శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ జీవిత చరిత్ర: జీవితం, బోధనలు, వారసత్వం

శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ జీవిత చరిత్ర — ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ స్థాపకుడు. వారి జన్మ, విద్య, ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం, ముఖ్య బోధనలు, విజయాలు, సనాతన ధర్మంపై ప్రభావం యొక్క సంపూర్ణ కథ.

ముఖ్య అంశాలు

• ప్రారంభ జీవితం మరియు కుటుంబం

• ఆధ్యాత్మిక మేల్కొలుపు మరియు గురు పరంపర

  Advertisement

• ముఖ్య బోధనలు మరియు తత్వశాస్త్రం

• సనాతన ధర్మానికి సహకారం

• సమకాలీన ప్రాముఖ్యత మరియు వారసత్వం

పూర్తి వివరణాత్మక జీవిత చరిత్ర ఆంగ్ల వెర్షన్‌లో చదవండి — తెలుగు అనువాదం త్వరలో అందుబాటులోకి వస్తుంది.

పూర్తి వ్యాసం — శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ Biography (English).

శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ ప్రారంభ జీవితం మరియు ఆధ్యాత్మిక బాల్యం ఎలా ఉండేది?

శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ 1956వ సంవత్సరం మే 13న తమిళనాడులోని పాపనాశం అనే పట్టణంలో జన్మించారు. వారి తల్లిదండ్రులు విశాలాక్షి మరియు ఆర్. ఎస్. వెంకట రత్నం. చిన్నతనం నుండే వారు భగవద్గీతను కంఠస్థం చేసారు — కేవలం నాలుగు సంవత్సరాల వయసులోనే వేద శ్లోకాలు స్పష్టంగా పఠించగలిగేవారని చెప్పబడుతుంది.

బెంగళూరులో విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసిన తర్వాత, వారు శ్రీ శ్రీ శ్రీ మహర్షి మహేష్ యోగి వద్ద కొన్ని సంవత్సరాలు శిక్షణ పొందారు. ఆ అనుభవం వారిలో ధ్యాన విజ్ఞానం పట్ల లోతైన అవగాహనను పెంపొందించింది. 1982లో కర్ణాటకలోని శిమోగా సమీపంలో 10 రోజుల మౌన సాధన సమయంలో సుదర్శన క్రియ అనే ప్రత్యేక శ్వాస సాధన వారికి స్ఫురించిందని చెప్పబడుతుంది.

సుదర్శన క్రియ అంటే ఏమిటి మరియు దాని ఆధారం ఏ సంప్రదాయంలో ఉంది?

సుదర్శన క్రియ అనేది లయబద్ధమైన శ్వాస క్రమాన్ని అనుసరించే ఒక ప్రత్యేక యోగ సాధన. 'సు' అంటే సరియైన, 'దర్శన' అంటే దర్శించడం లేదా అవగాహన పొందడం, 'క్రియ' అంటే శుద్ధి చేసే చర్య — అని సంస్కృతంలో అర్థం. ఈ మూడు పదాల సమ్మేళనం ఆంతరంగిక శుద్ధి సాధనను సూచిస్తుంది.

పతంజలి యోగ సూత్రాలలో ప్రాణాయామానికి ఇచ్చిన ప్రాముఖ్యత (2.49-2.51 సూత్రాలు) మరియు తైత్తిరీయ ఉపనిషత్తులో వర్ణించిన ప్రాణమయ కోశ శుద్ధి సిద్ధాంతాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ఈ సాధన నిర్మితమైనదని భావిస్తారు. శ్వాస నిదానంగా, మధ్యమంగా, వేగంగా — ఈ మూడు స్థాయిలలో సాధన చేయడం వల్ల మానసిక ఒత్తిడి తగ్గుతుందని, చిత్తశుద్ధి కలుగుతుందని బోధించబడుతుంది.

ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ స్థాపన మరియు దాని ప్రపంచవ్యాప్త విస్తరణ ఏ విధంగా జరిగింది?

1981లో బెంగళూరులో ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ స్థాపించబడింది. ప్రారంభంలో చిన్న గ్రూపులకు యోగా మరియు ధ్యాన తరగతులు నిర్వహించిన ఈ సంస్థ, నేడు 180కి పైగా దేశాలలో విస్తరించింది. బెంగళూరు సమీపంలోని ఉదయభాను కాలనీలో ఉన్న శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ ఆశ్రమం — 'వ్యాసపీఠం' — ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది.

గ్రామీణ అభివృద్ధి, ట్రామా నివారణ, జైలు కార్యక్రమాలు, పాఠశాల విద్య వంటి రంగాలలో ఫౌండేషన్ సేవలు అందిస్తున్నది. ముఖ్యంగా యుద్ధ ప్రభావిత ప్రాంతాలైన ఇరాక్, కొసావో, సియెర్రా లియోన్ వంటి చోట్ల ట్రామా రిలీఫ్ కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. వేద సంప్రదాయంలో 'లోకాః సమస్తాః సుఖినో భవంతు' అనే సర్వజన సుఖ సంకల్పమే ఈ సేవా కార్యక్రమాలకు ప్రేరణగా నిలుస్తుందని శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ బోధిస్తారు.

