కార్తీక మాసం 2026: శ్రీశైలం నుంచి పంచారామాల వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శివాలయాలు
2026 కార్తీక మాసంలో ఆంధ్రప్రదేశ్లో దర్శించదగిన ఆలయాల మార్గదర్శి: శ్రీశైలం మల్లికార్జున, శ్రీకాళహస్తి, మహానంది, కోటప్పకొండ త్రికోటేశ్వర, యాగంటి ఉమామహేశ్వర, ఐదు పంచారామ క్షేత్రాలు, లేపాక్షి వీరభద్ర, తిరుపతిలోని కపిలేశ్వర ఆలయాలు — జిల్లాలు, స్థల పురాణాలు, కార్తీక ఆచారాలు, 2026 తేదీలతో (10 నవంబర్ నుంచి 8 డిసెంబర్ వరకు).

2026 కార్తీక మాసంలో ఆంధ్రప్రదేశ్లో దర్శించదగిన ఆలయాల మార్గదర్శి: శ్రీశైలం మల్లికార్జున, శ్రీకాళహస్తి, మహానంది, కోటప్పకొండ త్రికోటేశ్వర, యాగంటి ఉమామహేశ్వర, ఐదు పంచారామ క్షేత్రాలు, లేపాక్షి వీరభద్ర, తిరుపతిలోని కపిలేశ్వర ఆలయాలు — జిల్లాలు, స్థల పురాణాలు, కార్తీక ఆచారాలు, 2026 తేదీలతో (10 నవంబర్ నుంచి 8 డిసెంబర్ వరకు).
సంక్షిప్త సమాధానం: కార్తీక మాసం 2026 ఆంధ్రప్రదేశ్లో మంగళవారం, 10 నవంబర్ నుంచి మంగళవారం, 8 డిసెంబర్ 2026 వరకు ఉంటుంది; కార్తీక పౌర్ణమి మంగళవారం, 24 నవంబర్ 2026న వస్తుంది. భక్తులు ఎంతో ఇష్టపడే ఆంధ్రప్రదేశ్ కార్తీక మాసం ఆలయాలు: శ్రీశైలం మల్లికార్జున, శ్రీకాళహస్తి, మహానంది, కోటప్పకొండ త్రికోటేశ్వర, యాగంటి ఉమామహేశ్వర, ఐదు పంచారామ క్షేత్రాలు, లేపాక్షి వీరభద్ర, తిరుపతిలోని కపిలేశ్వర. వీటన్నింటిలో సోమవారాలు, కార్తీక పౌర్ణమి రోజుల్లో రద్దీ అత్యధికంగా ఉంటుంది.
ఈ మార్గదర్శిని దాని అసలు hindutone.com చిరునామాలో తిరిగి అందుబాటులోకి తెచ్చాం. ఇందులో ప్రతి ఆలయ దైవం, జిల్లా, ప్రచారంలో ఉన్న స్థల పురాణం, ఈ మాసపు ఆచారాలు ఉన్నాయి. దర్శన సమయాలు, సేవా రుసుములు, ప్రయాణ వివరాలు మేము ఇవ్వడం లేదు. ప్రయాణానికి ముందు దయచేసి ఆలయ అధికారిక వెబ్సైట్ చూడండి.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో కార్తీక మాసం 2026 తేదీలు, ఆచారాలు
తెలుగు నేలపై శివారాధనకు కార్తీకం అత్యంత పవిత్రమైన మాసం. భక్తులు తెల్లవారుజామున స్నానం (కార్తీక స్నానం) చేస్తారు, ఉదయం సాయంత్రం దీపాలు వెలిగిస్తారు, సోమవారాల్లో ఉపవాసం ఉంటారు, శివాలయాలను దర్శిస్తారు. 2026లో ముఖ్యమైన రోజులు:
- కార్తీక మాసం ప్రారంభం: మంగళవారం, 10 నవంబర్ 2026.
- కార్తీక సోమవారం: మాసంలోని ప్రతి సోమవారం, శివాలయాల్లో రుద్రాభిషేకం, దీపారాధనలతో.
- కార్తీక పౌర్ణమి: మంగళవారం, 24 నవంబర్ 2026. భక్తులు 365 వత్తులు వెలిగిస్తారు, చాలా ఆలయాల్లో సాయంత్రం జ్వాలా తోరణం నిర్వహిస్తారు.
- కార్తీక మాసం ముగింపు: మంగళవారం, 8 డిసెంబర్ 2026 (అమావాస్య).
కుటుంబాలు నదులు, చెరువుల్లో దీపాలు వదులుతారు, తులసిని పూజిస్తారు, ఉసిరి చెట్టు కింద కార్తీక వన భోజనాలు చేస్తారు. పూర్తి మాసం వివరాలకు మా కార్తీక మాసం 2026 మార్గదర్శిని చూడండి.
ఆలయాలు ఒక్క చూపులో
| ఆలయం | దైవం | ఊరు | జిల్లా |
|---|---|---|---|
| శ్రీశైలం | మల్లికార్జున, భ్రమరాంబతో | శ్రీశైలం | నంద్యాల |
| శ్రీకాళహస్తి | శ్రీకాళహస్తీశ్వర (వాయు లింగం), జ్ఞానప్రసూనాంబతో | శ్రీకాళహస్తి | తిరుపతి |
| మహానంది | మహానందీశ్వర | మహానంది | నంద్యాల |
| కోటప్పకొండ | త్రికోటేశ్వర (దక్షిణామూర్తి రూపం) | నరసరావుపేట సమీపంలో | పల్నాడు |
| యాగంటి | ఉమామహేశ్వర | యాగంటి | నంద్యాల |
| పంచారామ క్షేత్రాలు | శివుని ఐదు రూపాలు | అమరావతి, ద్రాక్షారామం, భీమవరం, పాలకొల్లు, సామర్లకోట | పల్నాడు, కోనసీమ, పశ్చిమ గోదావరి, కాకినాడ |
| లేపాక్షి | వీరభద్ర | లేపాక్షి | శ్రీ సత్యసాయి |
| కపిలేశ్వర | కపిలేశ్వర | తిరుపతి | తిరుపతి |
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2022లో జిల్లాలను పునర్వ్యవస్థీకరించింది, కాబట్టి పాత మూలాల్లో వీటిలో కొన్ని ఆలయాలకు కర్నూలు, గుంటూరు, చిత్తూరు, అనంతపురం లేదా తూర్పు గోదావరి జిల్లాలు కనిపించవచ్చు.
కార్తీక మాసంలో దర్శించదగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శివాలయాలు
1. శ్రీశైలం మల్లికార్జున
నంద్యాల జిల్లాలో కృష్ణా నది పైన నల్లమల కొండల్లో ఉన్న శ్రీశైలం చాలా మంది భక్తులకు మొదటి గమ్యం. మల్లికార్జున స్వామి ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకరు, ఆయన దేవేరి భ్రమరాంబ అమ్మవారు శక్తి పీఠాలలో ఒకరు — అందుకే ఈ ఆలయం రెట్టింపు పవిత్రమైనది. కార్తీక మాసంలో అభిషేకాలు, దీపారాధనలు, పౌర్ణమి వేడుకల కోసం కొండ భక్తులతో నిండిపోతుంది. మా ప్రత్యేక మార్గదర్శిని చదవండి: శ్రీశైలం: కార్తీక మాసం 2026లో తప్పక దర్శించాల్సిన శివాలయం, అలాగే మా శ్రీశైలం మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగ మార్గదర్శి.
2. శ్రీకాళహస్తి
తిరుపతి జిల్లాలో స్వర్ణముఖి నది తీరాన ఉన్న శ్రీకాళహస్తి పంచభూత స్థలాలలో ఒకటి; ఇక్కడ శివుడు వాయు తత్వంగా (వాయు లింగం) పూజలందుకుంటాడు. ఈ పేరు శ్రీ (సాలీడు), కాళ (పాము), హస్తి (ఏనుగు) — ఇక్కడి లింగాన్ని పూజించిన మూడు జీవుల కలయిక. తన కళ్లనే స్వామికి అర్పించిన బోయ భక్తుడు కన్నప్ప క్షేత్రం కూడా ఇదే. అమ్మవారు జ్ఞానప్రసూనాంబ. రాహు-కేతు పూజకు ఈ ఆలయం విశేషంగా ప్రసిద్ధి, తిరుమల వెళ్లే చాలా మంది యాత్రికులు శ్రీకాళహస్తిని కూడా దర్శిస్తారు.
