సంపూర్ణ మార్గదర్శి: దీపావళి వేడుకలు

సమర్పణ: www.Hindutone.com — పవిత్ర హిందూ సంప్రదాయాల పరిరక్షణ

Advertisement

శుభ సమయం: దీపావళి 2026 (ఆదివారం, 8 నవంబర్)

లక్ష్మీ పూజ ముహూర్తం: సాయంత్రం (సూర్యాస్తమయం తర్వాత ప్రదోష కాలంలో)
ఉత్తమ సమయం: స్థిర లగ్నం అమావాస్య తిథితో కలిసే సమయం
వ్యవధి: సుమారు 1 గంట 45 నిమిషాల నుండి 2 గంటల వరకు (నగరాన్ని బట్టి మారుతుంది)
మీ ప్రాంతానికి ఖచ్చితమైన సమయం కోసం స్థానిక పంచాంగాన్ని సంప్రదించండి.


Advertisement

పూజకు ముందు చేయవలసిన ముఖ్యమైన ఏర్పాట్లు

ఇంటిని పూర్తిగా శుభ్రం చేసి, ముగ్గులు, పువ్వులు, దీపాలతో అలంకరించండి.
పూజా పీఠాన్ని ఉత్తరం లేదా తూర్పు దిశకు అభిముఖంగా ఏర్పాటు చేయండి.
పవిత్ర స్నానం (వీలైతే సూర్యోదయానికి ముందు) చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి.
పూజా సామగ్రి సిద్ధం చేసుకోండి: లక్ష్మీ-గణేశుల విగ్రహం లేదా చిత్రపటం, పువ్వులు, అగరబత్తులు, కర్పూరం, పండ్లు, మిఠాయిలు, నాణేలు మరియు కొత్త లెక్కల పుస్తకాలు.
పూజ ప్రారంభించే ముందు ఇల్లంతా దీపాలు వెలిగించండి.


ప్రధాన దీపావళి పూజా ఆచారాలు

1. గణేశ పూజ (గణపతి ఆరాధనతో ప్రారంభం)

Advertisement

మంత్రం:
ॐ गं गणपतये नमः
ఓం గం గణపతయే నమః
అర్థం: విఘ్నాలను తొలగించే గణేశునికి నమస్కారం.

గణేశ శ్లోకం:
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ।
निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥
వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ, నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా.
అర్థం: వంకర తొండం, విశాల దేహం, కోటి సూర్యుల తేజస్సు గల దేవా, నా మార్గంలోని అన్ని ఆటంకాలను తొలగించు.


2. లక్ష్మీ పూజ (ప్రధాన ఆరాధన)

ప్రాథమిక లక్ష్మీ మంత్రం:
ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः
ఓం శ్రీం మహాలక్ష్మ్యై నమః
అర్థం: మహాలక్ష్మీ దేవికి నమస్కారం.

Advertisement

లక్ష్మీ బీజ మంత్రం:
ॐ ह्रीं श्रीं क्रीं श्रीं क्रीं क्लीं श्रीं महालक्ष्म्यै नमः॥
ఓం హ్రీం శ్రీం క్రీం శ్రీం క్రీం క్లీం శ్రీం మహాలక్ష్మ్యై నమః
అర్థం: లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహాన్ని ఆవాహన చేసే బీజ మంత్రం.

లక్ష్మీ స్తుతి:
या साक्षात् क्षीरसागरराजतनया श्रीरङ्गधामेश्वरी दासीभूतसमस्तदेववनिता लोकैकदीपाङ्कुरा।
श्रीमन्मन्दकटाक्षलब्धविभव ब्रह्मेन्द्रगङ्गाधरा त्वं त्रैलोक्य कुटुम्बिनीं सरसिजां वन्दे मुकुन्दप्रियाम्॥

అర్థం: ఓ క్షీరసాగర పుత్రీ, వైకుంఠవాసినీ, సకల దేవతా స్త్రీలచే సేవింపబడేదానా, లోకానికి వెలుగువైనదానా, నీ కృపా కటాక్షంతో బ్రహ్మ, ఇంద్ర, శివులకు సంపదను ప్రసాదించేదానా — ముల్లోకాలకు తల్లివైన పద్మాసనీ, శ్రీ మహావిష్ణువు ప్రియసఖీ, నిన్ను నేను ఆరాధిస్తున్నాను.


