ధనుర్మాసం 2026: మార్గళి, తిరుప్పావై, విష్ణు ఆరాధన సంపూర్ణ మార్గదర్శిని

సంక్షిప్త సమాధానం: ధనుర్మాసం 2026 బుధవారం 16 డిసెంబర్ 2026న ధను సంక్రాంతితో ప్రారంభమై సుమారు ఒక నెల పాటు కొనసాగుతుంది. ఈ నెలలో తెలుగు, తమిళ ప్రాంతాల్లో విష్ణువును ఉదయపు వేళల్లో పూజించడం, తిరుప్పావై, తిరువెంపావై పఠించడం ప్రధాన ఆచారం.

ధనుర్మాసం అంటే సూర్యుడు ధనూ రాశిలో ప్రవేశించే నెల. ఇది తెలుగు ప్రాంతంలో ధనుర్మాసంగా, తమిళనాడులో మార్గళి మాసంగా పిలువబడుతుంది. ఈ నెల మొత్తం శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతికరమైన కాలంగా భావిస్తారు. ఉదయాన్నే వేకువ జామున విష్ణువును పూజించడం, తిరుప్పావై పాశురాలను పఠించడం ఈ మాసం ప్రధాన ఆచారం.

ధనుర్మాసం 2026 ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది

ధనుర్మాసం 2026 బుధవారం 16 డిసెంబర్ 2026న ధను సంక్రాంతితో ప్రారంభమవుతుంది [VERIFY]. సూర్యుడు ధనూ రాశిలోకి ప్రవేశించే క్షణాన్ని ధను సంక్రమణం అంటారు. ఈ నెల సుమారు 30 రోజుల పాటు కొనసాగి, మకర సంక్రాంతి నాటికి ముగుస్తుంది. సంక్రమణ కాలం సూర్య గమనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది కాబట్టి, మీ కుటుంబ, ఆలయ పంచాంగం ప్రకారం స్థానిక తేదీని నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.

ధనుర్మాసం సౌర మాసం (సూర్య గమనం ఆధారితం) కాబట్టి, అమాంత–పూర్ణిమాంత చాంద్రమాన లెక్కల్లో వచ్చే భేదాలు దీనికి వర్తించవు. అయితే వివిధ పంచాంగాల్లో సంక్రమణ ఘడియల్లో స్వల్ప తేడాలు ఉండవచ్చు; అటువంటప్పుడు మీ ఆలయం లేదా కుటుంబ పురోహితుల ఆచారాన్ని అనుసరించండి.

ముఖ్య వివరాలు (Quick Facts)

• పండుగధనుర్మాసం / మార్గళి
• సంవత్సరం2026
• ప్రారంభంబుధవారం, 16 డిసెంబర్ 2026 (ధను సంక్రాంతి) [VERIFY]
• కాలవ్యవధిసుమారు 30 రోజులు
• ఆరాధ్య దైవంశ్రీమహావిష్ణువు / శ్రీకృష్ణుడు / శ్రీరంగనాథుడు
• ప్రధాన ఆచారంవేకువ జామున పూజ, తిరుప్పావై పఠనం
• ప్రాంతాలుఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ

ధనుర్మాస ప్రాముఖ్యం

ధనుర్మాసంలో ఒక్క రోజు విష్ణువును పూజిస్తే వేయి సంవత్సరాల పూజాఫలం లభిస్తుందని సంప్రదాయంలో చెబుతారు. బ్రహ్మముహూర్తంలో, అంటే సూర్యోదయానికి ముందు, భగవంతుని ఆరాధించడం ఈ మాసం ప్రత్యేకత. గోదాదేవి (ఆండాళ్) తిరుప్పావై ద్వారా శ్రీకృష్ణుని పొందిన కథ ఈ మాసానికి ఆధ్యాత్మిక మూలం. ఇవన్నీ సంప్రదాయంగా చెప్పబడినవి మాత్రమే; ఏ నిర్దిష్ట ఫలితానికీ హామీ లేదు.

