శరద్ పూర్ణిమ 2026 మరియు కోజాగర పూజ: తేదీ, పూజా విధానం, పాయసం సంప్రదాయం

సంక్షిప్త సమాధానం: శరద్ పూర్ణిమ 2026 ఆదివారం 25 అక్టోబర్ నాడు జరుగుతుంది. ఇది అశ్విన మాసంలోని పూర్ణిమ రోజు వచ్చే పండుగ. ఈ రాత్రి లక్ష్మీదేవిని కోజాగర పూజగా ఆరాధిస్తారు, వెన్నెలలో పాయసం ఉంచి మరుసటి రోజు ప్రసాదంగా స్వీకరించే సంప్రదాయం ఉంది.

శరద్ పూర్ణిమ అనేది శరత్కాలంలో వచ్చే పున్నమి. అశ్విన మాసంలోని పూర్ణిమ తిథి నాడు జరిగే ఈ పండుగను తెలుగు, హిందీ, మరాఠీ, బెంగాలీ సహా అనేక ప్రాంతాలలో వేర్వేరు పేర్లతో, వేర్వేరు ఆచారాలతో జరుపుకుంటారు. చంద్రుడు సంవత్సరంలో అత్యంత ప్రకాశవంతంగా, పూర్తి కళలతో ఉంటాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది.

2026 సంవత్సరంలో శరద్ పూర్ణిమ ఆదివారం 25 అక్టోబర్ నాడు వస్తుంది. ఈ రాత్రి లక్ష్మీదేవిని ఆరాధించే కోజాగర పూజ, వెన్నెలలో పాయసం (ఖీర్) ఉంచే ప్రత్యేక సంప్రదాయం ఈ పండుగకు ప్రధాన ఆకర్షణ.

శరద్ పూర్ణిమ 2026 సంక్షిప్త వివరాలు

• పండుగశరద్ పూర్ణిమ / కోజాగర పూజ
• తేదీఆదివారం, 25 అక్టోబర్ 2026
• మాసంఅశ్విన మాసం (అమాంత), ఆశ్విన పూర్ణిమ
• తిథిపూర్ణిమ తిథి
• ప్రధాన దైవంలక్ష్మీదేవి, చంద్రుడు
• ముఖ్య ఆచారంవెన్నెలలో పాయసం, రాత్రి జాగరణ, లక్ష్మీ పూజ

పూర్ణిమ తిథి ప్రారంభం మరియు ముగింపు ఖచ్చిత గడియార సమయాలు మీ ప్రాంతం, పంచాంగం, స్థానికతను బట్టి మారుతాయి. కచ్చితమైన తిథి ప్రారంభ-ముగింపు సమయాల కోసం మీ కుటుంబ పురోహితుడిని లేదా స్థానిక ఆలయ పంచాంగాన్ని సంప్రదించండి. [VERIFY] గడియార సమయాలను ఇక్కడ నిర్ధారించి ఇవ్వడం లేదు.

కోజాగర పూజ అంటే ఏమిటి?

కోజాగర పూజ పేరు "కో జాగర్తి" అనే మాట నుండి వచ్చిందని సంప్రదాయం చెబుతుంది. దీని అర్థం "ఎవరు మేల్కొని ఉన్నారు?" అని. శరద్ పూర్ణిమ రాత్రి లక్ష్మీదేవి భూమిపై సంచరిస్తూ, మేల్కొని భక్తితో ఆరాధించే వారిని అనుగ్రహిస్తుందని విశ్వాసం. అందుకే భక్తులు ఈ రాత్రి జాగరణ చేసి లక్ష్మీదేవిని పూజిస్తారు. ఇది సంప్రదాయ విశ్వాసంగా భావించాలి; ఏ ఫలితమూ హామీగా చెప్పలేము.

