సంక్షిప్త సమాధానం: శ్రావణ (సావన్) శివరాత్రి 2026 మంగళవారం, ఆగస్టు 11న; ముఖ్య నిశిత కాల పూజ అర్ధరాత్రి సమయంలో, ఆగస్టు 12 తెల్లవారుజాము వరకు. ఇది పగలు కాదు రాత్రి వ్రతం: భక్తులు ఉపవాసం ఉండి, రుద్రాభిషేకం చేసి, నాలుగు ప్రహరాల్లో శివుడిని పూజిస్తారు.

శ్రావణ శివరాత్రి వర్షాకాల మాసపు శివరాత్రి — ఏడాదిలో అత్యంత శుభప్రదమైన మాస శివరాత్రిగా భావిస్తారు. ఇది శ్రావణ మాసం కృష్ణ పక్షంలో వస్తుంది; కావడి మోసేవారు తమ జలాభిషేకాన్ని ఈ రాత్రికి సమయం చేస్తారు; ఇది పగటి కాదు రాత్రి వ్రతం.

శ్రావణ శివరాత్రి 2026 — తేదీ, ముఖ్యాంశాలు

  • తేదీ: మంగళవారం, ఆగస్టు 11, 2026 (రాత్రి, ఆగస్టు 12 వరకు)
  • తిథి: కృష్ణ చతుర్దశి
  • దేవత: పరమశివుడు
  • ముఖ్య పూజ: నిశిత కాలం (అర్ధరాత్రి సమయం)
  • అమాంత గమనిక: తెలుగు క్యాలెండర్‌లో ఇది ఆషాఢ కృష్ణ చతుర్దశి, శ్రావణం కాదు

మహా, మాస, శ్రావణ శివరాత్రి

రకంఎప్పుడుగమనిక
మహా శివరాత్రిఫాల్గుణ కృష్ణ చతుర్దశి (ఫిబ్ర/మార్చి)అతిగొప్పది, ఏడాదికి ఒకసారి
మాస శివరాత్రిప్రతి కృష్ణ చతుర్దశినెలవారీ
శ్రావణ శివరాత్రిశ్రావణ కృష్ణ చతుర్దశివర్షాకాల మాస శివరాత్రి, ప్రత్యేక శుభం

రాత్రి నాలుగు ప్రహరాలు

రాత్రి నాలుగు ప్రహరాలుగా విభజించబడింది — సాయంత్రం, అర్ధరాత్రి, అర్ధరాత్రి తర్వాత, తెల్లవారుజామున ముందు. సంప్రదాయంగా శివలింగాన్ని రాత్రంతా క్రమంగా అభిషేకిస్తారు: మొదటి ప్రహరంలో నీరు, తర్వాత పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, ప్రతిదానితో మంత్రం. ప్రహర సమయాలు నగరాన్ని బట్టి మారతాయి — స్థానిక పంచాంగం నుండి తీసుకోండి.

Advertisement

ఇంట్లో రుద్రాభిషేక విధి

  1. పూజా స్థలం శుభ్రపరచి శివలింగం (లేదా స్ఫటిక/పారద లింగం) ఉంచండి.
  2. జలాభిషేకం చేసి, తర్వాత క్షీరాభిషేకం (పాలు).
  3. పంచామృతం — పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, చక్కెర — తో అభిషేకించండి.
  4. మళ్ళీ నీటితో అభిషేకించి విభూతి ధరించండి.
  5. బిల్వ (మారేడు) దళాలను నున్నని వైపు కింద, మూడేసిగా సమర్పించండి.
  6. తెల్ల పూలు, ఉమ్మెత్త, అక్షతలు, చందనం సమర్పించండి.
  7. ఓం నమః శివాయ, మహామృత్యుంజయ మంత్రం జపించండి.
  8. నెయ్యి దీపం, ధూపం వెలిగించి హారతి, నైవేద్యం సమర్పించండి.
  9. తీర్థ ప్రసాదం పంచండి. పూర్తి రుద్రం పారాయణం పురోహితుని మార్గదర్శనంలో శ్రేష్ఠం.

మంత్రాలు

పంచాక్షరి: ఓం నమః శివాయ — “శివుడికి నమస్కరిస్తున్నాను.”

