జ్యేష్ఠ శుద్ధ దశమి – దశపాపహర దశమి గంగావతరణం మహిమ

జ్యేష్ఠ శుద్ధ దశమి – దశపాపహర దశమి గంగావతరణం

శివునితో సంబంధించిన అత్యంత పవిత్రమైన ఘట్టాలలో గంగావతరణం ఒకటి. భగవంతుని అపారమైన కరుణకు ఇది గొప్ప నిదర్శనం.

సగర చక్రవర్తి కుమారులు తమ యాగాశ్వాన్ని వెతుకుతూ కపిల మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ గుర్రం కనిపించడంతో మహర్షినే దొంగగా భావించి అవమానించారు. వారి దురహంకారానికి కోపించిన కపిల మహర్షి హుంకారంతో వారంతా భస్మరాశులుగా మారిపోయారు.

అంశుమంతుడు వారికి జలతర్పణం చేయాలని ప్రయత్నించగా, గరుత్మంతుడు సాధారణ జలాలతో వారికి సద్గతి కలగదని, స్వర్గగంగా భూమికి వచ్చి వారి భస్మాన్ని తాకినప్పుడే విముక్తి లభిస్తుందని తెలిపాడు.

ఆ మహత్తర కార్యం కోసం సగరుడు, అంశుమంతుడు, దిలీపుడు ప్రయత్నించినా ఫలితం దక్కలేదు. చివరకు భగీరథుడు కఠోర తపస్సు ప్రారంభించాడు. ముందుగా బ్రహ్మదేవుని ప్రసన్నం చేసుకుని గంగను భూమికి తీసుకురావడానికి అనుమతి పొందాడు. అయితే గంగ ప్రవాహ వేగాన్ని భూమి తట్టుకోలేదని, ఆమెను ధరించగల శక్తి శివునికే ఉందని బ్రహ్మ సూచించాడు.

దాంతో భగీరథుడు పరమేశ్వరుని ఆరాధించాడు. ఆయన తపస్సుకు సంతోషించిన శివుడు తన జటాజూటంలో గంగను ధరించేందుకు అంగీకరించాడు. గంగాదేవి తన ఉధృత ప్రవాహంతో శివుని కూడా తీసుకుపోతానని భావించినా, శివుడు ఆమెను తన జటలలో బంధించి, అనంతరం కరుణతో భూమిపైకి విడుదల చేశాడు.

భగీరథుని వెంట గంగ ప్రవహిస్తూ వస్తూ జహ్ను మహర్షి ఆశ్రమాన్ని ముంచెత్తింది. కోపించిన మహర్షి గంగను గ్రహించాడు. భగీరథుని ప్రార్థనతో తిరిగి తన చెవి ద్వారా గంగను విడుదల చేశాడు. అప్పటి నుండి గంగకు జాహ్నవి అనే నామం కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది.

చివరకు గంగ పాతాళానికి చేరి సగరపుత్రుల భస్మరాశులను తాకింది. వెంటనే వారికి సద్గతి కలిగి, ఉన్నత లోకాలను పొందారు.

భగీరథుడు చేసిన అసాధారణ కృషికి గుర్తింపుగా బ్రహ్మదేవుడు, గొప్ప లక్ష్య సాధన కోసం చేసే మహాప్రయత్నాన్ని ఇకముందు భగీరథ ప్రయత్నం అని పిలుస్తారని వరమిచ్చాడు. అలాగే గంగ యొక్క ఆ ప్రవాహానికి భాగీరథి అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది.

గంగావతరణ కథను భక్తిశ్రద్ధలతో వినడం, చదవడం వల్ల పాపక్షయం కలిగి, సత్ప్రేరణలు పెరిగి, భగవంతునిపై భక్తి, సద్బుద్ధి, సత్కర్మానుష్ఠానం కలుగుతాయని మహర్షులు పేర్కొన్నారు.

గంగాధరుడైన పరమేశ్వరునికి, గంగామాతకు నమస్సుమాంజలి.

శుభమస్తు

✍️ శ్రీ సద్గురు పీఠం ద్వారా

సమస్త లోకాః సుఖినో భవంతు 🙏

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

గంగను భూమికి తీసుకువచ్చింది ఎవరు?

ప్రచారంలో ఉన్నట్లుగా, భగీరథుడు కఠోర తపస్సుతో ముందుగా బ్రహ్మదేవుని, తర్వాత పరమేశ్వరుని ప్రసన్నం చేసుకుని గంగను భూమికి తీసుకువచ్చాడు. అంతకుముందు సగరుడు, అంశుమంతుడు, దిలీపుడు ప్రయత్నించినా ఫలితం దక్కలేదు.

శివుడు గంగను జటాజూటంలో ఎందుకు ధరించాడు?

గంగ ప్రవాహ వేగాన్ని భూమి తట్టుకోలేదని, ఆమెను ధరించగల శక్తి శివునికే ఉందని బ్రహ్మ సూచించాడు. భగీరథుని తపస్సుకు సంతోషించిన శివుడు గంగను తన జటలలో బంధించి, అనంతరం కరుణతో భూమిపైకి విడుదల చేశాడు.

గంగకు జాహ్నవి అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?

ప్రచారంలో ఉన్నట్లుగా, గంగ జహ్ను మహర్షి ఆశ్రమాన్ని ముంచెత్తగా కోపించిన మహర్షి ఆమెను గ్రహించాడు. భగీరథుని ప్రార్థనతో తన చెవి ద్వారా గంగను విడుదల చేయడంతో గంగకు జాహ్నవి అనే నామం ప్రసిద్ధి చెందింది.

'భగీరథ ప్రయత్నం' అనే మాట ఎలా వచ్చింది?

భగీరథుడు చేసిన అసాధారణ కృషికి గుర్తింపుగా, గొప్ప లక్ష్య సాధన కోసం చేసే మహాప్రయత్నాన్ని భగీరథ ప్రయత్నం అని పిలుస్తారని బ్రహ్మదేవుడు వరమిచ్చాడు. అలాగే ఆ ప్రవాహానికి భాగీరథి అనే పేరు వచ్చింది.

సగరపుత్రులకు సద్గతి ఎలా కలిగింది?

కపిల మహర్షి హుంకారంతో భస్మమైన సగరపుత్రులకు సాధారణ జలాలతో సద్గతి కలగదని గరుత్మంతుడు తెలిపాడు. గంగ పాతాళానికి చేరి వారి భస్మరాశులను తాకగానే వారికి సద్గతి కలిగిందని ప్రచారంలో ఉంది.

గంగావతరణ కథ వినడం, చదవడం వల్ల ఫలితం ఏమిటి?

గంగావతరణ కథను భక్తిశ్రద్ధలతో వినడం, చదవడం వల్ల పాపక్షయం, సత్ప్రేరణ, భగవంతునిపై భక్తి, సద్బుద్ధి, సత్కర్మానుష్ఠానం కలుగుతాయని మహర్షులు పేర్కొన్నారు.