శ్రీ వేంకటేశ సుప్రభాతం: IAST, అర్థంతో పూర్తి సంస్కృత పాఠం, తెల్లవారుజామున ఎందుకు పాడతారు

సంక్షిప్త సమాధానం: శ్రీ వేంకటేశ సుప్రభాతం తిరుమలలో ప్రతి ఉదయం శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని మేల్కొలపడానికి పాడే 29 శ్లోకాల సంస్కృత ఉదయ స్తోత్రం. ఇది 'కౌసల్యా సుప్రజా రామ పూర్వా సంధ్యా ప్రవర్తతే' అని ప్రారంభమవుతుంది, చాలా శ్లోకాలు 'తవ సుప్రభాతమ్', అంటే 'నీకు శుభోదయం' అని ముగుస్తాయి. సంప్రదాయం ప్రకారం దీనిని 15వ శతాబ్దంలో ప్రతివాది భయంకరం అణ్ణన్ రచించారని చెబుతారు. చాలా కుటుంబాలు దీనిని ఇంట్లో, ముఖ్యంగా శనివారాల్లో పఠిస్తాయి.

చివరిసారి నవీకరించినది: 18 అక్టోబర్ 2026. ఈ పేజీలోని సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.org ప్రచురించిన పాఠం నుండి తీసుకున్నది, చేతితో మళ్లీ టైప్ చేయకుండా సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా దేవనాగరి, IAST లోకి మార్చినది. అర్థాలు మా సొంతవి.

'సుప్రభాతం' అంటే 'మంచి వేకువ' లేదా 'శుభ ఉదయం'. ఆలయ ఆరాధనలో దేవుడిని సజీవ సాన్నిధ్యంగా భావిస్తారు; ప్రతిరోజూ ఆయనను మేల్కొలుపుతారు, అభిషేకం చేస్తారు, నైవేద్యం పెడతారు, పవళింపు చేస్తారు. ఆ రోజులో మొదటి క్షణమే సుప్రభాతం. ఋషులు తామర పూలు తెస్తుండగా, పక్షులు పాడుతుండగా, తుమ్మెదలు ఝంకారం చేస్తుండగా, దేవతలు ద్వారం వద్ద ఎదురుచూస్తుండగా శ్లోకాలు వర్ణిస్తుంటే, భక్తుడు కూడా భగవంతుని వైపు తిరిగిన మనసుతో మేల్కొంటాడు. సుప్రభాతం దేవుడిని, భక్తుడిని ఇద్దరినీ మేల్కొలుపుతుందని చెప్పే పాత భావం ఇదే.

సుప్రభాతం చరిత్ర

ఈ స్తోత్రాన్ని సంప్రదాయం ప్రకారం 15వ శతాబ్దంలో శ్రీవైష్ణవ ఆచార్యులు మణవాళ మామునిగళ్ శిష్యుడైన ప్రతివాది భయంకరం అణ్ణన్ (అనంతాచార్యులు అని కూడా పిలుస్తారు) రచించారని చెబుతారు. దీని మొదటి శ్లోకం వాల్మీకి రామాయణం బాలకాండ నుండి తీసుకున్నది, అక్కడ విశ్వామిత్ర మహర్షి 'కౌసల్యా సుప్రజా రామ' అనే మాటలతో రాముడిని మేల్కొలుపుతారు. రెండవ శ్లోకం గోవిందుడిని ఉద్దేశించినది, 3, 4 శ్లోకాలు అమ్మవారు లక్ష్మీదేవిని సంబోధిస్తాయి, 5వ శ్లోకం నుండి స్తోత్రం తిరుమల ఉదయాన్ని, ఏడుకొండలను, స్వామి ద్వారం వద్ద చేరే దేవతలను, ఋషులను వర్ణిస్తుంది.

శ్రీ వేంకటేశ సుప్రభాతం అర్థంతో

ప్రతి శ్లోకం ముందు దేవనాగరిలో, తర్వాత తెలుగు లిపిలో, ఆ తర్వాత సరళమైన అర్థంతో ఇచ్చాము. దీర్ఘ అక్షరాలు, ఙ, ణ, ట, శ, ష వంటి ధ్వనులను జాగ్రత్తగా ఉచ్చరించండి.

శ్లోకాలు 1 నుండి 4: స్వామిని, అమ్మవారిని మేల్కొలపడం

శ్లోకం 1

कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकम् ॥ १॥

kausalyā suprajā rāma pūrvā sandhyā pravartate |
uttiṣṭha naraśārdūla kartavyaṃ daivamāhnikam || 1||

అర్థం: కౌసల్యాదేవికి ధన్యమైన పుత్రుడవైన రామా, తూర్పున వేకువ ప్రారంభమవుతోంది. నరశ్రేష్ఠుడా, లేచి రా: ఈ రోజు చేయవలసిన పవిత్ర కర్తవ్యాలు ఉన్నాయి.

