పంచాంగం 10 అక్టోబర్ 2026 (శనివారం): మహాలయ అమావాస్య, సర్వ పితృ అమావాస్య, తిథి, నక్షత్రం మరియు పూజా విధి

సంక్షిప్త సమాధానం: శనివారం, 10 అక్టోబర్ 2026 మహాలయం, అంటే సర్వ పితృ అమావాస్య. హైదరాబాద్‌లో అమావాస్య రాత్రి 09:19 PM IST వరకు, హస్త నక్షత్రం రాత్రి 09:42 PM వరకు ఉంటాయి. ఇది పితృ పక్షపు చివరి రోజు, నవరాత్రుల ముందు రోజు, తెలంగాణలో బతుకమ్మ మొదటి రోజు (ఎంగిలి పూల బతుకమ్మ).

హిందూ సంవత్సరంలో ఇంత ప్రాధాన్యం ఒకేసారి కలిగిన రోజులు చాలా తక్కువ. ఉదయం, కుటుంబాలు నీళ్లు, నువ్వులు, ఒక చిన్న ప్రార్థనతో తమకు ముందు తరాల వారిని స్మరించుకుంటాయి. సాయంత్రానికి వాతావరణం మారడం మొదలవుతుంది: చీకటి చంద్రుడు రేపటి ఆశ్వయుజ శుక్ల పక్షానికి దారి ఇస్తాడు, దానితో పాటు అమ్మవారి తొమ్మిది రాత్రులు వస్తాయి. ఈ రోజు మీరు ఒక్కటే చేయగలిగితే, కొన్ని నిమిషాలు కూర్చొని, మీ తల్లిదండ్రులు, తాతముత్తాతల పేర్లు తలచుకొని, వారికి కృతజ్ఞతలు అర్పించండి. ఈ రోజు యొక్క సారం ఆ సరళమైన కార్యమే.

ఈ రోజు పంచాంగం (హైదరాబాద్)

మూలం: హైదరాబాద్ కోసం దృక్ పంచాంగం దిన పంచాంగం. తిథి, నక్షత్రం ముగింపు సమయాలు ఒకే క్షణం, భారతదేశమంతటా IST లో వర్తిస్తాయి; సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం నగరాన్ని బట్టి కొద్దిగా మారుతాయి. శనివారం సంప్రదాయంగా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామికి, శని దేవునికి అంకితం.

మహాలయ అమావాస్య యొక్క ధార్మిక ప్రాముఖ్యత

భాద్రపద కృష్ణ పక్షాన్ని (అమాంత పద్ధతిలో) పితృ పక్షం లేదా మహాలయ పక్షం అంటారు. ఇది పూర్వీకుల కోసం చేసే శ్రాద్ధ కర్మలకు కేటాయించిన కాలం. దీని చివరి రోజు అయిన అమావాస్యను సర్వ పితృ అమావాస్య అంటారు — అంటే పితృదేవతలందరి అమావాస్య. ఈ రోజు ఇచ్చే అర్పణలు మరణ తిథి తెలియని వారితో సహా, పక్షంలో శ్రాద్ధం జరగని వారితో సహా పూర్వీకులందరికీ చేరుతాయని సంప్రదాయ విశ్వాసం. శ్రాద్ధానికి సంబంధించిన గ్రంథాలు (ఉదాహరణకు గరుడ పురాణం, ధర్మశాస్త్ర సాహిత్యం) ఈ కర్మలను విస్తారంగా వివరిస్తాయి; అయితే కుటుంబ ఆచారాలు చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి, కాబట్టి మీ పెద్దలు లేదా పురోహితుడు చెప్పినట్లు పాటించండి.

మహాలయం పండుగల కాలానికి కూడా నాంది. బెంగాల్‌లో ఇది దేవీ పక్షం — అమ్మవారి పక్షం — ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది; చాలా ఇళ్లలో తెల్లవారకముందే లేచి మహిషాసురమర్దిని పఠనం వింటారు. బెంగాల్ పూర్తి కార్యక్రమం కోసం మా దుర్గా పూజ 2026 తేదీలు: మహాలయ నుండి సిందూర్ ఖేలా వరకు చూడండి.