3. మహానంది
మహానంది నంద్యాల జిల్లాలో నల్లమల అడవుల పాదాల వద్ద ఉంది. ఇక్కడ శివుడు మహానందీశ్వరుడిగా పూజలందుకుంటాడు. సహజ ఊటల నీటితో నిండే, ఏడాది పొడవునా భక్తులు స్నానం చేసే స్వచ్ఛమైన పుష్కరిణికి ఈ ఆలయం ప్రసిద్ధి. నంద్యాల ప్రాంతంలోని తొమ్మిది నంది క్షేత్రాలైన నవ నందులలో మహానంది ప్రధానమైనది. చాలా మంది యాత్రికులు మహానందిని శ్రీశైలం, యాగంటితో కలిపి దర్శిస్తారు.
4. కోటప్పకొండ త్రికోటేశ్వర
పల్నాడు జిల్లాలో నరసరావుపేట సమీపంలోని కోటప్పకొండ, త్రికోటేశ్వర స్వామి కొండ ఆలయం. బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులతో ముడిపడిన కొండలోని మూడు శిఖరాలను (త్రికూటం) ఈ పేరు సూచిస్తుంది. ఇక్కడ శివుడు మౌన గురువైన దక్షిణామూర్తి రూపంలో, యువ తపస్విగా పూజలందుకుంటాడు; అందుకే ఈ ఆలయంలో కళ్యాణం జరగదని సంప్రదాయం చెబుతుంది. ఇక్కడ అతి పెద్ద ఉత్సవం మహాశివరాత్రి, కానీ కార్తీక సోమవారాల్లో కూడా చాలా మంది భక్తులు వస్తారు.
5. యాగంటి ఉమామహేశ్వర
నంద్యాల జిల్లాలోని యాగంటి రాతి కొండలు, సహజ గుహల మధ్య ఉంది. విశేషంగా, ఇక్కడ శివపార్వతులు లింగ రూపంలో కాకుండా ఒకే శిలా విగ్రహంలో ఉమామహేశ్వరులుగా కలిసి పూజలందుకుంటారు. ఈ ఆలయం అగస్త్య మహర్షితో ముడిపడి ఉంది, ప్రస్తుత నిర్మాణం సాధారణంగా విజయనగర కాలానికి చెందినదిగా భావిస్తారు. ఆలయం ముందున్న పెద్ద నంది శతాబ్దాలుగా నెమ్మదిగా పెరుగుతోందని భక్తులు బలంగా నమ్ముతారు. ఊట నీటితో నిండే అగస్త్య పుష్కరిణి అనే పవిత్ర కోనేరు కూడా ఇక్కడ ఉంది.
6. పంచారామ క్షేత్రాలు
పంచారామ క్షేత్రాలు ఐదు ప్రాచీన శివాలయాలు: అమరావతిలో అమరారామం, ద్రాక్షారామం, భీమవరంలో సోమారామం, పాలకొల్లులో క్షీరారామం, సామర్లకోటలో కుమారారామం. స్థల పురాణం ప్రకారం, కుమారస్వామి తారకాసురుడిని సంహరించినప్పుడు ముక్కలైన ఒకే దివ్య లింగం భాగాలే ఈ లింగాలు. కార్తీక మాసంలో ఈ ఐదింటినీ దర్శించుకోవడం చాలా కుటుంబాలకు ప్రియమైన లక్ష్యం. మాణిక్యాంబ అమ్మవారు శక్తి పీఠంగా పూజలందుకునే ద్రాక్షారామం వీటిలో అతి పెద్దది. మా పూర్తి కార్తీక మాసం కోసం పంచారామ క్షేత్రాల మార్గదర్శి చదవండి.