3. కుబేర పూజ (సంపదకు అధిపతి)

Advertisement

మంత్రం:
ॐ यक्षाय कुबेराय वैश्रवणाय धनधान्याधिपतये धनधान्यसमृद्धिं मे देहि दापय स्वाहा॥
ఓం యక్షాయ కుబేరాయ వైశ్రవణాయ ధనధాన్యాధిపతయే ధనధాన్య సమృద్ధిం మే దేహి దాపయ స్వాహా
అర్థం: సంపద, శ్రేయస్సులను ప్రసాదించే కుబేరునికి నమస్కారం.


4. సరస్వతీ పూజ (జ్ఞానం, వివేకం కోసం)

మంత్రం:
ॐ ऐं सरस्वत्यै नमः
ఓం ఐం సరస్వత్యై నమః
అర్థం: సరస్వతీ దేవికి నమస్కారం.


దశలవారీ పూజా విధి

  1. సంకల్పం: కుడి అరచేతిలో నీరు తీసుకుని పూజ యొక్క ఉద్దేశ్యాన్ని, సంకల్పాన్ని చెప్పండి.
  2. కలశ స్థాపన: మామిడి ఆకులు, కొబ్బరికాయతో నీరు నింపిన కలశాన్ని స్థాపించండి.
  3. గణేశ పూజ: ఆటంకాల నివారణకు గణేశుని పూజించండి.
  4. లక్ష్మీ ఆవాహన: మంత్రాలు, ప్రార్థనలతో లక్ష్మీదేవిని ఆవాహన చేయండి.
  5. పంచోపచారం: ఐదు ఉపచారాలు సమర్పించండి:
    • గంధం (చందనం)
    • పుష్పం (పువ్వులు)
    • ధూపం (అగరబత్తి)
    • దీపం
    • నైవేద్యం (ఆహార సమర్పణ)
  6. షోడశోపచారం: వీలైతే 16 ఉపచారాలతో సవివరమైన పూజ చేయండి.
  7. లక్ష్మీ అష్టకం లేదా చాలీసా: లక్ష్మీదేవికి అంకితమైన స్తోత్రాలు పఠించండి.
  8. హారతి: కర్పూరం లేదా నేతి దీపంతో హారతి ఇవ్వండి.
  9. ప్రసాద వితరణ: కుటుంబ సభ్యులందరికీ ప్రసాదం పంచండి.
  10. ప్రదక్షిణ: దేవుని చుట్టూ సవ్య దిశలో మూడుసార్లు ప్రదక్షిణ చేయండి.


ముఖ్యమైన దీపావళి మంత్రాలు & స్తోత్రాలు

మహాలక్ష్మీ అష్టకం (మొదటి శ్లోకం)

नमस्तेऽस्तु महामाये श्रीपीठे सुरपूजिते।
शङ्खचक्रगदाहस्ते महालक्ष्मि नमोऽस्तु ते॥
నమస్తేఽస్తు మహామాయే శ్రీపీఠే సురపూజితే, శంఖచక్రగదాహస్తే మహాలక్ష్మి నమోఽస్తు తే.
అర్థం: కమలంపై కొలువైన, దేవతలచే పూజింపబడే, శంఖ చక్ర గదలను ధరించిన మహామాయా, నీకు నమస్కారం.