శ్లోకం 2

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविन्द उत्तिष्ठ गरुडध्वज ।
उत्तिष्ठ कमलाकान्त त्रैलोक्यं मङ्गलं कुरु ॥ २॥

uttiṣṭhottiṣṭha govinda uttiṣṭha garuḍadhvaja |
uttiṣṭha kamalākānta trailokyaṃ maṅgalaṃ kuru || 2||

అర్థం: లే, లే గోవిందా; గరుడ ధ్వజం కలవాడా, లే; లక్ష్మీదేవికి ప్రియమైనవాడా, లేచి మూడు లోకాలకూ మంగళం చేయి.

శ్లోకం 3

मातस्समस्तजगतां मधुकैटभारेः
वक्षोविहारिणि मनोहरदिव्यमूर्ते ।
श्रीस्वामिनि श्रितजन प्रियदानशीले
श्रीवेङ्कटेशदयिते तव सुप्रभातम् ॥ ३॥

mātassamastajagatāṃ madhukaiṭabhāreḥ
vakṣovihāriṇi manoharadivyamūrte |
śrīsvāmini śritajana priyadānaśīle
śrīveṅkaṭeśadayite tava suprabhātam || 3||

అర్థం: సమస్త లోకాలకూ తల్లీ, మధుకైటభ శత్రువైన విష్ణువు వక్షస్థలంపై విహరించేదానా; మనోహరమైన దివ్యరూపం గల మా రాణీ, నిన్ను ఆశ్రయించినవారికి ప్రియమైనవి ఉదారంగా ఇచ్చేదానా; శ్రీ వేంకటేశుని ప్రియసఖీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 4

तव सुप्रभातमरविन्दलोचने
भवतु प्रसन्नमुखचन्द्रमण्डले ।
विधिशङ्करेन्द्रवनिताभिरर्चिते
वृषशैलनाथदयिते दयानिधे ॥ ४॥

tava suprabhātamaravindalocane
bhavatu prasannamukhacandramaṇḍale |
vidhiśaṅkarendravanitābhirarcite
vṛṣaśailanāthadayite dayānidhe || 4||

అర్థం: కమల నయనీ, ప్రసన్నమైన చంద్రబింబం వంటి ముఖం గలదానా, బ్రహ్మ, శివుడు, ఇంద్రుల సతీమణులచే పూజింపబడేదానా, వృషగిరి నాథుని ప్రియసఖీ, దయాసముద్రమా: నీ ఉదయం శుభప్రదం కావాలి.

శ్లోకాలు 5 నుండి 12: తిరుమలలో లోకం మేల్కొంటుంది

శ్లోకం 5

अत्र्यादि सप्तऋषयस्समुपास्य सन्ध्यां
आकाशसिन्धुकमलानि मनोहराणि ।
आदाय पादयुगमर्चयितुं प्रपन्नाः
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ५॥

atryādi saptaṛṣayassamupāsya sandhyāṃ
ākāśasindhukamalāni manoharāṇi |
ādāya pādayugamarcayituṃ prapannāḥ
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 5||

అర్థం: అత్రి మొదలైన సప్తర్షులు సంధ్యావందనం ముగించుకుని, ఆకాశగంగ నుండి మనోహరమైన తామరపూలు సేకరించి నీ పాదాలను పూజించడానికి వచ్చారు. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 6

पञ्चाननाब्जभवषण्मुखवासवाद्याः
त्रैविक्रमादिचरितं विबुधाः स्तुवन्ति ।
भाषापतिः पठति वासरशुद्धिमारात्
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ६॥

pañcānanābjabhavaṣaṇmukhavāsavādyāḥ
traivikramādicaritaṃ vibudhāḥ stuvanti |
bhāṣāpatiḥ paṭhati vāsaraśuddhimārāt
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 6||

అర్థం: శివుడు, బ్రహ్మ, కుమారస్వామి, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు త్రివిక్రమావతారం మొదలైన నీ లీలలను కీర్తిస్తున్నారు; వాక్పతి అయిన బృహస్పతి సమీపంలో ఆ రోజు పంచాంగాన్ని చదువుతున్నాడు. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 7

ईषत्प्रफुल्लसरसीरुहनारिकेल
पूगद्रुमादि सुमनोहरपालिकानाम् ।
आवाति मन्दमनिलस्सह दिव्यगन्धैः
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ७॥