7. లేపాక్షి వీరభద్ర
శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని లేపాక్షి, పదహారవ శతాబ్దంలో విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో — సంప్రదాయం ప్రకారం విరూపణ్ణ, వీరణ్ణ సోదరులు — నిర్మించిన వీరభద్ర ఆలయానికి ప్రసిద్ధి. దక్షుని యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసిన శివుని ఉగ్ర రూపమే వీరభద్రుడు. చిత్రాలతో నిండిన పైకప్పులు, పెద్ద రాతి నాగలింగం, నేలను పూర్తిగా తాకదని చెప్పే స్తంభం — తరచుగా వేలాడే స్తంభం అని పిలుస్తారు — ఈ ఆలయ విశేషాలు. కొద్ది దూరంలోనే భారీ ఏకశిలా నంది ఉంది. కార్తీక దర్శనానికి ఇది ప్రశాంతమైన ప్రదేశం, కళల నిధి.
8. కపిలేశ్వర, తిరుపతి
కపిలేశ్వర స్వామి ఆలయం తిరుపతిలో తిరుమల కొండల పాదాల వద్ద, కపిల తీర్థం జలపాతం పక్కన ఉంది. స్థల పురాణం ప్రకారం, కపిల మహర్షి ఇక్కడ శివుని పూజించాడు, ఆయన పేరు మీదుగానే ఈ లింగానికి ఆ పేరు వచ్చింది. తిరుమల వెళ్లే చాలా మంది యాత్రికులు కపిల తీర్థంలో ఆగుతారు; కార్తీక మాసంలో వేంకటేశ్వర దర్శనానికి ముందు లేదా తర్వాత శివునికి దీపం సమర్పించడానికి ఇది సహజమైన ప్రదేశం. మా తిరుమల వేంకటేశ్వర ఆలయ పేజీ చూడండి.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో కార్తీక ఆలయ యాత్ర ప్రణాళిక
- రాయలసీమ సర్క్యూట్: శ్రీశైలం, మహానంది, యాగంటిలను తరచుగా రెండు మూడు రోజుల్లో కలిపి దర్శిస్తారు.
- తిరుపతి సర్క్యూట్: కపిలేశ్వర, శ్రీకాళహస్తి తిరుమల యాత్రతో చక్కగా కలిసిపోతాయి.
- గోదావరి, కృష్ణా సర్క్యూట్: పంచారామాలు, కోటప్పకొండ, విజయవాడ కనకదుర్గ ఆలయాన్ని తరచుగా కలిపి దర్శిస్తారు.
- లేపాక్షి: ఇది కర్ణాటక సరిహద్దుకు దగ్గరగా ఉంటుంది, బెంగళూరు నుంచి చాలా కుటుంబాలు ఒక్క రోజు యాత్రగా వస్తారు.
- రద్దీ: సోమవారాలు, కార్తీక పౌర్ణమి రోజుల్లో రద్దీ అత్యధికం. ప్రశాంత దర్శనం కోసం ఇతర వారపు రోజులను ఎంచుకోండి.
- సమయాలు: కార్తీక ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు ప్రతి ఏడాది మారుతాయి. ప్రయాణానికి ముందు ఆలయ అధికారిక వెబ్సైట్ చూడండి.
కార్తీకంలో దర్శించే NRIలకు సూచనలు
- దుస్తులు: సంప్రదాయ లేదా నిరాడంబర దుస్తులు ఆశిస్తారు; కొన్ని ఆలయాల్లో ప్రత్యేక దర్శనానికి సంప్రదాయ దుస్తులు తప్పనిసరి.
- పెద్దలు, పిల్లలు: క్యూలు పొడవుగా ఉండవచ్చు, కొండ ఆలయాలకు ఎక్కాల్సి ఉంటుంది. విశ్రాంతి, మంచినీటిని ముందే ప్లాన్ చేసుకోండి.
- సమర్పణలు: బిల్వ పత్రాలు, చిన్న దీపం, పూలు, కొబ్బరికాయ సంప్రదాయమైనవి. ప్రసాదాన్ని అధికారిక కౌంటర్ల నుంచే కొనండి.