తెలంగాణలో మహిళలు ఈ రోజు ఎంగిలి పూల బతుకమ్మ ప్రారంభిస్తారు — కాలానుగుణ పూలను గోపురంలా పేర్చి, పైన పసుపుతో చేసిన చిన్న గౌరమ్మను ఉంచి, వలయాకారంలో తిరుగుతూ పాటలు పాడతారు. ఈ పండుగ తొమ్మిది రోజులు కొనసాగి ఆదివారం 18 అక్టోబర్ నాటి సద్దుల బతుకమ్మతో ముగుస్తుంది. రోజువారీ నైవేద్యాల వివరాలు మా బతుకమ్మ 2026 తేదీల గైడ్‌లో ఉన్నాయి.

ఈ రోజు సరళమైన పూజా విధి

కావలసినవి కొన్నే: శుభ్రమైన స్థలం, నీళ్లు, ఒక దీపం, నిష్కపటమైన మనసు. మిగిలినవన్నీ ఐచ్ఛిక ఆచారాలే.

1. త్వరగా స్నానం చేసి శుభ్రమైన దుస్తులు ధరించండి. చాలా కుటుంబాలు పితృ అర్పణ పూర్తయ్యే వరకు ఉదయాన్ని సరళంగా ఉంచి, విస్తారమైన వంటలు చేయవు.
2. మీ కుటుంబంలో తర్పణం చేసే ఆచారం ఉంటే, సాధారణంగా చేసే వ్యక్తి దక్షిణ దిశగా కూర్చొని, పూర్వీకుల పేర్లు చెబుతూ, కుడి చేతితో నల్ల నువ్వులు కలిపిన నీటిని అర్పిస్తారు. ఖచ్చితమైన క్రమాన్ని పురోహితుడు చెప్పగలరు; మీ కుటుంబ పద్ధతిని పాటించండి.
3. శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి లేదా మీ కులదైవం చిత్రపటం ముందు దీపం వెలిగించి, ఒక పువ్వు లేదా తులసి దళం సమర్పించండి. శనివారం వ్రతం చేసేవారు సాయంత్రం శని దేవునికి నువ్వుల నూనె దీపం కూడా వెలిగించవచ్చు.
4. ఆహారంలో కొంత భాగాన్ని ఆవుకు, కాకులకు లేదా అవసరంలో ఉన్నవారికి పక్కన పెట్టండి. పూర్వీకుల పేరిట ఇతరులకు అన్నం పెట్టడం మహాలయపు అతి ప్రాచీన ఆచారాలలో ఒకటి.
5. చివరగా కొన్ని నిమిషాలు మౌనంగా కూర్చొని, మీ పూర్వీకులను పేరుపేరునా తలచుకొని కృతజ్ఞతలు చెప్పండి.

ఇంట్లో సామగ్రి లేదా? ఒక గ్లాసులో కొంచెం నీళ్లు పోసి, చేతుల్లో పట్టుకొని, మీ తల్లిదండ్రులు, తాతముత్తాతలను తలచుకొని, ఆ నీటిని ఒక మొక్క మొదట్లో పోయండి. తర్వాత అవసరంలో ఉన్నవారికి ఒక పూట భోజనం లేదా దానం ఇవ్వండి. అదే సంపూర్ణమైన అర్పణ.

ఈ రోజు మంత్రం

ఓం నమో వేంకటేశాయ (oṃ namo veṅkaṭeśāya): "శ్రీ వేంకటేశ్వరునికి నమస్కారం." తిరుమల స్వామికి సంబంధించిన చిన్న, ప్రసిద్ధమైన నామ మంత్రం, శనివారానికి తగినది. దీపం వెలిగించిన తర్వాత, కుటుంబ క్షేమం మరియు పితృదేవతల శాంతి కోసం ప్రార్థనగా 11 లేదా 108 సార్లు జపించండి. దీక్ష అవసరం లేదు.

ఈ రోజు ఉపవాసం

కొందరు పితృ అర్పణ పూర్తయ్యే వరకు తేలికపాటి ఉపవాసం ఉండి, తర్వాత సాత్విక భోజనం చేస్తారు. ఇది కుటుంబ ఆచారం మాత్రమే, తప్పనిసరి కాదు. వృద్ధులు, గర్భిణీ స్త్రీలు, అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు ఉపవాసం చేయాలని ఒత్తిడి అనుభవించనవసరం లేదు; సందేహం ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.

