దత్త జయంతి 2026: మార్గశిర పౌర్ణమి నాడు శ్రీ దత్తాత్రేయ ఆవిర్భావ మహోత్సవం

సంక్షిప్త సమాధానం: దత్త జయంతి 2026 బుధవారం, 23 డిసెంబర్ 2026న మార్గశిర శుద్ధ పౌర్ణమి నాడు వస్తుంది. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల అంశ స్వరూపమైన శ్రీ దత్తాత్రేయుని ఆవిర్భావ దినంగా ఈ పర్వదినాన్ని భక్తులు పూజ, ఉపవాసం, గురుస్మరణతో ఆచరిస్తారు.

దత్త జయంతి అనేది త్రిమూర్తుల అంశ స్వరూపమైన శ్రీ దత్తాత్రేయుని ఆవిర్భావాన్ని స్మరించే పవిత్ర పర్వదినం. మార్గశిర మాస పౌర్ణమి నాడు ఈ మహోత్సవం జరుగుతుంది. 2026లో దత్త జయంతి బుధవారం, 23 డిసెంబర్ 2026న వస్తుంది. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల ఐక్య రూపమైన దత్తాత్రేయుని ఈ రోజున భక్తులు గురుదేవునిగా, ఆదిగురువుగా ఆరాధిస్తారు.

దత్త జయంతి 2026: తేదీ మరియు తిథి

దత్త జయంతి 2026 బుధవారం, 23 డిసెంబర్ 2026న మార్గశిర శుద్ధ పౌర్ణమి తిథి నాడు వస్తుంది. దత్తాత్రేయుని జననం మార్గశిర పౌర్ణమి నాటి సాయంకాల ప్రదోష వేళలో జరిగినట్లు పురాణ ఐతిహ్యం చెబుతుంది. అందుకే పలు చోట్ల ప్రదోష సమయంలో ప్రధాన పూజ నిర్వహిస్తారు.

పౌర్ణమి తిథి ఆరంభ-ముగింపు వేళలు మీ పంచాంగం, ప్రాంతం, స్థానిక సూర్యోదయాన్ని బట్టి కొద్దిగా మారవచ్చు. కచ్చితమైన తిథి గంటల కోసం మీ కుటుంబ పంచాంగాన్ని లేదా స్థానిక దత్త క్షేత్రం/పూజారిని సంప్రదించడం మంచిది [VERIFY]. భారతదేశంలో మాసాలను అమాంత (అమావాస్యతో ముగింపు), పూర్ణిమాంత (పౌర్ణమితో ముగింపు) అనే రెండు రీతుల్లో లెక్కిస్తారు; దత్త జయంతి పౌర్ణమి తిథి నాడు వస్తుంది కాబట్టి రెండు రీతుల్లోనూ ఇది 23 డిసెంబర్ 2026న వస్తుంది. ఏ రీతి సరైనదని ఇక్కడ నిర్ణయించడం లేదు; మీ కుటుంబ, ఆలయ సంప్రదాయాన్నే ప్రామాణికంగా భావించండి.

త్వరిత వివరాలు

• పండుగ పేరుదత్త జయంతి (శ్రీ దత్తాత్రేయ జయంతి)
• తేదీ23 డిసెంబర్ 2026, బుధవారం
• తిథిమార్గశిర శుద్ధ పౌర్ణమి
• ఆరాధ్య దైవంశ్రీ దత్తాత్రేయుడు (బ్రహ్మ-విష్ణు-మహేశ్వర అంశ)
• ప్రధాన పూజా వేళసాయంకాల ప్రదోష సమయం (సంప్రదాయం)
• ముఖ్య క్షేత్రాలుగాణగాపురం, అక్కల్‌కోట్, పీఠాపురం, మహుర్

శ్రీ దత్తాత్రేయుని ఆవిర్భావ కథ

అత్రి మహర్షి, పతివ్రతా శిరోమణి అనసూయ దంపతుల తపస్సుకు మెచ్చి బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ముగ్గురూ వారి కుమారుడిగా అవతరించారని పురాణాలు చెబుతాయి. ఈ ఐక్య స్వరూపమే దత్తాత్రేయుడు — 'దత్త' అంటే ఇవ్వబడినవాడు, 'ఆత్రేయ' అంటే అత్రి పుత్రుడు అని అర్థం. దత్తాత్రేయుడు అవధూత గురు పరంపరకు ఆదిగురువుగా భావించబడతాడు; ప్రకృతిలోని 24 గురువుల నుండి జ్ఞానాన్ని గ్రహించానని ఆయన బోధించినట్లు భాగవత ఐతిహ్యం చెబుతుంది. త్యాగం, వైరాగ్యం, గురుభక్తికి ఆయన ప్రతీక.