తిరుప్పావై మరియు మార్గళి ఆచారం

తమిళనాడులో మార్గళి మాసంలో ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే గోదాదేవి రచించిన తిరుప్పావైలోని ఒక పాశురాన్ని (మొత్తం 30 పాశురాలు) పఠిస్తారు. శైవ సంప్రదాయంలో మాణిక్కవాచకర్ రచించిన తిరువెంపావైను పఠిస్తారు. వైష్ణవ ఆలయాల్లో వేకువ జామున ఊరేగింపులు, గోష్ఠి పఠనం, హరినామ సంకీర్తనలు జరుగుతాయి. తిరుప్పావై సుదీర్ఘమైన పవిత్ర గ్రంథం కావడంతో, దీన్ని పూర్తిగా ఇక్కడ ఇవ్వకుండా, మీ ఆలయం లేదా ప్రామాణిక ప్రచురణల నుండి అభ్యసించమని సూచిస్తున్నాము.

ధనుర్మాస పూజ విధానం

1. సూర్యోదయానికి ముందు బ్రహ్మముహూర్తంలో నిద్రలేచి, స్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి.
2. పూజా స్థలాన్ని, ముంగిలిని శుభ్రం చేసి, ముగ్గులు (రంగవల్లి) వేయండి.
3. విష్ణువు లేదా శ్రీకృష్ణుని ప్రతిమ/చిత్రం ముందు దీపం వెలిగించండి.
4. పసుపు, కుంకుమ, పుష్పాలు, తులసి దళాలతో అర్చన చేయండి.
5. ముద్గాన్నం (పులగం/పొంగలి) లేదా చక్కెర పొంగలి నివేదన సమర్పించండి.
6. తిరుప్పావై లేదా విష్ణు సహస్రనామం, భజ గోవిందం వంటి స్తోత్రాలను పఠించండి.
7. హారతి ఇచ్చి, నివేదనను ప్రసాదంగా పంచండి.

నివేదన మరియు ప్రసాదం

ధనుర్మాసంలో ముద్గాన్నం (పెసరపప్పు–బియ్యంతో చేసిన పులగం) విష్ణువుకు ప్రధాన నివేదన. చక్కెర పొంగలి, కదంబం, పులిహోర కూడా సమర్పిస్తారు. తమిళ ఆలయాల్లో వెణ్‌పొంగల్, సర్క్కరై పొంగల్ ప్రసాదంగా పంచుతారు. ఈ నివేదనలను వేకువ జామునే తయారు చేసి భగవంతునికి అర్పించడం సంప్రదాయం.

ఎవరు ఆచరిస్తారు, ఎలా ఆచరించాలి

ధనుర్మాస పూజను స్త్రీ, పురుషులు, పెళ్లయినవారు, పెళ్లికానివారు — అందరూ ఆచరించవచ్చని విస్తృత సంప్రదాయ అభిప్రాయం. కొన్ని కుటుంబాల్లో గృహిణులు తిరుప్పావై పఠనం, ముగ్గులు వేయడం నిర్వహిస్తారు; మరికొన్ని చోట్ల యావత్ కుటుంబం కలిసి ఆచరిస్తుంది. ఇందులో ఎవరినీ మినహాయించే లేదా నిర్బంధించే నియమం లేదు. మీ కుటుంబ, ఆలయ ఆచారాన్ని అనుసరించడం ఉత్తమం.

• వేకువ జామున లేచి పూజ చేయడం
• ప్రతిరోజూ ఒక తిరుప్పావై పాశురం పఠించడం
• ముంగిట ముగ్గులు వేయడం, ఆవు పేడతో గొబ్బెమ్మలు పెట్టడం
• ఆలయ దర్శనం, ఉదయపు సంకీర్తనలో పాల్గొనడం
• సాత్విక ఆహారం, భగవన్నామ స్మరణ

ఉపవాసం గురించి

కొందరు భక్తులు ధనుర్మాసంలో సాత్విక ఆహారం తీసుకుంటూ, ఏకాదశి వంటి రోజుల్లో ఉపవాసం పాటిస్తారు. ఉపవాసం అనేది వ్యక్తిగత శ్రద్ధ, శారీరక సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఏదైనా అనారోగ్య సమస్య ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు ఉపవాసం ఆచరించే ముందు తప్పనిసరిగా వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి. ఉపవాసం ఆధ్యాత్మిక భావనతో ఆచరించేదే తప్ప, ఏ శారీరక లేదా ఆరోగ్య ఫలితానికీ ఇది హామీ కాదు.