మహామృత్యుంజయం: ఓం త్ర్యంబకం యజామహే సుగంధిం పుష్టివర్ధనమ్ — త్రినేత్రుడికి ఆరోగ్యం, రక్షణ, మోక్షం కోసం ప్రార్థన.

శివుడికి ఎప్పుడూ సమర్పించనివి

  • తులసి — విష్ణువుకు, శివలింగంపై సమర్పించరు.
  • కేతకి (మొగలి) పువ్వు — శివరాత్రి సంప్రదాయంలో వర్జ్యం.
  • లింగంపై పసుపు — పసుపు శుభ/స్త్రీ పూజతో ముడిపడినది, లింగంపై కాదు.
  • అభిషేకానికి కొబ్బరి నీరు — కొన్ని సంప్రదాయాల్లో వర్జ్యం.

ఉపవాస నియమాలు

భక్తులు ఆరోగ్యానికి తగిన రకాన్ని ఎంచుకుంటారు: నిర్జల, ఫలాహారం (పండ్లు-పాలు), లేదా రాత్రి పూజ తర్వాత ఒక భోజనం. మరుసటి ఉదయం పనిచేసేవారు తేలిక ఉపవాసం ఉంచుకుంటారు; కఠినత్వం కంటే శ్రద్ధ ముఖ్యం.

కావడి యాత్ర, సముద్ర మథనం

గంగా జలం మోసే కావడివారు తమ జలాభిషేకాన్ని ఈ రాత్రికి చేస్తారు. శ్రావణమంతా శివుడికి చల్లని వస్తువులు — నీరు, పాలు, బిల్వం — సమర్పిస్తారు; సముద్ర మథనంలో హాలాహలం తాగి నీలకంఠుడైన స్మరణతో.

మరిన్ని చదవండి

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శ్రావణ శివరాత్రి 2026 ఎప్పుడు?

శ్రావణ శివరాత్రి 2026 మంగళవారం, ఆగస్టు 11న; ముఖ్య నిశిత కాల పూజ అర్ధరాత్రి సమయంలో, ఆగస్టు 12 తెల్లవారుజాము వరకు. మీ స్థానిక నిశిత సమయం పంచాంగంతో నిర్ధారించండి.

Advertisement

శ్రావణ శివరాత్రి, మహా శివరాత్రి ఒకటేనా?

కాదు. మహా శివరాత్రి (ఫాల్గుణ, ఫిబ్ర/మార్చి) అతిగొప్పది, ఏడాదికి ఒకసారి. శ్రావణ శివరాత్రి వర్షాకాల మాస శివరాత్రి, ప్రత్యేక శుభప్రదం.

ఇంట్లో రుద్రాభిషేకం చేయవచ్చా?

అవును. శివలింగాన్ని నీరు, పాలు, పంచామృతంతో అభిషేకించి, బిల్వ దళాలు, విభూతి సమర్పించి, ఓం నమః శివాయ జపించండి; పూర్తి రుద్రం పారాయణం పురోహితునితో శ్రేష్ఠం.

శ్రావణ శివరాత్రి ఉపవాసంలో ఏమి తినవచ్చు?

పండ్లు-పాలు (ఫలాహారం), లేదా రాత్రి పూజ తర్వాత ఒక భోజనం; కొందరు నిర్జల ఉపవాసం ఉంటారు. మీ ఆరోగ్యం అనుమతించే రకాన్ని ఎంచుకోండి.

శివుడికి తులసి ఎందుకు సమర్పించరు?

తులసి విష్ణువుకు అత్యున్నత సమర్పణ; శివలింగంపై సంప్రదాయంగా సమర్పించరు; బదులుగా బిల్వ (మారేడు) దళం శివుని పత్రం.

తెలుగు క్యాలెండర్‌లో దీన్ని ఆషాఢం అని ఎందుకు అంటారు?

ఈ కృష్ణ చతుర్దశి పూర్ణిమాంత శ్రావణంలో వస్తుంది కానీ అమాంత (తెలుగు)లో ఇది ఆషాఢ కృష్ణ చతుర్దశి — ఒకే రోజు, వేరే మాస పేరుతో.