లక్ష్మీ గాయత్రి మంత్రం

ॐ महालक्ष्म्यै च विद्महे विष्णुप्रिययै च धीमहि।
तन्नो लक्ष्मीः प्रचोदयात्॥
ఓం మహాలక్ష్మ్యై చ విద్మహే విష్ణుప్రియాయై చ ధీమహి, తన్నో లక్ష్మీః ప్రచోదయాత్.
అర్థం: విష్ణుప్రియ అయిన మహాలక్ష్మీ దేవిని ధ్యానిద్దాం; ఆమె మనకు ప్రేరణనిచ్చి మార్గం చూపుగాక.


విశ్వ శాంతి మంత్రం

ॐ सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामयाः।
सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद् दुःख भाग्भवेत्॥
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
ఓం సర్వే భవంతు సుఖినః సర్వే సంతు నిరామయాః, సర్వే భద్రాణి పశ్యంతు మా కశ్చిద్ దుఃఖ భాగ్భవేత్, ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః.
అర్థం: అందరూ సుఖంగా ఉండాలి, అందరూ ఆరోగ్యంగా ఉండాలి, అందరూ శుభాలను పొందాలి, ఎవరూ దుఃఖపడకూడదు.


దీపావళి అదనపు ఆచారాలు

దీపదానం (దీపాలు వెలిగించడం)

ఇంటి అంతటా 5, 11, 21 లేదా 51 దీపాలు వెలిగించండి.
ప్రధాన ద్వారం వద్ద, పూజా గదిలో మరియు ఇంటి నాలుగు మూలల్లో దీపాలు ఉంచండి.
తులసి మొక్క వద్ద ప్రత్యేక దీపం వెలిగించండి.
వీలైతే జలాశయాల్లో దీపాలు వదలండి.

చోప్డా పూజ (లెక్కల పుస్తకాల పూజ)

కొత్త వ్యాపార లెక్కల పుస్తకాలను దేవతల ముందు ఉంచండి.
మొదటి పేజీపై “शुभ लाभ” (శుభ్ లాభ్ – శుభప్రదమైన లాభం) అని రాయండి.
వ్యాపార అభివృద్ధి కోసం ప్రార్థించండి.
వ్యాపారాలకు కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరాన్ని ప్రారంభించండి.

గోవర్ధన పూజ (దీపావళి తర్వాత — భారతదేశంలో 10 నవంబర్ 2026)

ఆవు పేడ లేదా మట్టితో చిన్న కొండ ఆకారాన్ని తయారు చేయండి.
శ్రీకృష్ణుడు గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తిన ఘట్టాన్ని స్మరిస్తూ ప్రార్థనలు చేయండి.
అన్నకూటం (ఆహార పర్వతం) నైవేద్యాన్ని సిద్ధం చేయండి.


ముఖ్యమైన సూచనలు

పూజ అంతటా శుచి, శుభ్రత పాటించండి.
పూర్తి భక్తి, ఏకాగ్రతతో పూజ చేయండి.
రుతుస్రావంలో ఉన్న మహిళలు మానసికంగా పూజ చేయవచ్చు.
పూజ సమయంలో ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను నిశ్శబ్దంగా ఉంచండి.
ఈ పవిత్ర దినాన మాంసాహారం, మద్యం మానుకోండి.
దీపాన్ని రాత్రంతా వెలుగుతూ ఉండనివ్వండి.
ప్రసాదాన్ని ఇరుగుపొరుగువారితో, అవసరంలో ఉన్నవారితో పంచుకోండి.


దీపావళి పూజ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు

ఇంటికి శ్రేయస్సు, సంపద, సమృద్ధిని ఆకర్షిస్తుంది.
ప్రతికూల శక్తులను, ఆటంకాలను తొలగిస్తుంది.
కుటుంబ సంబంధాలలో సామరస్యం, శాంతిని తెస్తుంది.
సంవత్సరమంతా లక్ష్మీదేవి ఆశీస్సులను అందిస్తుంది.
ఆధ్యాత్మిక అనుబంధాన్ని, భక్తిని బలపరుస్తుంది.
మనస్సును, శరీరాన్ని, పరిసరాలను పవిత్రం చేస్తుంది.