శరద్ పూర్ణిమ పూజా విధానం

1. ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసుకుని ముగ్గు/రంగవల్లి వేయండి.
2. లక్ష్మీదేవి విగ్రహం లేదా చిత్రపటాన్ని పసుపు-కుంకుమతో అలంకరించండి.
3. దీపారాధన చేసి, పుష్పాలు, గంధం, అక్షతలతో పూజ ప్రారంభించండి.
4. లక్ష్మీదేవికి నైవేద్యంగా పాయసం, పండ్లు, తీపి పదార్థాలు సమర్పించండి.
5. సాయంత్రం చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇవ్వండి.
6. పాయసాన్ని (ఖీర్) పాత్రలో సిద్ధం చేసి వెన్నెలలో బహిరంగంగా ఉంచండి.
7. రాత్రి జాగరణ చేస్తూ లక్ష్మీ స్తోత్రాలు, భజనలు చేయండి.
8. మరుసటి రోజు ఉదయం వెన్నెలలో ఉంచిన పాయసాన్ని ప్రసాదంగా కుటుంబ సభ్యులకు పంచండి.

వెన్నెలలో పాయసం సంప్రదాయం

శరద్ పూర్ణిమ రాత్రి పాయసం (ఖీర్) పాత్రను ఆరుబయట వెన్నెలలో ఉంచడం ఈ పండుగకు ప్రత్యేకమైన ఆచారం. చంద్ర కిరణాలు పాయసంపై పడటం వల్ల అది పవిత్రమవుతుందని, అమృత తుల్యమవుతుందని సంప్రదాయ విశ్వాసం. మరుసటి రోజు ఉదయం దీన్ని ప్రసాదంగా స్వీకరిస్తారు.

ఆరోగ్య పరమైన ఏ హామీలూ ఇక్కడ ఇవ్వడం లేదు. దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు, ఏదైనా వైద్య పరిస్థితి ఉన్నవారు ఆహారం గురించి తమ వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది. బహిరంగంగా ఉంచే ఆహారం విషయంలో పరిశుభ్రత, భద్రత పాటించండి.

శరద్ పూర్ణిమ ఉపవాసం

కొంతమంది భక్తులు శరద్ పూర్ణిమ నాడు ఉపవాసం పాటించి, రాత్రి లక్ష్మీ పూజ, చంద్ర దర్శనం తర్వాత భోజనం చేస్తారు. ఉపవాస పద్ధతులు కుటుంబం, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి. ఏదైనా వైద్య పరిస్థితి ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు ఉపవాసానికి ముందు తప్పకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. ఇది ఆహార నియంత్రణ ప్రణాళిక కాదు, కేవలం సంప్రదాయ ఆచారం.

ఎవరు పాటిస్తారు, ఎలా పాటించాలి

శరద్ పూర్ణిమ, కోజాగర పూజను స్త్రీలు, పురుషులు, పెళ్లయిన వారు, పెళ్లికాని వారు — అందరూ పాటించే సంప్రదాయం ఉంది. కొన్ని కుటుంబాలలో గృహిణులు లక్ష్మీ పూజ నిర్వహిస్తారు; మరికొన్నిచోట్ల కుటుంబం మొత్తం కలిసి జాగరణ చేస్తారు. ఎవరు పాటించాలనే విషయంలో సంప్రదాయ అభిప్రాయాలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. దీనిపై నిర్దిష్ట నియమాలు విధించడం లేదా ఎవరినీ మినహాయించడం లేదు — మీ కుటుంబ, ఆలయ ఆచారాన్ని అనుసరించడం ఉత్తమం.

• లక్ష్మీదేవి ఆరాధన, దీపారాధన చేయడం
• వెన్నెలలో పాయసం ఉంచి మరుసటి రోజు ప్రసాదంగా స్వీకరించడం
• రాత్రి జాగరణ, స్తోత్ర పఠనం, భజనలు
• చంద్రుడికి అర్ఘ్యం సమర్పించడం
• దానధర్మాలు, పేదలకు అన్నదానం

ప్రాంతీయ వైవిధ్యాలు

శరద్ పూర్ణిమను భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో వేర్వేరు పేర్లతో, ఆచారాలతో జరుపుకుంటారు. అమాంత మరియు పూర్ణిమాంత పంచాంగ లెక్కల ప్రకారం మాసం పేరు మారవచ్చు — రెండు పద్ధతులూ సంప్రదాయంలో చెల్లుబాటు అవుతాయి; మీ ప్రాంత ఆచారాన్ని అనుసరించండి.

