యాదగిరి కందుకూరులో తేళ్ల పంచమి – నాగుల పంచమికి భిన్నమైన అద్భుత ఆచారం
కర్ణాటక యాదగిరి జిల్లా కందుకూరులో నాగుల పంచమి రోజున కొండమవ్వ గుట్టపై తేళ్ల దేవతను ఆరాధించే విశిష్టమైన తేళ్ల పంచమి ఆచారం – సర్పాలకు బదులు తేళ్లను పూజించే అనాది సంప్రదాయం.

కర్ణాటక యాదగిరి జిల్లా కందుకూరులో నాగుల పంచమి రోజున కొండమవ్వ గుట్టపై తేళ్ల దేవతను ఆరాధించే విశిష్టమైన తేళ్ల పంచమి ఆచారం – సర్పాలకు బదులు తేళ్లను పూజించే అనాది సంప్రదాయం.
సంక్షిప్త సమాధానం: కర్ణాటక యాదగిరి జిల్లా కందుకూరు కొండమవ్వ గుట్టపై నాగుల పంచమి రోజున తేళ్ల పంచమి జరుగుతుంది. సర్పాలకు బదులు తేళ్ల దేవతను ఆరాధించడం ఇక్కడి అరుదైన సంప్రదాయం; స్థానికుల నమ్మకం ప్రకారం ఈ రోజున తేళ్లు కుట్టవు.
దేశవ్యాప్తంగా శ్రావణ శుద్ధ పంచమి రోజున నాగుల పంచమి ఘనంగా జరుపుకుంటారు. పుట్టలో పాలు పోసి నాగదేవతను ఆరాధించి, సర్పాలకు పూజలు చేస్తారు. కానీ కర్ణాటక రాష్ట్రం యాదగిరి జిల్లా కందుకూరు గ్రామంలో మాత్రం ఈ రోజున తేళ్ల పంచమి అనే విశిష్టమైన ఆచారం నిర్వహిస్తారు. ఇది చూసే వారిని ఆశ్చర్యపరిచే అనాది సంప్రదాయం.
కొండమవ్వ గుట్టపై తేళ్ల దేవత ఆరాధన
కందుకూరు గ్రామంలోని కొండమవ్వ (కొండమేశ్వరి / కొండమ్మ) గుట్టపై తేళ్ల దేవతకు ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి. భక్తులు గుట్టపైకి వెళ్లి తేళ్ల దేవతకు పాలు పోసి అర్చన చేస్తారు. రాళ్లను కదిపితే అనేక తేళ్లు బయటకు వస్తాయి. స్థానికుల నమ్మకం ప్రకారం ఈ రోజున ఆ తేళ్లు ఎవరినీ కుట్టవు. భక్తులు వాటిని చేతుల్లో పట్టుకుని, నాలుకపై, తలపై, శరీరంపై ఉంచుకుని ఆడుకుంటారు. పిల్లలు నుంచి పెద్దల వరకు అందరూ భయం లేకుండా ఈ విధంగా దేవత అనుగ్రహాన్ని పొందుతారు.
ఒకవేళ తేలు కుట్టినా గుడిలోని విభూతిని రాసుకుంటే వెంటనే ఉపశమనం కలుగుతుందని స్థానికులు గట్టిగా నమ్ముతారు. ఇది కేవలం నమ్మకం కాదు – తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న జీవంత ఆచారం.
ఎందుకు ఈ ప్రత్యేకత?
నాగుల పంచమి రోజున సర్పాలకు బదులు తేళ్లను పూజించడం దేశంలోనే అత్యంత అరుదైన సంప్రదాయాల్లో ఒకటి. కొండమవ్వ అమ్మవారిని తేళ్ల దేవతగా భావించి ఆరాధించడం ఇక్కడి ప్రజల విశ్వాసం. ఈ ఆచారం కర్ణాటక-తెలంగాణ సరిహద్దు ప్రాంతంలో అనాదిగా కొనసాగుతోంది. ప్రతి సంవత్సరం తెలంగాణ, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి వేలాది మంది భక్తులు ఈ వింత దృశ్యాన్ని చూసేందుకు, పూజలు చేసేందుకు తరలి వస్తారు.
భక్తుల అనుభవం
గుట్టపై రాళ్ల కింద తేళ్లను వెతకడం, వాటిని పట్టుకుని ఆడుకోవడం, దేవతకు పాలు పోయడం – ఇవన్నీ భక్తులకు పరమానందాన్ని కలిగిస్తాయి. “అమ్మవారి మహిమ వల్లే తేళ్లు కుట్టవు” అని భక్తులు చెబుతారు. ఈ దృశ్యాలు చూసేందుకు దూర ప్రాంతాల నుంచి కూడా జనం వస్తుండటంతో కందుకూరు గ్రామం నాగుల పంచమి రోజున ప్రత్యేక ఆకర్షణగా మారుతుంది.
సంప్రదాయ సంరక్షణ
ఆధునిక యుగంలో కూడా ఈ ఆచారం నిలిచి ఉండటం గొప్ప విషయం. స్థానికులు దీనిని తమ సాంస్కృతిక వారసత్వంగా భావించి కాపాడుకుంటున్నారు. తేళ్ల పంచమి కేవలం ఒక పండుగ కాదు – నమ్మకం, ధైర్యం, దేవత భక్తి కలగలిపిన జీవన సాక్ష్యం.
కొండమవ్వ అమ్మవారి కృపతో అందరూ సుఖసంతోషాలతో ఉండాలని ఆశిద్దాం. మీరు ఎప్పుడైనా యాదగిరి జిల్లా కందుకూరు వెళ్తే ఈ అద్భుత ఆచారాన్ని తప్పక చూడండి. నాగుల పంచమి రోజున తేళ్ల పంచమి అనుభవం మీ భక్తి యాత్రను మరింత గొప్పగా మారుస్తుంది.
ఓం కొండమవ్వ దేవతాయై నమః | శుభం భూయాత్
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
తేళ్ల పంచమి ఎక్కడ, ఎప్పుడు జరుగుతుంది?
కర్ణాటక యాదగిరి జిల్లా కందుకూరు గ్రామంలోని కొండమవ్వ గుట్టపై నాగుల పంచమి (శ్రావణ శుద్ధ పంచమి) రోజున జరుగుతుంది.
సర్పాలకు బదులు తేళ్లను ఎందుకు పూజిస్తారు?
కొండమవ్వ అమ్మవారిని తేళ్ల దేవతగా భావించడం ఇక్కడి ప్రజల విశ్వాసం; ఇది కర్ణాటక-తెలంగాణ సరిహద్దులో అనాదిగా కొనసాగుతున్న అరుదైన సంప్రదాయం.
నిజంగా తేళ్లు కుట్టవా?
స్థానికుల నమ్మకం ప్రకారం ఈ రోజున తేళ్లు భక్తులను కుట్టవు; కుట్టినా గుడి విభూతి రాసుకుంటే ఉపశమనం కలుగుతుందని వారు నమ్ముతారు. ఇది సంప్రదాయ విశ్వాసం.
ఎవరు వస్తారు?
ప్రతి సంవత్సరం తెలంగాణ, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి వేలాది మంది భక్తులు ఈ వింత దృశ్యాన్ని చూసేందుకు వస్తారు.