సంపూర్ణ లక్ష్మీ హారతి

ॐ जय लक्ष्मी माता, मैया जय लक्ष्मी माता।
तुमको निसदिन सेवत, हर विष्णु विधाता॥
ఓం జయ లక్ష్మీ మాతా, మైయా జయ లక్ష్మీ మాతా,
తుమ్‌కో నిస్ దిన్ సేవత్, హర్ విష్ణు విధాతా.
(పూజ సమయంలో పూర్తి హారతిని కొనసాగించండి.)


శుభ దీపావళి

దీపావళి దివ్య కాంతి మీ జీవితాన్ని శ్రేయస్సు, ఆరోగ్యం, ఆనందంతో వెలిగించుగాక.

॥ हर हर महादेव ॥ जय माता लक्ष्मी ॥


సంబంధిత 2026 మార్గదర్శులు

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

2026లో దీపావళి లక్ష్మీ పూజ ఎప్పుడు?

దీపావళి ఆదివారం, 8 నవంబర్ 2026న వస్తుంది. లక్ష్మీ పూజను సాయంత్రం సూర్యాస్తమయం తర్వాత ప్రదోష కాలంలో, వీలైతే స్థిర లగ్నం అమావాస్య తిథితో కలిసే సమయంలో చేస్తారు. కాబట్టి మీ నగరానికి సరైన సమయం కోసం స్థానిక పంచాంగాన్ని చూడండి.

దీపావళి పూజలో ఏ మంత్రాలు జపిస్తారు?

పూజ గణేశుని కోసం ఓం గం గణపతయే నమః తో మొదలవుతుంది, ఆ తర్వాత ఓం శ్రీం మహాలక్ష్మ్యై నమః, లక్ష్మీ గాయత్రి వంటి లక్ష్మీ మంత్రాలు జపిస్తారు. చాలా కుటుంబాలు కుబేర మంత్రం, ఓం ఐం సరస్వత్యై నమః మరియు మహాలక్ష్మీ అష్టకంలోని మొదటి శ్లోకాన్ని కూడా పఠిస్తాయి.

ఇంట్లో దీపావళి లక్ష్మీ పూజా విధిలోని దశలు ఏమిటి?

సాధారణ క్రమం: సంకల్పం, కలశ స్థాపన, గణేశ పూజ, లక్ష్మీ ఆవాహన, ఆపై గంధం, పుష్పాలు, ధూపం, దీపం, నైవేద్యంతో పంచోపచార సమర్పణ. చివరగా లక్ష్మీ అష్టకం లేదా చాలీసా, హారతి, ప్రసాద వితరణ మరియు సవ్య దిశలో మూడు ప్రదక్షిణలతో పూజ ముగుస్తుంది.

దీపావళి రోజు లక్ష్మీదేవి కంటే ముందు గణేశుని ఎందుకు పూజిస్తారు?

గణేశుడు విఘ్నహర్తగా పూజింపబడతాడు, అందుకే హిందూ పూజలు సంప్రదాయంగా ఆయనతోనే మొదలవుతాయి. లక్ష్మీదేవిని ఆవాహన చేసే ముందు, పూజ మరియు రాబోయే సంవత్సరం ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా సాగాలని భక్తులు వక్రతుండ మహాకాయ శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు.

2026లో విదేశాల్లో ఉన్న NRIలు దీపావళి పూజ ఎలా చేయవచ్చు?

USA, UK, కెనడాల్లో కూడా దీపావళి ఆదివారం, 8 నవంబర్ 2026నే. కాబట్టి కుటుంబాలు భారతదేశ సమయాలు కాకుండా తమ నగరానికి సంబంధించిన పంచాంగం ప్రకారం స్థానిక సూర్యాస్తమయం తర్వాత సాయంత్రం పూజ చేసుకోవచ్చు. ఈ దేశాల్లో గోవర్ధన పూజ 9 నవంబర్న, భారతదేశంలో 10 నవంబర్న వస్తుంది.