నామకరణం (నామకరణ సంస్కారం) — షోడశ సంస్కారాలలో ఐదవది; నవజాత శిశువుకు అధికారికంగా పేరు పెట్టే సంస్కారం. సాధారణంగా జననం తర్వాత పదకొండవ రోజున (కుటుంబం, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారవచ్చు) చేస్తారు. ఇది ఆనందకర ఆశీర్వాద, స్వాగత సంస్కారం.

ప్రాముఖ్యత

శిశువు జన్మ నక్షత్రం, దాని ఆరంభ అక్షరం ఆధారంగా, కులదేవత పేరుతో, లేదా పెద్దల ఆశీస్సుతో పేరును జాగ్రత్తగా ఎంచుకుంటారు. ఎంచిన పేరును శిశువు చెవిలో మెల్లగా చెప్పి, దీర్ఘాయుష్షు, ధర్మ జీవనం కోసం ఆశీర్వదిస్తారు.

ఎప్పుడు చేస్తారు? (ముహూర్తం)

  • సాధారణంగా జననం తర్వాత 11వ రోజు; కొందరు 12వ రోజు, తదుపరి శుభదినం, లేదా నక్షత్రాన్ని బట్టి ఎంచుకుంటారు.
  • శుభ ముహూర్తాన్ని పంచాంగంలో చూడండి/పురోహితుని సంప్రదించండి, టైమ్‌జోన్ ప్రకారం సర్దుబాటు చేయండి.

సామగ్రి

  • దీపం, పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, పూలు
  • చిన్న కలశం, తమలపాకులు-వక్కలు, పండ్లు, మిఠాయిలు
  • శిశువుకు కొత్త వస్త్రం/ఊయల; పేరు రాయడానికి బియ్యం పళ్లెం (ఐచ్ఛికం)

విధానం (దశలవారీగా)

  1. స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, దీపం వెలిగించి గణేశుని ఆవాహన — "ఓం గం గణపతయే నమః".
  2. పెద్దలు/పురోహితుడు సంక్షిప్త సంకల్పం చెబుతారు.
  3. ఎంచిన పేరును బియ్యం పళ్లెంలో రాసి, శిశువు కుడి చెవిలో మెల్లగా చెబుతారు.
  4. అక్షతలతో శిశువును ఆశీర్వదించి ప్రార్థన (చాలామంది గాయత్రి/"ఓం నమో నారాయణాయ" పఠిస్తారు).
  5. ప్రసాదం పంచి కుటుంబంతో జరుపుకుంటారు.

గమనిక: మంత్రాలు, విధానం సంప్రదాయం (స్మార్త, వైష్ణవ తదితర), ప్రాంతాన్ని బట్టి మారతాయి — కుటుంబ పురోహితుని విధానం అనుసరించండి.

NRIలు విదేశంలో ఎలా చేస్తారు

  • స్థానిక పురోహితుని ప్రత్యక్షంగా ఆహ్వానించండి, లేదా భారతదేశంలోని పూజారితో ఆన్‌లైన్ సంస్కారం.
  • దీపం, పేరు చెప్పడం, పెద్దల ఆశీస్సు, ప్రసాదంతో సరళ గృహ విధానం పూర్తిగా ఆమోదయోగ్యం.
  • భారతీయ దుకాణాల నుండి సామగ్రి; తాతామామలను వీడియో కాల్‌లో పాల్గొనేలా చేయండి.

పేరు ఎంచుకుంటున్నారా? అర్థాలు, నక్షత్ర-రాశి సూచనలకు మా హిందూ బేబీ నేమ్స్ హబ్ చూడండి. 16 సంస్కారాల గైడ్, అన్నప్రాశన కూడా చూడండి.

Advertisement

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

నామకరణం ఏ రోజున చేస్తారు?

సాధారణంగా జననం తర్వాత 11వ రోజున చేస్తారు; కొందరు 12వ రోజు, తదుపరి శుభదినం, లేదా నక్షత్రాన్ని బట్టి ఎంచుకుంటారు. శుభ ముహూర్తాన్ని పంచాంగంలో చూడండి లేదా పురోహితుని సంప్రదించండి.

శిశువుకు పేరు ఎలా ఎంచుకుంటారు?

శిశువు జన్మ నక్షత్రం, దాని ఆరంభ అక్షరం ఆధారంగా, కులదేవత పేరుతో, లేదా పెద్దల ఆశీస్సుతో పేరును జాగ్రత్తగా ఎంచుకుంటారు.

నామకరణానికి ఏ సామగ్రి కావాలి?

దీపం, పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, పూలు, చిన్న కలశం, తమలపాకులు-వక్కలు, పండ్లు, మిఠాయిలు, శిశువుకు కొత్త వస్త్రం/ఊయల కావాలి. పేరు రాయడానికి బియ్యం పళ్లెం ఐచ్ఛికం.

నామకరణ విధానం దశలవారీగా ఎలా ఉంటుంది?

దీపం వెలిగించి "ఓం గం గణపతయే నమః"తో గణేశుని ఆవాహన చేసి, సంక్షిప్త సంకల్పం చెబుతారు. ఎంచిన పేరును బియ్యం పళ్లెంలో రాసి శిశువు కుడి చెవిలో మెల్లగా చెప్పి, అక్షతలతో ఆశీర్వదించి ప్రసాదం పంచుతారు.

నామకరణంలో ఏ మంత్రాలు పఠిస్తారు?

గణేశ ఆవాహనకు "ఓం గం గణపతయే నమః" జపిస్తారు; ఆశీర్వాద సమయంలో చాలామంది గాయత్రి లేదా "ఓం నమో నారాయణాయ" పఠిస్తారు. మంత్రాలు సంప్రదాయం, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారతాయి.

విదేశాల్లో NRIలు నామకరణం ఎలా చేయవచ్చు?

స్థానిక పురోహితుని ఆహ్వానించవచ్చు లేదా భారతదేశంలోని పూజారితో ఆన్‌లైన్ సంస్కారం చేయవచ్చు. దీపం, పేరు చెప్పడం, పెద్దల ఆశీస్సు, ప్రసాదంతో సరళ గృహ విధానం పూర్తిగా ఆమోదయోగ్యం; తాతామామలను వీడియో కాల్‌లో పాల్గొనేలా చేయండి.