- విదేశాల నుంచి: ఈ ఏడాది ప్రయాణించలేకపోతే, ప్రతి సాయంత్రం ఇంట్లో దీపం వెలిగించండి, సోమవారాలను శివపూజకు కేటాయించండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆంధ్రప్రదేశ్లో కార్తీక మాసం 2026 ఎప్పుడు?
ఆంధ్రప్రదేశ్లో పాటించే అమాంత పంచాంగం ప్రకారం కార్తీక మాసం 2026 మంగళవారం, 10 నవంబర్ 2026న మొదలై మంగళవారం, 8 డిసెంబర్ 2026న (అమావాస్య) ముగుస్తుంది. కార్తీక పౌర్ణమి మంగళవారం, 24 నవంబర్ 2026న వస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో అత్యంత ముఖ్యమైన శివాలయం ఏది?
శ్రీశైలం అత్యంత ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే అక్కడి మల్లికార్జున స్వామి ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకరు, భ్రమరాంబ అమ్మవారు శక్తి పీఠం. పంచభూత స్థలాలలో వాయు లింగమైన శ్రీకాళహస్తి కూడా అంతే పూజనీయం.
పంచారామ క్షేత్రాలు అంటే ఏమిటి?
అమరావతి, ద్రాక్షారామం, భీమవరం, పాలకొల్లు, సామర్లకోటలలో ఉన్న ఐదు శివాలయాలే పంచారామ క్షేత్రాలు. స్థల పురాణం ప్రకారం, కుమారస్వామి తారకాసురుడిని సంహరించినప్పుడు ముక్కలైన ఒకే దివ్య లింగం భాగాలే ఈ లింగాలు. చాలా మంది భక్తులు కార్తీక మాసంలో ఈ ఐదింటినీ దర్శించుకోవాలని కోరుకుంటారు.
శ్రీకాళహస్తికి ఆ పేరు ఎందుకు వచ్చింది?
ఈ పేరు శ్రీ (సాలీడు), కాళ (పాము), హస్తి (ఏనుగు) అనే మూడు పదాల కలయిక. స్థల పురాణం ప్రకారం, ఈ మూడూ ఇక్కడి లింగాన్ని భక్తితో పూజించి శివుని అనుగ్రహంతో మోక్షం పొందాయి.
కార్తీక మాసంలో కోటప్పకొండలో రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుందా?
కార్తీక సోమవారాల్లో రద్దీ ఉంటుంది, కానీ కోటప్పకొండలో అతి పెద్ద ఉత్సవం మహాశివరాత్రి — ఆ రోజు గ్రామాల నుంచి ఎత్తైన, అలంకరించిన ప్రభలను కొండకు తీసుకువస్తారు. సాధారణంగా కార్తీకంలో శివరాత్రి కంటే ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
దర్శన సమయాలు, సేవల వివరాలు ఎక్కడ తెలుసుకోవచ్చు?
సమయాలు, సేవా రుసుములు, సంప్రదింపు వివరాలు మారుతూ ఉంటాయి — ముఖ్యంగా కార్తీక మాసంలో — అందుకే మేము వాటిని ఇవ్వడం లేదు. ప్రయాణానికి ముందు దయచేసి ప్రతి ఆలయ అధికారిక వెబ్సైట్ లేదా ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాదాయ శాఖ సమాచారాన్ని చూడండి.
సంపాదకుని గమనిక
సంపాదకుని గమనిక (6 అక్టోబర్ 2026): ఇంతకు ముందు వెర్షన్ పోయిన తర్వాత ఈ మార్గదర్శిని దాని అసలు చిరునామాలో తిరిగి అందుబాటులోకి తెచ్చాం. ఇందులో ఈ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆలయాల గురించి స్థిరపడిన వాస్తవాలు, ప్రచారంలో ఉన్న స్థల పురాణాలు ఉన్నాయి. కార్తీక మాసం 2026 తేదీలు దృక్ పంచాంగం అమాంత మాసాన్ని అనుసరిస్తాయి. మారుతూ ఉండే దర్శన సమయాలు, సేవా రుసుములు, దూరాలు, ప్రయాణ వివరాలను మేము ఇవ్వలేదు. ప్రయాణానికి ముందు దయచేసి ప్రతి ఆలయ అధికారిక వెబ్సైట్ చూడండి.
