస్తుంది. 2026 తర్వాత తదుపరి అధిక మాసం 2029లో వచ్చే అవకాశం ఉంది [VERIFY]. కచ్చితమైన తేదీల కోసం మీ ప్రాంత పంచాంగాన్ని సంప్రదించండి.