ఈ రోజు మీరు చేయగలిగేవి

• కనీసం మూడు తరాల పూర్వీకుల పేర్లు రాసి, ఆ జాబితాను మీ పూజా స్థలంలో ఉంచండి.
• అమావాస్య ఉండగానే, మధ్యాహ్నానికి ముందే తర్పణం లేదా సరళమైన జలార్పణ చేయండి.
• ఆవుకు, కుక్కకు లేదా కాకులకు ఆహారం పెట్టండి, లేదా ఆలయ అన్నదానానికి ఒక పూట భోజనం దానం చేయండి.
• రేపు ఉదయం ఘటస్థాపనకు కావలసిన కలశం, మట్టి, విత్తనాలు సిద్ధం చేసుకోండి.
• తెలంగాణలో ఎంగిలి పూల బతుకమ్మ కోసం పూలు సేకరించి, సాయంత్రం పాటల్లో పాల్గొనండి.
• సంధ్యా సమయంలో, హైదరాబాద్‌లో 05:58 PM సూర్యాస్తమయం సమయంలో, నువ్వుల నూనె దీపం వెలిగించండి.
• గొడవలు, కఠినమైన మాటలు మానుకోండి; ఈ రోజు కృతజ్ఞతకు ఉద్దేశించినది.

కుటుంబం, పిల్లలతో

పిల్లలు పూర్వీకుల గురించి కర్మల ద్వారా కాకుండా కథల ద్వారా అర్థం చేసుకుంటారు. పాత ఫోటోలు బయటకు తీసి, ప్రతి తాతయ్య, అమ్మమ్మ, నానమ్మకు ఇష్టమైన ఒక విషయం — ఒక పాట, ఒక వంటకం, ఒక అలవాటు — చెప్పండి. ఆవుకు లేదా పక్షులకు ఆహారం పక్కన పెట్టడంలో వారి సహాయం తీసుకోండి. సాయంత్రం వారు బతుకమ్మ పూలు పేర్చడంలో సహాయం చేయవచ్చు, లేదా రాబోయే వారంలో కలుసుకోబోయే తొమ్మిది నవరాత్రి దేవతల సరళమైన జాబితా తయారు చేయవచ్చు. మా పిల్లల కోసం నవరాత్రి కథలు ప్రతి రాత్రికి ఒక చిన్న కథను అందిస్తాయి.

విదేశాల్లోని హిందువులు: మీ నగరంలో ఈ రోజు పంచాంగం

ఇవి ప్రతి నగరానికి స్థానిక గడియార సమయాలు, HinduTone పంచాంగ కాలిక్యులేటర్‌తో లెక్కించి, దృక్ పంచాంగంతో సరిచూసినవి; విదేశాల్లో పండుగ తేదీలు ఒక రోజు తేడా ఉండవచ్చు — మీ ఆలయ పంచాంగాన్ని పాటించండి. మీ స్థానిక సమయం కోసం హైదరాబాద్ సమయాలకు గంటలు కలపడం లేదా తీసివేయడం ఎప్పుడూ చేయకండి.

జాబితాలోని ప్రతి నగరంలో సూర్యోదయ సమయంలో అమావాస్య ఉంది, కాబట్టి విదేశాల్లోని కుటుంబాలు కూడా ఈ రోజే మహాలయం పాటిస్తాయి. చాలా దేశాల్లోని ఆలయాలు ఉదయం సామూహిక తర్పణం నిర్వహిస్తాయి; మీ ఆలయంలో అడిగి తెలుసుకోండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

మహాలయ అమావాస్య 10 అక్టోబర్ 2026న వస్తుందా?

అవును. దృక్ పంచాంగం శనివారం, 10 అక్టోబర్ 2026ను ఆశ్వయుజ అమావాస్య, దర్శ అమావాస్య మరియు సర్వ పితృ అమావాస్యగా పేర్కొంటుంది. హైదరాబాద్‌లో అమావాస్య తిథి రాత్రి 09:19 PM IST వరకు ఉంటుంది, కాబట్టి సంప్రదాయంగా తర్పణం ఇచ్చే పగటి సమయం మొత్తం అమావాస్యలోనే ఉంటుంది.

సర్వ పితృ అమావాస్య నాడు తర్పణం ఎవరు ఇవ్వాలి?