īṣatpraphullasarasīruhanārikela
pūgadrumādi sumanoharapālikānām |
āvāti mandamanilassaha divyagandhaiḥ
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 7||

అర్థం: సగం విరిసిన తామరల, మనోహరమైన కొబ్బరి, పోక చెట్ల వరుసల దివ్య సుగంధాన్ని మోసుకుంటూ మెల్లని గాలి వీస్తోంది. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 8

उन्मील्य नेत्रयुगमुत्तमपञ्जरस्थाः
पात्रावशिष्टकदलीफलपायसानि ।
भुक्त्वा सलीलमथ केलिशुकाः पठन्ति
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ८॥

unmīlya netrayugamuttamapañjarasthāḥ
pātrāvaśiṣṭakadalīphalapāyasāni |
bhuktvā salīlamatha keliśukāḥ paṭhanti
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 8||

అర్థం: అందమైన పంజరాలలోని పెంపుడు చిలుకలు కళ్లు తెరిచి, గిన్నెలలో మిగిలిన అరటిపండ్లను, పాయసాన్ని తిని, సరదాగా నీ స్తుతులు పలుకుతున్నాయి. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 9

तन्त्रीप्रहर्षमधुरस्वनया विपञ्च्या
गायत्यनन्तचरितं तव नारदोऽपि ।
भाषासमग्रमसकृत्करचाररम्यं
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ९॥

tantrīpraharṣamadhurasvanayā vipañcyā
gāyatyanantacaritaṃ tava nārado'pi |
bhāṣāsamagramasakṛtkaracāraramyaṃ
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 9||

అర్థం: నారదుడు కూడా తీగల నుండి మధురమైన, ఆనందకరమైన స్వరాలు పలికే తన వీణపై, తీగలపై చేయి అందంగా కదిలిస్తూ, సుసంపన్నమైన భాషలో మళ్లీ మళ్లీ నీ అనంత లీలలను గానం చేస్తున్నాడు. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 10

भृङ्गावली च मकरन्दरसानुविद्ध
झङ्कारगीतनिनदैः सह सेवनाय ।
निर्यात्युपान्तसरसीकमलोदरेभ्यः
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ १०॥

bhṛṅgāvalī ca makarandarasānuviddha
jhaṅkāragītaninadaiḥ saha sevanāya |
niryātyupāntasarasīkamalodarebhyaḥ
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 10||

అర్థం: మకరందంలో తడిసిన తుమ్మెదల వరుసలు సమీప సరస్సులలోని తామరపూల లోపలి నుండి బయటకు వచ్చి, తమ ఝంకార గీతాలతో నిన్ను సేవించడానికి వస్తున్నాయి. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 11

योषागणेन वरदध्नि विमथ्यमाने
घोषालयेषु दधिमन्थनतीव्रघोषाः ।
रोषात्कलिं विदधते ककुभश्च कुम्भाः
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ११॥

yoṣāgaṇena varadadhni vimathyamāne
ghoṣālayeṣu dadhimanthanatīvraghoṣāḥ |
roṣātkaliṃ vidadhate kakubhaśca kumbhāḥ
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 11||

అర్థం: గొల్లపల్లెల ఇళ్లలో స్త్రీలు పెరుగు చిలుకుతుండగా, ఆ చిలికే ధ్వని దిక్కులన్నిటా నిండిపోతోంది, కుండలు ఒకదానితో ఒకటి కలహిస్తున్నట్లుగా. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 12

पद्मेशमित्रशतपत्रगतालिवर्गाः
हर्तुं श्रियं कुवलयस्य निजाङ्गलक्ष्म्या ।
भेरीनिनादमिव बिभ्रति तीव्रनादं
शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ १२॥

padmeśamitraśatapatragatālivargāḥ
hartuṃ śriyaṃ kuvalayasya nijāṅgalakṣmyā |
bherīninādamiva bibhrati tīvranādaṃ
śeṣādriśekharavibho tava suprabhātam || 12||

అర్థం: సూర్యునికి వికసించే తామరలలోని తుమ్మెదలు, తమ నల్లని శరీరాల అందంతో నల్లకలువ సౌందర్యాన్ని మించాలన్నట్లుగా, భేరీ నాదం వంటి గట్టి ధ్వని చేస్తున్నాయి. శేషాద్రి శిఖరాధిపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకాలు 13 నుండి 28: స్వామి ద్వారం వద్ద దేవతలు

శ్లోకం 13

श्रीमन्नभीष्टवरदाखिललोकबन्धो
श्रीश्रीनिवास जगदेकदयैकसिन्धो ।
श्रीदेवतागृहभुजान्तर दिव्यमूर्ते
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १३॥