దత్త జయంతి పూజా విధానం

ఇంట్లో లేదా దత్త క్షేత్రంలో ఈ క్రింది క్రమంలో పూజ నిర్వహించడం సంప్రదాయం. ఇవి సాధారణ సంప్రదాయ మార్గదర్శకాలు మాత్రమే; మీ కుటుంబ ఆచారాన్ని పాటించండి.

1. సూర్యోదయానికి ముందు స్నానం చేసి, పరిశుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి సంకల్పం చెప్పుకోవడం.
2. పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, దత్తాత్రేయుని చిత్రపటం లేదా విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేయడం.
3. గంధం, పసుపు-కుంకుమ, పుష్పాలు, ధూప-దీపాలతో షోడశోపచార పూజ చేయడం.
4. 'ఓం ద్రాం' లేదా 'శ్రీ గురుదేవ దత్త' అనే నామస్మరణ, దత్త బావని/దత్త స్తోత్ర పఠనం.
5. సాయంకాల ప్రదోష వేళలో ఆరతి, నైవేద్యం సమర్పించడం.
6. గురుపరంపరను స్మరిస్తూ, పేదలకు, భక్తులకు అన్నదానం చేయడం.

దత్త జయంతి ఉపవాసం

చాలామంది భక్తులు దత్త జయంతి నాడు ఉపవాసం ఆచరిస్తారు. కొందరు నిర్జల/ఫలాహార ఉపవాసం చేస్తే, మరికొందరు ఒక్క పూట మాత్రమే సాత్విక ఆహారం తీసుకుంటారు. దత్తాత్రేయుని నామస్మరణ, గురుచరిత్ర పారాయణం ఈ రోజు విశేష ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంటాయి. గమనిక: ఏదైనా అనారోగ్య సమస్య ఉన్నవారు, గర్భిణులు, వృద్ధులు ఉపవాసం ప్రారంభించే ముందు తప్పకుండా వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి; ఉపవాసం మీ శక్తి, ఆరోగ్య స్థితిని బట్టి ఆచరించడం మంచిది.

ఎవరు, ఎలా ఆచరిస్తారు

దత్త జయంతిని స్త్రీ, పురుష, వయోభేదం లేకుండా భక్తులందరూ ఆచరించవచ్చు అనేది విస్తృత సంప్రదాయ అభిప్రాయం. దత్త సంప్రదాయంలో గురుభక్తికి ప్రాధాన్యం కాబట్టి, ఇది గురు-శిష్య పరంపరను స్మరించే పర్వదినంగా భావిస్తారు. ఆచరణ విధానం, ఉపవాస నియమాలు కుటుంబం నుండి కుటుంబానికి మారతాయి కాబట్టి మీ కుటుంబ, గురుపరంపర ఆచారాన్ని అనుసరించడం ఉత్తమం.

• తెల్లవారుజామున అభ్యంగన స్నానం చేసి దత్త నామస్మరణతో రోజును ప్రారంభించడం.
• గురుచరిత్ర, దత్త స్తోత్ర పారాయణం లేదా శ్రవణం చేయడం.
• సమీప దత్త క్షేత్రం లేదా ఆలయ దర్శనం.
• అన్నదానం, గోసేవ, పేదలకు దానం చేయడం.
• సాయంకాలం ఆరతి, భజన, గురుకీర్తనలో పాల్గొనడం.

ప్రాంతీయ ఆచారాలు

దత్త జయంతి ఆచరణలో ప్రాంతాలవారీగా విభిన్నతలు కనిపిస్తాయి. మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలలో దత్త సంప్రదాయం విశేషంగా ప్రచారంలో ఉంది.

పైన పేర్కొన్న క్షేత్రాల ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు, వేళలు ఏటా మారవచ్చు. కచ్చితమైన కార్యక్రమ వివరాల కోసం ఆయా క్షేత్రాల అధికారిక సమాచారాన్ని సంప్రదించండి [VERIFY].

