ఋణానుబంధం – సృష్టి క్రమం యొక్క రహస్యము

అన్నిటిని పరిత్యజించి మోక్షానికి వెళ్లదలచిన ఒక యోగి, ఒకనాడు మండుటెండలో నడుస్తూ ఎండకు తట్టుకోలేక, దారిలో చెప్పులు కుట్టే వాడు పెట్టిన చెప్పులపై కాసేపు నిలిచాడు.
ఆ క్షణం మాత్రమే నిలబడినా, ఆ చిన్న ఋణాన్ని తీర్చుటకై మరుజన్మలో ధారానగరంలోని పరమేశ్వరి – సోముడు దంపతులకు సునందుడుగా జన్మించాడు.

జాతకాన్ని చూపగా పెద్దలు తల్లిదండ్రులకు ఇలా హెచ్చరించారు:
“ఈ బాలుడు మీకు చాలా తక్కువ ఋణపడి ఉన్నాడు. అతని చేతి నుండి పైసా కూడా తీసుకోకండి. మీరు మాత్రమే అతనికి ఇస్తూ ఉండండి.”

ఆ దంపతులు ఎప్పుడూ ఏదీ ఆశించకుండా పెంచారు.
కానీ పూర్వజన్మ జ్ఞానం ఉన్న సునందుడు వారికోసం ఎల్లప్పుడూ ఋణతీర్చే ప్రయత్నంలో ఉండేవాడు.

ఒక రోజు, రాజభటుడైన తన తండ్రి స్థానంలో రాజనగరానికి కావలిగా వెళ్లాడు. ప్రతి యామమూ ప్రజలకు హితవు చెప్పి, వారిని జాగ్రత్త పడమని హెచ్చరిస్తుండేవాడు.

మారువేషంలో ఉన్న రాజు, ఈ మాటలన్నీ విని, అతడు సామాన్యుడు కాదని గ్రహించాడు. మరుసటి రోజు స్వయంగా అతని ఇంటికి వచ్చి, “నీ మాటలతో నా మనసు ప్రశాంతి పొందింది” అని చెప్పి, పళ్లెంలో ధనరాశి ఇచ్చాడు.

సునందుడు ఆ ధనాన్ని తల్లికి అందజేశాడు. పుత్రోత్సాహంలో ఆమె పళ్లెాన్ని స్వీకరించింది. ఆ క్షణంలోనే నియమం భంగమై, అతడు తనువు విడిచి ముక్తిని పొందాడు.

తల్లిదండ్రులు దుఃఖిస్తే, రాజు ఆ యువకుడు రాత్రిపూట చెప్పిన ఉపదేశాలను వినిపించి ఓదార్చాడు.

సునందుడు చెప్పిన ఉపదేశాలు

1.

మాతా నాస్తి, పితా నాస్తి, నాస్తి బంధు సహోదరః |
అర్థం నాస్తి, గృహం నాస్తి, తస్మాత్ జాగ్రత జాగ్రత ||

తా: తల్లి, తండ్రి, బంధువులు, అన్నదమ్ములు, ధనం, ఇల్లు – ఇవన్నీ మిధ్య.
అందువల్ల ఓ మానవులారా, సావధానులై ఉండండి.

2.

జన్మ దుఃఖం, జరా దుఃఖం, జాయా దుఃఖం పునః పునః |
సంసారసాగరం దుఃఖం, తస్మాత్ జాగ్రత జాగ్రత ||

తా: జన్మ, వృద్ధాప్యం, భార్య, సంసారం – ఇవన్నీ దుఃఖ భరితమైనవి.
కావున ఓ మానవులారా, సావధానులై ఉండండి.

3.

కామః క్రోధశ్చ లోభశ్చ, దేహే తిష్ఠతి తస్కరాః |
జ్ఞానరత్నాపహారాయ, తస్మాత్ జాగ్రత జాగ్రత ||

తా: కామం, క్రోధం, లోభం – ఇవన్నీ మనలో దాగి ఉన్న దొంగలు.
అవి జ్ఞానం అనే రత్నాన్ని దొంగిలిస్తాయి.
కావున జాగ్రత్త.

4.

ఆశయా బధ్యతే జంతుః, కర్మణా బహు చింతయా |
ఆయుక్షీణం న జానాతి, తస్మాత్ జాగ్రత జాగ్రత ||

తా: ఆశలతో, కర్మలతో, ఆలోచనలతో జీవులు బంధింపబడతారు.
కానీ ఆయుష్షు తగ్గిపోతున్నదన్న విషయాన్ని గ్రహించరు.
కావున జాగ్రత్త.