śrīmannabhīṣṭavaradākhilalokabandho
śrīśrīnivāsa jagadekadayaikasindho |
śrīdevatāgṛhabhujāntara divyamūrte
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 13||

అర్థం: శ్రీమంతుడా, కోరిన వరాలిచ్చేవాడా, సమస్త లోకాలకూ బంధువా, శ్రీనివాసా, లోకానికి ఏకైక దయాసముద్రమా, వక్షస్థలంపై లక్ష్మీదేవిని ధరించిన దివ్యమూర్తీ, వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 14

श्रीस्वामिपुष्करिणिकाऽऽप्लवनिर्मलाङ्गाः
श्रेयोऽर्थिनो हरविरिञ्चिसनन्दनाद्याः ।
द्वारे वसन्ति वरवेत्रहतोत्तमाङ्गाः
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १४॥

śrīsvāmipuṣkariṇikā''plavanirmalāṅgāḥ
śreyo'rthino haraviriñcisanandanādyāḥ |
dvāre vasanti varavetrahatottamāṅgāḥ
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 14||

అర్థం: పరమ శ్రేయస్సును కోరే శివుడు, బ్రహ్మ, సనందనుడు మొదలైనవారు స్వామి పుష్కరిణిలో స్నానం చేసి పవిత్రులై, ద్వారపాలకుల బెత్తాలు తమ తలలను తాకుతుండగా నీ ద్వారం వద్ద ఎదురుచూస్తున్నారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 15

श्रीशेषशैलगरुडाचलवेङ्कटाद्रि
नारायणाद्रिवृषभाद्रिवृषाद्रिमुख्याम् ।
आख्यां त्वदीयवसतेरनिशं वदन्ति
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १५॥

śrīśeṣaśailagaruḍācalaveṅkaṭādri
nārāyaṇādrivṛṣabhādrivṛṣādrimukhyām |
ākhyāṃ tvadīyavasateraniśaṃ vadanti
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 15||

అర్థం: నీ నివాసాన్ని వారు ఎల్లప్పుడూ శేషశైలం, గరుడాచలం, వేంకటాద్రి, నారాయణాద్రి, వృషభాద్రి, వృషాద్రి వంటి పేర్లతో పలుకుతారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 16

सेवापराः शिवसुरेशकृशानुधर्म
रक्षोऽम्बुनाथपवमानधनाधिनाथाः ।
बद्धाञ्जलिप्रविलसन्निजशीर्षदेशाः
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १६॥

sevāparāḥ śivasureśakṛśānudharma
rakṣo'mbunāthapavamānadhanādhināthāḥ |
baddhāñjalipravilasannijaśīrṣadeśāḥ
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 16||

అర్థం: నీ సేవలో నిమగ్నులైన శివుడు, ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నిరృతి, వరుణుడు, వాయువు, కుబేరుడు తలపై చేతులు జోడించి నిలబడి ఉన్నారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 17

धाटीषु ते विहगराजमृगाधिराज
नागाधिराजगजराजहयाधिराजाः ।
स्वस्वाधिकारमहिमाधिकमर्थयन्ते
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १७॥

dhāṭīṣu te vihagarājamṛgādhirāja
nāgādhirājagajarājahayādhirājāḥ |
svasvādhikāramahimādhikamarthayante
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 17||

అర్థం: నీ ఊరేగింపుల కోసం పక్షిరాజు గరుడుడు, మృగరాజు సింహం, నాగరాజు, గజరాజు, అశ్వరాజు ఒక్కొక్కరూ తమ తమ సేవలో ఇంకా ఎక్కువ భాగం కావాలని కోరుకుంటున్నారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 18

सूर्येन्दुभौमबुधवाक्पतिकाव्यसौरि
स्वर्भानुकेतुदिविषत्परिषत्प्रधानाः ।
त्वद्दासदासचरमावधिदासदासाः
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १८॥

sūryendubhaumabudhavākpatikāvyasauri
svarbhānuketudiviṣatpariṣatpradhānāḥ |
tvaddāsadāsacaramāvadhidāsadāsāḥ
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 18||

అర్థం: దేవసభలో ప్రధానులైన సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు, బుధుడు, గురుడు, శుక్రుడు, శని, రాహువు, కేతువు తమను నీ దాసుల దాసులలో అత్యంత వినయులైన సేవకులుగా భావిస్తారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 19

त्वत्पादधूलिभरितस्फुरितोत्तमाङ्गाः
स्वर्गापवर्गनिरपेक्षनिजान्तरङ्गाः ।
कल्पागमाकलनयाऽऽकुलतां लभन्ते
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १९॥

tvatpādadhūlibharitasphuritottamāṅgāḥ
svargāpavarganirapekṣanijāntaraṅgāḥ |
kalpāgamākalanayā''kulatāṃ labhante
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 19||