సనాతన ధర్మం పట్ల శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ బోధనలు ఏ విధంగా విశిష్టంగా ఉంటాయి?

శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ సనాతన ధర్మాన్ని 'కాలాతీతమైన జ్ఞాన సరస్వతి'గా వర్ణిస్తారు. ఉపనిషత్తులలో వివరించిన అద్వైత తత్వాన్ని — 'అహం బ్రహ్మాస్మి', 'తత్ త్వమ్ అసి' వంటి మహావాక్యాలను — ఆధునిక జీవన సంద్రభంలో అర్థమయ్యే విధంగా వివరించడం వారి ప్రత్యేకత. ఆది శంకరాచార్యుల అద్వైత సిద్ధాంతానికి అనుగుణంగా, ఆత్మ మరియు పరమాత్మ అభేదతను వారు నొక్కి చెప్తారు.

శ్రీమద్భగవద్గీతపై వారి వ్యాఖ్యానాలు ముఖ్యంగా ప్రసిద్ధమైనవి. కర్మయోగ, జ్ఞానయోగ, భక్తియోగ — ఈ మూడు మార్గాలనూ ఒకదానితో మరొకటి విరుద్ధంగా కాక, పరస్పర పూరకంగా చూడడం వారి బోధన విశేషం. 'గురు — శిష్య పరంపర' యొక్క ప్రాముఖ్యతను వారు నిరంతరం నొక్కిచెప్తారు, ఎందుకంటే వేదవిద్య గురుముఖంగానే సంక్రమిస్తుందని ముండకోపనిషత్ (1.2.12) స్పష్టంగా నిర్ధేశిస్తుంది.

శాంతి స్థాపనలో శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ పాత్ర ఏమిటి?

శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ అనేక అంతర్జాతీయ సంఘర్షణ ప్రాంతాలలో శాంతి స్థాపన కోసం వ్యక్తిగతంగా కృషి చేశారు. కొలంబియాలో FARC తిరుగుబాటుదారులతో సంప్రదింపులు, ఇరాక్‌లో వివిధ వర్గాల నాయకులతో చర్చలు వంటివి వారి నేతృత్వంలో జరిగాయి. హింసను వదిలించుకోవడానికి ఆంతరంగిక సాధన అత్యవశ్యమని వారు భావిస్తారు — ఇది మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణుడు ఉపదేశించిన 'చిత్తశుద్ధి ముందు, కర్మ తర్వాత' అనే సూత్రానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది.

2016లో దిల్లీలోని యమునా నదీతీరంలో నిర్వహించిన 'వరల్డ్ కల్చర్ ఫెస్టివల్'లో 155 దేశాల నుండి 35 లక్షలకు పైగా మంది పాల్గొన్నారు. ఈ కార్యక్రమం భారత సంస్కృతి మరియు వేదసంప్రదాయాలను ప్రపంచ వేదికపై ప్రదర్శించే అపూర్వమైన అవకాశంగా నిలిచింది. అనేక దేశాల ప్రభుత్వ నాయకులు మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రముఖులు ఈ వేడుకలో పాల్గొన్నారు.

యువతకు శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ ఇచ్చే సందేశం ఏమిటి?

ఆధునిక జీవన వత్తిళ్లను ఎదుర్కొనే యువతకు శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్ మూడు ముఖ్యమైన అంశాలను బోధిస్తారు: నిదానమైన శ్వాస ద్వారా మనస్సును స్థిరపరచుకోవడం, సేవ ద్వారా అహంకారాన్ని తగ్గించుకోవడం, మరియు ప్రస్తుత క్షణంలో జీవించడం. భగవద్గీత (6.5)లో 'ఉద్ధరేదాత్మనాత్మానం' — తనను తాను తానే ఉద్ధరించుకోవాలి — అనే శ్లోకాన్ని వారు తరచుగా ఉదహరిస్తారు.

యువత వేద సంప్రదాయం పట్ల గర్వంగా ఉండాలని, అదే సమయంలో వేద జ్ఞానాన్ని శాస్త్రీయ దృష్టితో అర్థం చేసుకోవాలని వారు ప్రోత్సహిస్తారు. 'Yes!+' అనే ప్రత్యేక యువత కార్యక్రమం ద్వారా వారు లక్షలాది కళాశాల విద్యార్థులకు నాయకత్వ నైపుణ్యాలు, భావోద్వేగ నిర్వహణ మరియు ధ్యాన సాధనను నేర్పిస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమం నేడు భారతదేశంతో పాటు అమెరికా, యూరప్, ఆఫ్రికా దేశాలలో కూడా విస్తరించింది.