5.

సంపదః స్వప్నసంకాశాః, యౌవనం కుసుమోపమ్ |
విద్యుచ్చంచల ఆయుషం, తస్మాత్ జాగ్రత జాగ్రత ||

తా: సంపదలు కలల వంటివి. యౌవనం పువ్వులాంటిది, ఎప్పుడైనా వాడిపోతుంది.
ఆయుష్షు మెరుపులా చంచలమైనది.
కావున జాగ్రత్త.

6.

క్షణం విత్తం, క్షణం చిత్తం, క్షణం జీవితమావయోః |
యమస్య కరుణా నాస్తి, తస్మాత్ జాగ్రత జాగ్రత ||

తా: ధనం, బుద్ధి, జీవితం – ఇవన్నీ క్షణభంగురములు.
యముడు మాత్రం ఎటువంటి కరుణ చూపడు.
కావున జాగ్రత్త.

7.

యావత్ కాలం భవేత్ కర్మ, తావత్ తిష్ఠతి జంతవః |
తస్మిన్ క్షీణే వినశ్యంతి, తత్ర కా పరివేదన ||

తా: కర్మ ఉన్నంతవరకే జీవులు ఉంటారు.
కర్మ తీరగానే మరణిస్తారు.
అందువల్ల విచారం ఎందుకు?

8.

ఋణానుబంధ రూపేణ, పశుపత్నిసుతాలయః |
ఋణక్షయే క్షయం యాంతి, తత్ర కా పరివేదన ||

తా: పూర్వజన్మ ఋణానుబంధం ఉన్నంతవరకే భార్య, సంతానం, ఇల్లు, పశువులు ఉంటాయి.
ఋణం తీరగానే ఇవన్నీ నశిస్తాయి.
అందువల్ల పరివేదన ఎందుకు?

9.

పక్వాని తరుపర్ణాని, పతంతి క్రమశో యథా |
తథైవ జంతవః కాలే, తత్ర కా పరివేదన ||

తా: పండిన ఆకులు చెట్టునుండి రాలినట్లే, ఆయువు తీరినవారు మరణిస్తారు.
దానికై దుఃఖం ఎందుకు?

10.

ఏక వృక్ష సమారూఢ, నానాజాతి విహంగమాః |
ప్రభతే క్రమశో యాంతి, తత్ర కా పరివేదన ||

తా: రాత్రి అనేక పక్షులు ఒకే చెట్టుపై విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి.
ఉదయం అవన్నీ విడిపోయి తమ తమ దారులు తీసుకుంటాయి.
అదేవిధంగా మానవుడు కూడా కాలం రాగానే శరీరాన్ని, ఇంటిని విడిచి వెళ్ళిపోతాడు.
ఇందుకు బాధపడనవసరం లేదు.

11.

ఇదం కాష్టం ఇదం కాష్టం, నధ్యం వహతి సంగతః |
సంయోగాశ్చ వియోగాశ్చ, కా తత్ర పరివేదన ||

తా: ప్రవహించే నదిలో రెండు కట్టెలు కలుస్తాయి. కొంతదూరం కలిసి ప్రయాణిస్తాయి.
తర్వాత విడిపోతాయి.
అదే విధంగా మనుషులు కూడి, విడిపోవడం సహజం.

పరివేదన అంటే ఏమిటి?

ఈ చివరి శ్లోకం భార్యాభర్తల గురించి సంకేతంగా చెప్పబడింది.
ఒక అమ్మాయి, ఒక అబ్బాయి వేర్వేరు కుటుంబాలలో జన్మించి, జీవితం అనే నదిలో కలుస్తారు.
కొంతకాలం కలిసి బతుకుతారు. సమయం రాగానే ఒకరు వెళ్ళిపోతారు, మరొకరు మిగులుతారు.

వేదన సహజం. దానిని అడ్డుకోలేము.
కానీ “పరివేదన” అంటే ఏమిటి?
తలుచుకుని తలుచుకుని వేదనలో మునిగిపోవడమే పరివేదన.
అది పనికిరాదు.

అందువల్ల ఈ ఉపదేశం మనకు చెబుతున్నది ఏమిటంటే:
జీవితం అనేది సహజ పరిణామం, సృష్టి క్రమం. వేదన తప్పదు. కానీ పరివేదన వద్దు.

👉 ఇది ప్రతి మానవునికీ, ముఖ్యంగా భార్యాభర్తల బంధానికీ వర్తించే శాశ్వత సత్యం.