అర్థం: నీ పాదధూళితో తలలు ప్రకాశిస్తున్నవారు, స్వర్గాన్ని గానీ మోక్షాన్ని గానీ కోరని హృదయాలు గలవారు, తమ సేవకు ముగింపు తెచ్చే కల్పాంతం గురించి తలచుకుని ఆందోళన చెందుతారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 20

त्वद्गोपुराग्रशिखराणि निरीक्षमाणाः
स्वर्गापवर्गपदवीं परमां श्रयन्तः ।
मर्त्या मनुष्यभुवने मतिमाश्रयन्ते
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २०॥

tvadgopurāgraśikharāṇi nirīkṣamāṇāḥ
svargāpavargapadavīṃ paramāṃ śrayantaḥ |
martyā manuṣyabhuvane matimāśrayante
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 20||

అర్థం: నీ ఆలయ గోపుర శిఖరాలను దర్శించే మానవులు, స్వర్గ మోక్షాల పరమ మార్గం తమకు తెరుచుకున్నా, నీ సన్నిధిలో మానవ లోకంలోనే ఉండాలని మనసు పెట్టుకుంటారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 21

श्रीभूमिनायक दयादिगुणामृताब्धे
देवाधिदेव जगदेकशरण्यमूर्ते ।
श्रीमन्ननन्तगरुडादिभिरर्चिताङ्घ्रे
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २१॥

śrībhūmināyaka dayādiguṇāmṛtābdhe
devādhideva jagadekaśaraṇyamūrte |
śrīmannanantagaruḍādibhirarcitāṅghre
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 21||

అర్థం: శ్రీదేవి, భూదేవిల నాయకా, దయ మొదలైన సకల సద్గుణాల అమృత సముద్రమా, దేవాధిదేవా, లోకానికి ఏకైక శరణ్యమా, అనంతుడు, గరుడుడు మొదలైనవారిచే పూజింపబడే పాదాలు గలవాడా. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 22

श्रीपद्मनाभ पुरुषोत्तम वासुदेव
वैकुण्ठ माधव जनार्दन चक्रपाणे ।
श्रीवत्सचिह्न शरणागतपारिजात
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २२॥

śrīpadmanābha puruṣottama vāsudeva
vaikuṇṭha mādhava janārdana cakrapāṇe |
śrīvatsacihna śaraṇāgatapārijāta
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 22||

అర్థం: పద్మనాభా, పురుషోత్తమా, వాసుదేవా, వైకుంఠా, మాధవా, జనార్దనా, చక్రధారీ, శ్రీవత్స చిహ్నం ధరించినవాడా, శరణు కోరినవారికి కోరికలు తీర్చే పారిజాత వృక్షమా. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 23

कन्दर्पदर्पहरसुन्दरदिव्यमूर्ते
कान्ताकुचाम्बुरुहकुड्मललोलदृष्टे ।
कल्याणनिर्मलगुणाकरदिव्यकीर्ते
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २३॥

kandarpadarpaharasundaradivyamūrte
kāntākucāmburuhakuḍmalaloladṛṣṭe |
kalyāṇanirmalaguṇākaradivyakīrte
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 23||

అర్థం: మన్మథుని కంటే సుందరమైన దివ్యమూర్తీ, ప్రేమపూర్వక చూపు నీ దేవేరిపై నిలిచినవాడా, నిర్మలమైన, మంగళకరమైన గుణాల వల్ల దివ్య కీర్తి పొందినవాడా. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 24

मीनाकृते कमठकोलनृसिंहवर्णिन्
स्वामिन् परश्वधतपोधन रामचन्द्र ।
शेषांशराम यदुनन्दन कल्किरूप
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २४॥

mīnākṛte kamaṭhakolanṛsiṃhavarṇin
svāmin paraśvadhatapodhana rāmacandra |
śeṣāṃśarāma yadunandana kalkirūpa
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 24||

అర్థం: మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నృసింహ, బాల వామన రూపాలు ధరించినవాడా; గొడ్డలి ధరించిన తపస్వి పరశురామా; రామచంద్రా; బలరామా; యదువంశానికి ఆనందమైన కృష్ణా; కల్కి రూపా. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 25

एलालवङ्गघनसारसुगन्धितीर्थं
दिव्यं वियत्सरिति हेमघटेषु पूर्णम् ।
धृत्वाऽऽद्य वैदिकशिखामणयः प्रहृष्टाः
तिष्ठन्ति वेङ्कटपते तव सुप्रभातम् ॥ २५॥

elālavaṅgaghanasārasugandhitīrthaṃ
divyaṃ viyatsariti hemaghaṭeṣu pūrṇam |
dhṛtvā''dya vaidikaśikhāmaṇayaḥ prahṛṣṭāḥ
tiṣṭhanti veṅkaṭapate tava suprabhātam || 25||

అర్థం: యాలకులు, లవంగాలు, పచ్చకర్పూరంతో సుగంధభరితమైన, ఆకాశగంగ నుండి నింపిన పవిత్ర జలం గల బంగారు కలశాలను పట్టుకుని వేద పండితులలో శ్రేష్ఠులు ఈ రోజు ఆనందంగా నిలబడి ఉన్నారు. వేంకటపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 26

भास्वानुदेति विकचानि सरोरुहाणि
सम्पूरयन्ति निनदैः ककुभो विहङ्गाः ।
श्रीवैष्णवास्सततमर्थितमङ्गलास्ते
धामाश्रयन्ति तव वेङ्कट सुप्रभातम् ॥ २६॥

bhāsvānudeti vikacāni saroruhāṇi
sampūrayanti ninadaiḥ kakubho vihaṅgāḥ |
śrīvaiṣṇavāssatatamarthitamaṅgalāste
dhāmāśrayanti tava veṅkaṭa suprabhātam || 26||

అర్థం: సూర్యుడు ఉదయిస్తున్నాడు, తామరలు వికసిస్తున్నాయి, పక్షులు తమ కిలకిలరావాలతో దిక్కులను నింపుతున్నాయి, ఎల్లప్పుడూ మంగళాన్ని కోరే శ్రీవైష్ణవులు నీ ధామానికి వచ్చారు. వేంకటేశా, నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 27

ब्रह्मादयस्सुरवरास्समहर्षयस्ते
सन्तस्सनन्दनमुखास्त्वथ योगिवर्याः ।
धामान्तिके तव हि मङ्गलवस्तुहस्ताः
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २७॥

brahmādayassuravarāssamaharṣayaste
santassanandanamukhāstvatha yogivaryāḥ |
dhāmāntike tava hi maṅgalavastuhastāḥ
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 27||

అర్థం: బ్రహ్మ మొదలైన శ్రేష్ఠ దేవతలు, మహర్షులు, సనందనుడు మొదలైన సాధువులు, యోగిశ్రేష్ఠులు మంగళ ద్రవ్యాలను చేతుల్లో పట్టుకుని నీ సన్నిధి వద్ద నిలబడి ఉన్నారు. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 28

लक्ष्मीनिवास निरवद्यगुणैकसिन्धो
संसारसागरसमुत्तरणैकसेतो ।
वेदान्तवेद्य निजवैभव भक्तभोग्य
श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २८॥

lakṣmīnivāsa niravadyaguṇaikasindho
saṃsārasāgarasamuttaraṇaikaseto |
vedāntavedya nijavaibhava bhaktabhogya
śrīveṅkaṭācalapate tava suprabhātam || 28||

అర్థం: లక్ష్మీదేవికి నివాసమా, దోషరహితమైన గుణాల ఏకైక సముద్రమా, సంసార సాగరాన్ని దాటించే ఏకైక వారధీ, వేదాంతం ద్వారా తెలియదగినవాడా, స్వీయ వైభవం గలవాడా, భక్తులకు ఆనందమైనవాడా. వేంకటాచలపతీ: నీకు శుభోదయం కావాలి.

శ్లోకం 29: పఠన ఫలం

శ్లోకం 29

इत्थं वृषाचलपतेरिह सुप्रभातम्
ये मानवाः प्रतिदिनं पठितुं प्रवृत्ताः ।
तेषां प्रभातसमये स्मृतिरङ्गभाजां
प्रज्ञां परार्थसुलभां परमां प्रसूते ॥ २९॥

itthaṃ vṛṣācalapateriha suprabhātam
ye mānavāḥ pratidinaṃ paṭhituṃ pravṛttāḥ |
teṣāṃ prabhātasamaye smṛtiraṅgabhājāṃ
prajñāṃ parārthasulabhāṃ paramāṃ prasūte || 29||

అర్థం: వృషగిరి నాథుని ఈ సుప్రభాతాన్ని ప్రతిరోజూ పఠించడం ప్రారంభించేవారికి, ఇది తెల్లవారుజామునే భగవంతుని స్మరణను, ఇతరుల మేలుకు సులభంగా ఉపయోగపడే పరమ జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

ముగింపు వాక్యం

॥ इति वेङ्कटेशसुप्रभातम् ॥

|| iti veṅkaṭeśasuprabhātam ||

అర్థం: ఇంతటితో వేంకటేశ సుప్రభాతం సమాప్తం.

సుప్రభాతం ఎప్పుడు పఠిస్తారు

• తిరుమలలో ప్రతి ఉదయం: తెల్లవారకముందే, రోజులో మొదటి సేవగా. ప్రస్తుత దర్శన సమయాలు, పండుగ రోజుల కోసం చూడండి: నేటి తిరుమల యాత్రికుల గైడ్ మరియు నవంబర్ 2026 తిరుమల క్యాలెండర్.
• ధనుర్మాసం: మార్గళి మాసంలో తిరుమలలో సుప్రభాతానికి బదులుగా తిరుప్పావై పఠిస్తారు; చూడండి ధనుర్మాసం 2026 తేదీలు.
• శనివారాలు: చాలా ఇళ్లలో వేంకటేశ్వర స్వామికి ప్రీతికరమైన రోజు; చూడండి మా శనివారం (శనివార వ్రతం) గైడ్.
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేంకటేశ్వర ఆలయాలు: భారతదేశంలో, విదేశాలలో ఉన్న ఆలయాలు తమ రోజును దీనితోనే ప్రారంభిస్తాయి; చూడండి మా భారతదేశంలో, విదేశాలలో వేంకటేశ్వర (బాలాజీ) ఆలయాల గైడ్.

ఇంట్లో సుప్రభాతం ఎలా పఠించాలి

1. తెల్లవారుజామునే లేచి, స్నానం చేసి, వేంకటేశ్వర స్వామి చిత్రపటం లేదా పద్మావతీ సమేత వేంకటేశ్వర స్వామి చిత్రపటం ముందు దీపం వెలిగించండి.
2. 29 శ్లోకాలను నెమ్మదిగా పఠించండి, లేదా నేర్చుకుంటున్నట్లయితే రికార్డింగ్‌ను పంక్తి పంక్తిగా అనుసరించండి.
3. సమయం తక్కువగా ఉంటే, 1, 2 శ్లోకాలను మీకు బాగా తెలిసిన శ్లోకాలతో కలిపి పఠించండి; కొన్ని వారాల్లో పూర్తి స్తోత్రం వరకు పెంచుకోండి.
4. చాలా కుటుంబాలు దీని తర్వాత వేంకటేశ స్తోత్రం, ప్రపత్తి, మంగళాశాసనం పఠించి, హారతి ఇస్తాయి.

29 శ్లోకాలకు సుమారు ఇరవై నిమిషాలు పడుతుంది. పిల్లలు తరచుగా చిన్నవిగా, సులభంగా కంఠస్థం అయ్యే మొదటి రెండు శ్లోకాలను నేర్చుకుని, తర్వాతి శ్లోకాల పల్లవిలో గొంతు కలుపుతారు.

ప్రాముఖ్యత

సుప్రభాతం నిద్ర లేవడం అనే రోజువారీ పనిని ఆరాధనగా మారుస్తుంది. ఇది స్వామిని దేవతలు, ఋషులు, పక్షులు, పెరుగు చిలికే సాధారణ గృహస్థుల మధ్య సన్నిహితంగా ఉన్నట్లు భావిస్తుంది, ఆ సాంగత్యంలో రోజును ప్రారంభించమని భక్తుడిని ఆహ్వానిస్తుంది. దీనిని పఠించడం లేదా వినడం రోజుకు శుభప్రదమైన, ప్రశాంతమైన ప్రారంభాన్ని ఇస్తుందని భక్తులు సంప్రదాయంగా నమ్ముతారు; స్తోత్రం మాత్రం భౌతిక ఫలాలను కాకుండా స్మరణను, జ్ఞానాన్ని కోరుతుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శ్రీ వేంకటేశ సుప్రభాతాన్ని ఎవరు రచించారు?

సంప్రదాయం ప్రకారం దీనిని 15వ శతాబ్దానికి చెందిన శ్రీవైష్ణవ పండితుడు, మణవాళ మామునిగళ్ శిష్యుడు అయిన ప్రతివాది భయంకరం అణ్ణన్ (అనంతాచార్యులు) రచించారని చెబుతారు. మేము అనుసరించే sanskritdocuments.org ఫైల్‌లో రచయిత పేరు లేదు. మొదటి శ్లోకం 'కౌసల్యా సుప్రజా రామ' వాల్మీకి రామాయణం నుండి వచ్చింది, అక్కడ విశ్వామిత్ర మహర్షి బాల రాముడిని మేల్కొలుపుతారు.

సుప్రభాతంలో ఎన్ని శ్లోకాలు ఉన్నాయి?