ప్రాంతీయ వైవిధ్యాలు

గోదా కల్యాణం మరియు వైకుంఠ ఏకాదశి

ధనుర్మాసం చివరిలో వచ్చే వైకుంఠ ఏకాదశి (ముక్కోటి ఏకాదశి) అత్యంత పవిత్రమైన రోజు. ఈ రోజు వైష్ణవ ఆలయాల్లో ఉత్తర ద్వార దర్శనం జరుగుతుంది. ధనుర్మాసం చివరి రోజున గోదాదేవి (ఆండాళ్) శ్రీరంగనాథునితో వివాహం జరిగినట్లు భావించి గోదా కల్యాణం నిర్వహిస్తారు. 2027లో వచ్చే ఖచ్చితమైన వైకుంఠ ఏకాదశి, గోదా కల్యాణ తేదీలను మీ ఆలయ పంచాంగంలో నిర్ధారించుకోండి [VERIFY].

గమనించవలసిన విషయాలు

ఈ వ్యాసంలో పేర్కొన్న ఆచారాలన్నీ సంప్రదాయపరంగా చెప్పబడినవే. ఆలయ కార్యక్రమాల సమయాలు, ముహూర్త ఘడియలు ఆలయాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి కాబట్టి, మీ స్థానిక ఆలయాన్ని నేరుగా సంప్రదించండి. దీపాలు, హారతి వెలిగించేటప్పుడు అగ్ని భద్రతను పాటించండి; పిల్లలను జాగ్రత్తగా చూసుకోండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ధనుర్మాసం 2026 ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది?

ధనుర్మాసం 2026 బుధవారం 16 డిసెంబర్ 2026న ధను సంక్రాంతితో ప్రారంభమవుతుంది [VERIFY] మరియు సుమారు 30 రోజుల పాటు మకర సంక్రాంతి వరకు కొనసాగుతుంది. మీ ఆలయ పంచాంగం ప్రకారం స్థానిక తేదీని నిర్ధారించుకోండి.

ధనుర్మాసం అంటే ఏమిటి?

సూర్యుడు ధనూ రాశిలో ప్రవేశించే సౌర మాసాన్ని ధనుర్మాసం అంటారు. దీన్ని తమిళంలో మార్గళి మాసం అంటారు. ఇది శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతికరమైన నెలగా భావిస్తారు.

తిరుప్పావై ఎవరు రచించారు?

తిరుప్పావైను గోదాదేవి (ఆండాళ్) రచించారు. ఇందులో 30 పాశురాలు ఉంటాయి. మార్గళి మాసంలో ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే ఒక పాశురాన్ని పఠించడం సంప్రదాయం.

ధనుర్మాసంలో ఏ సమయంలో పూజ చేయాలి?

సంప్రదాయం ప్రకారం సూర్యోదయానికి ముందు బ్రహ్మముహూర్తంలో, వేకువ జామున విష్ణువును పూజించడం ఈ మాసం ప్రత్యేకత. ఖచ్చితమైన సమయం మీ కుటుంబ, ఆలయ ఆచారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ధనుర్మాసంలో ఏ నివేదన సమర్పిస్తారు?

ముద్గాన్నం (పులగం), చక్కెర పొంగలి, పులిహోర, కదంబం వంటివి ప్రధాన నివేదనలు. తమిళ ఆలయాల్లో వెణ్‌పొంగల్, సర్క్కరై పొంగల్ ప్రసాదంగా పంచుతారు.

ధనుర్మాస వ్రతం ఎవరు ఆచరించవచ్చు?

విస్తృత సంప్రదాయ అభిప్రాయం ప్రకారం స్త్రీ, పురుషులు, పెళ్లయినవారు, పెళ్లికానివారు అందరూ ఆచరించవచ్చు. ఎవరినీ మినహాయించే నియమం లేదు; మీ కుటుంబ, ఆలయ ఆచారాన్ని అనుసరించండి.

ధనుర్మాసంలో ఉపవాసం తప్పనిసరా?

ఉపవాసం వ్యక్తిగత శ్రద్ధపై ఆధారపడి ఉంటుంది, తప్పనిసరి కాదు. అనారోగ్యం ఉన్నవారు లేదా గర్భిణీ స్త్రీలు ఉపవాసం ముందు తప్పనిసరిగా వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి.

వైకుంఠ ఏకాదశికి ధనుర్మాసానికి సంబంధం ఏమిటి?

వైకుంఠ ఏకాదశి (ముక్కోటి ఏకాదశి) ధనుర్మాసంలోనే వస్తుంది. ఈ రోజు వైష్ణవ ఆలయాల్లో ఉత్తర ద్వార దర్శనం జరుగుతుంది. ఖచ్చితమైన తేదీని మీ ఆలయ పంచాంగంలో నిర్ధారించుకోండి [VERIFY].