మంత్రం మరియు స్తోత్రాలు

దత్తాత్రేయ ఆరాధనలో 'శ్రీ గురుదేవ దత్త', 'ఓం ద్రాం దత్తాత్రేయాయ నమః' వంటి నామాలు, దత్త బావని, దత్త స్తోత్రం విశేషంగా పఠిస్తారు. గురుచరిత్ర అనేది దత్త సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన సుదీర్ఘ గ్రంథం — దీన్ని సప్తాహ రూపంలో పారాయణం చేయడం ఆచారం. ఇక్కడ దీర్ఘ స్తోత్రాల పూర్తి పాఠాన్ని ఇవ్వకుండా, సంప్రదాయ గ్రంథాలు లేదా మీ గురుపరంపర నుండి వాటిని గ్రహించడం మంచిది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

దత్త జయంతి 2026 ఎప్పుడు వస్తుంది?

దత్త జయంతి 2026 బుధవారం, 23 డిసెంబర్ 2026న మార్గశిర శుద్ధ పౌర్ణమి తిథి నాడు వస్తుంది. ఈ రోజున శ్రీ దత్తాత్రేయుని ఆవిర్భావ మహోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.

దత్తాత్రేయుడు ఎవరు?

దత్తాత్రేయుడు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల అంశ స్వరూపంగా భావించే త్రిమూర్తి రూపం. అత్రి మహర్షి, అనసూయ దంపతుల కుమారుడిగా అవతరించారని పురాణ ఐతిహ్యం. ఆయనను ఆదిగురువుగా, అవధూత గురువుగా ఆరాధిస్తారు.

దత్త జయంతి ఏ తిథి నాడు వస్తుంది?

దత్త జయంతి మార్గశిర మాస శుద్ధ పౌర్ణమి తిథి నాడు వస్తుంది. దత్తాత్రేయుని జననం పౌర్ణమి నాటి సాయంకాల ప్రదోష వేళలో జరిగినట్లు సంప్రదాయం చెబుతుంది.

దత్త జయంతి నాడు ఏ పూజ చేయాలి?

ఈ రోజున అభ్యంగన స్నానం, సంకల్పం, దత్తాత్రేయుని షోడశోపచార పూజ, నామస్మరణ, దత్త స్తోత్ర పఠనం, సాయంకాల ఆరతి, నైవేద్యం, అన్నదానం సంప్రదాయ ఆచారాలు. మీ కుటుంబ ఆచారాన్ని అనుసరించండి.

దత్త జయంతి ఉపవాసం ఎవరు చేయవచ్చు?

స్త్రీ, పురుష, వయోభేదం లేకుండా భక్తులందరూ ఉపవాసం ఆచరించవచ్చు అనేది విస్తృత సంప్రదాయ అభిప్రాయం. అనారోగ్య సమస్య ఉన్నవారు, గర్భిణులు ఉపవాసానికి ముందు వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి.

దత్తాత్రేయుని ముఖ్య క్షేత్రాలు ఏవి?

గాణగాపురం (కర్ణాటక), అక్కల్‌కోట్ (మహారాష్ట్ర), పీఠాపురం (ఆంధ్రప్రదేశ్), మహుర్ (మహారాష్ట్ర) దత్త సంప్రదాయంలో ప్రసిద్ధ క్షేత్రాలు. ఇక్కడ దత్త జయంతి నాడు పెద్ద ఎత్తున ఉత్సవాలు జరుగుతాయి.

దత్త జయంతి నాడు ఏ మంత్రం జపించాలి?

'శ్రీ గురుదేవ దత్త', 'ఓం ద్రాం దత్తాత్రేయాయ నమః' అనే నామాలు, దత్త బావని, దత్త స్తోత్రం సంప్రదాయంగా పఠిస్తారు. దీర్ఘ గ్రంథమైన గురుచరిత్రను సప్తాహ పారాయణ రూపంలో చదవడం ఆచారం.

మార్గశిర పౌర్ణమికి, దత్త జయంతికి సంబంధం ఏమిటి?

దత్తాత్రేయుని ఆవిర్భావం మార్గశిర మాస పౌర్ణమి నాడు జరిగినట్లు భావిస్తారు కాబట్టి, మార్గశిర పౌర్ణమినే దత్త జయంతిగా జరుపుకుంటారు. 2026లో ఇది 23 డిసెంబర్ నాడు వస్తుంది.