సుప్రభాతంలో 29 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. పూర్తి ఉదయ క్రమంలో దీని తర్వాత వేంకటేశ స్తోత్రం, ప్రపత్తి (శరణాగతి శ్లోకాలు), మంగళాశాసనం (ఆశీర్వాద శ్లోకాలు) వస్తాయి. ఈ పేజీలో 29 సుప్రభాత శ్లోకాలు ఇచ్చాము.

తిరుమలలో సుప్రభాతం ఎప్పుడు పాడతారు?

రోజు ప్రారంభంలో, తెల్లవారకముందే, గర్భగుడి ద్వారం వద్ద, రోజులో మొదటి సేవగా పాడతారు. ధనుర్మాసంలో (మార్గళి) దీనికి బదులుగా తిరుమలలో ఆండాళ్ తిరుప్పావై పఠిస్తారు.

సుప్రభాతాన్ని ఇంట్లో పఠించవచ్చా?

తప్పకుండా. చాలా కుటుంబాలు ప్రతి ఉదయం, ముఖ్యంగా వేంకటేశ్వర స్వామికి ప్రీతికరమైన శనివారం నాడు, దీనిని వింటారు లేదా పఠిస్తారు. తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, స్వామి చిత్రపటం ముందు దీపం వెలిగించి, నెమ్మదిగా పఠించండి.

సుప్రభాతం ఎవరి రికార్డింగ్ అత్యంత ప్రసిద్ధం?

ఎం. ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి గారి రికార్డింగ్ అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇళ్లలో, ఆలయాలలో వినిపిస్తుంది. స్పష్టమైన రికార్డింగ్ వింటూ ఈ పేజీలోని పాఠాన్ని అనుసరించడం ఛందస్సును సరిగ్గా నేర్చుకోవడానికి మంచి మార్గం.

సుప్రభాతం పఠించడం వల్ల ఏమి లభిస్తుంది?

ప్రతిరోజూ దీనిని పఠించేవారికి తెల్లవారుజామునే భగవంతుని స్మరణ, పరమ జ్ఞానం లభిస్తాయని చివరి శ్లోకం చెబుతుంది. ఇది రోజుకు ప్రశాంతమైన, శుభప్రదమైన ప్రారంభాన్ని ఇస్తుందని భక్తులు సంప్రదాయంగా నమ్ముతారు; ఇవి విశ్వాసానికి సంబంధించినవి, హామీలు కావు.

సంపాదకుని గమనిక (18 అక్టోబర్ 2026)

ఈ పేజీ మొదట సుప్రభాతం అర్థంపై వ్యాసంగా ప్రచురించబడింది, ఇప్పుడు పూర్తి పాఠాన్ని అందిస్తోంది. సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.org లోని శ్రీ వేంకటేశ సుప్రభాతం (ఫైల్ venkatsp.itx, శ్రీనివాస్ సుందర్ ఎన్‌కోడ్ చేసి, శ్రీనివాస్ సుందర్, పి.ఎస్.ఎ. ఈశ్వరన్, రజని అర్జున్ శంకర్ సరిచూసినది) నుండి తీసుకున్నది; indic_transliteration సాఫ్ట్‌వేర్‌తో ITRANS నుండి దేవనాగరి, IAST లోకి మార్చి, సైట్ దేవనాగరి పేజీతో పంక్తి పంక్తిగా సరిచూశాము. ఎలాంటి సవరణలూ అవసరం కాలేదు. మూలంలో మేము ఉపయోగించని రెండు ప్రత్యామ్నాయ పాఠాలు ఉన్నాయి: శ్లోకం 9 లో 'తన్త్రీప్రకర్ష', శ్లోకం 27 లో 'ముఖాస్తవ'. మూల ఫైల్ తర్వాత వేంకటేశ స్తోత్రం, ప్రపత్తి, మంగళాశాసనంతో కొనసాగుతుంది, వాటిని ఇక్కడ ఇవ్వలేదు. ప్రతివాది భయంకరం అణ్ణన్ రచయిత అనేది సంప్రదాయ విశ్వాసం; మూల ఫైల్‌లో రచయిత పేరు లేదు. అర్థాలు మా సొంత సరళమైన అనువాదాలు.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• భారతదేశంలో, విదేశాలలో వేంకటేశ్వర (బాలాజీ) ఆలయాలు
• నేటి తిరుమల యాత్రికుల గైడ్
• నవంబర్ 2026 తిరుమల క్యాలెండర్
• ధనుర్మాసం 2026 తేదీలు, తిరుప్పావై
• విష్ణువు: అన్ని గైడ్‌లు