పూజకు కావలసిన సామగ్రి

• లక్ష్మీదేవి విగ్రహం లేదా చిత్రపటం
• పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, గంధం
• దీపం, నెయ్యి/నూనె, వత్తులు
• పుష్పాలు, తులసి దళాలు
• పాయసం (ఖీర్), పండ్లు, తీపి నైవేద్యం
• అర్ఘ్యం కోసం నీటి పాత్ర, కలశం

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శరద్ పూర్ణిమ 2026 ఎప్పుడు వస్తుంది?

శరద్ పూర్ణిమ 2026 ఆదివారం 25 అక్టోబర్ నాడు వస్తుంది. ఇది అశ్విన మాసంలోని పూర్ణిమ తిథి రోజు జరిగే పండుగ.

కోజాగర పూజ అంటే ఏమిటి?

కోజాగర పూజ శరద్ పూర్ణిమ రాత్రి జరిగే లక్ష్మీ ఆరాధన. "కో జాగర్తి" అంటే "ఎవరు మేల్కొని ఉన్నారు?" అని; ఈ రాత్రి జాగరణ చేసి లక్ష్మీదేవిని పూజించే సంప్రదాయం ఉంది.

వెన్నెలలో పాయసం ఎందుకు ఉంచుతారు?

చంద్ర కిరణాలు పడటం వల్ల పాయసం పవిత్రమవుతుందని, అమృత తుల్యమవుతుందని సంప్రదాయ విశ్వాసం. మరుసటి రోజు దీన్ని ప్రసాదంగా స్వీకరిస్తారు. ఇది సంప్రదాయ ఆచారం మాత్రమే; ఆరోగ్య హామీలు ఏవీ లేవు.

పూర్ణిమ తిథి ఖచ్చిత సమయం ఎంత?

పూర్ణిమ తిథి ప్రారంభ-ముగింపు గడియార సమయాలు మీ ప్రాంతం, పంచాంగాన్ని బట్టి మారుతాయి. కచ్చిత సమయాల కోసం మీ కుటుంబ పురోహితుడిని లేదా స్థానిక ఆలయ పంచాంగాన్ని సంప్రదించండి.

శరద్ పూర్ణిమ ఉపవాసం ఎవరు పాటించవచ్చు?

స్త్రీలు, పురుషులు అందరూ ఉపవాసం పాటించే సంప్రదాయం ఉంది; పద్ధతులు కుటుంబం, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి. ఏదైనా వైద్య పరిస్థితి ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు ముందుగా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

శరద్ పూర్ణిమ నాడు ఏ దైవాన్ని పూజిస్తారు?

ప్రధానంగా లక్ష్మీదేవిని ఆరాధిస్తారు, చంద్రుడికి అర్ఘ్యం సమర్పిస్తారు. కొన్ని సంప్రదాయాలలో ఈ రాత్రిని రాధాకృష్ణులతో కూడా అనుసంధానిస్తారు.

వివిధ ప్రాంతాలలో ఈ పండుగను ఎలా జరుపుకుంటారు?

బెంగాల్-ఒడిశాలో కోజాగరి లక్ష్మీ పూజ, మహారాష్ట్రలో కోజాగిరి పూర్ణిమ, ఉత్తర భారతంలో కోజాగర పూజ, దక్షిణ భారతంలో లక్ష్మీ పూజ-పాయస నైవేద్యం చేస్తారు. అమాంత, పూర్ణిమాంత పంచాంగాలను బట్టి మాసం పేరు మారవచ్చు.

పూజా విధానంలో ముఖ్య దశలు ఏమిటి?

స్నానం, పూజా స్థల శుద్ధి, లక్ష్మీ అలంకరణ, దీపారాధన, పాయస నైవేద్యం, చంద్రార్ఘ్యం, వెన్నెలలో పాయసం ఉంచడం, రాత్రి జాగరణ, మరుసటి రోజు ప్రసాద వితరణ — ఇవి ముఖ్య దశలు. మీ కుటుంబ, ఆలయ ఆచారాన్ని అనుసరించండి.