సంప్రదాయంగా, కుటుంబంలో వార్షిక శ్రాద్ధం చేసే వ్యక్తే తర్పణం ఇస్తారు. మరణ తిథి తెలియని లేదా పక్షంలో శ్రాద్ధం చేయలేకపోయిన పితృదేవతల కోసం ఈ రోజు ప్రత్యేకం. కుటుంబ ఆచారాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి, కాబట్టి పెద్దలను లేదా కుటుంబ పురోహితుడిని అడగండి. ఎవరైనా ఒక దీపం, ఒక ప్రార్థన, ఒక దానంతో తమ పూర్వీకులను స్మరించుకోవచ్చు.

కొన్ని క్యాలెండర్లలో భాద్రపద మాసం, మరికొన్నింటిలో ఆశ్వయుజ మాసం ఎందుకు?

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వాడే అమాంత క్యాలెండర్‌లో మాసం అమావాస్యతో ముగుస్తుంది, కాబట్టి 10 అక్టోబర్ భాద్రపద మాసపు చివరి రోజు. ఉత్తర భారతదేశపు పూర్ణిమాంత క్యాలెండర్‌లో మాసం ముందటి పౌర్ణమికే మారింది, కాబట్టి అదే రోజు ఆశ్వయుజ మాసంలో ఉంటుంది. తిథి, ఆచరణ రెండూ ఒక్కటే.

నవరాత్రులు 10 అక్టోబర్‌న ప్రారంభమవుతాయా?

లేదు. నవరాత్రులు మరియు ఘటస్థాపన మరుసటి రోజు ఉదయం, ఆదివారం 11 అక్టోబర్ 2026, ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నాడు ప్రారంభమవుతాయి. అయితే తెలంగాణలో బతుకమ్మ పండుగ ఈ రోజే ఎంగిలి పూల బతుకమ్మతో మొదలవుతుంది.

అమావాస్య నాడు కొత్త పనులు ప్రారంభించవచ్చా?

చాలా కుటుంబాలు అమావాస్య నాడు పెద్ద కొత్త పనులు ప్రారంభించకుండా, ఆ రోజును స్మరణ, దానం, ప్రశాంతమైన ప్రార్థనకు కేటాయిస్తాయి. ఇది హాని కలిగించే నియమం కంటే ఆచారానికి సంబంధించిన విషయం. ముఖ్యమైన కార్యానికి ముహూర్తం కావాలంటే స్థానిక పంచాంగాన్ని లేదా పురోహితుడిని సంప్రదించండి.

అమావాస్య రాత్రికి ఒక చింతన

అమావాస్య ఆకాశంలో చంద్రుడు ఉండడు, ఆ శూన్యతే ఒక పాఠం. రేపు అమ్మవారిని ఆహ్వానించే ముందు, మనం ఒక పొడవైన గొలుసులో లంకెలమని గుర్తుచేసుకోవడానికి ఒక్క క్షణం ఆగుతాం. మనకు ఉన్నదంతా మనకు ముందు ఎవరో సాధ్యం చేశారు. పూర్వీకుల పట్ల కృతజ్ఞతే నవరాత్రులకు ద్వారం.

సంపాదకుని గమనిక

సంపాదకుని గమనిక (9 అక్టోబర్ 2026): పంచాంగ సమయాలు, పండుగ ఆచరణలు ప్రాంతం, ప్రాంతీయ క్యాలెండర్, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఈ గైడ్ హైదరాబాద్ (IST) కోసం దృక్ పంచాంగాన్ని అనుసరిస్తుంది. దయచేసి స్థానిక పూజా సమయాలను నమ్మకమైన పంచాంగం లేదా పురోహితుడి వద్ద సరిచూసుకోండి.

ముందు రోజు, తర్వాతి రోజు

తర్వాతి రోజు: పంచాంగం ఆదివారం 11 అక్టోబర్: ఘటస్థాపన, మహారాజా అగ్రసేన్ జయంతి. నెల మొత్తం: అక్టోబర్ 2026 హిందూ పండుగల క్యాలెండర్.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• నవరాత్రి 2026: తొమ్మిది రోజుల పూర్తి గైడ్
• నవరాత్రి 2026 రోజు 1: శైలపుత్రి మాత (ఆదివారం 11 అక్టోబర్)
• బతుకమ్మ 2026 తేదీలు: ఎంగిలి పూల నుండి సద్దుల వరకు
• కోల్‌కతాలో దుర్గా పూజ 2026, రోజువారీగా
• శని దేవుడు: కర్మ ఫలాలను నిర్ణయించే విశ్వ న్యాయాధిపతి
• తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం