పంచాంగం 21 నవంబర్ 2026, శనివారం: క్షీరాబ్ది ద్వాదశి, తులసి వివాహం, ఏకాదశి పారణ, గురువాయూర్ ఏకాదశి, చాతుర్మాస్య సమాప్తి (హైదరాబాద్)

సంక్షిప్త సమాధానం: శనివారం, 21 నవంబర్ 2026 భారతదేశంలో క్షీరాబ్ది ద్వాదశి మరియు తులసి వివాహం. ఏకాదశి ఉదయం 06:31 AM కు ముగుస్తుంది, ద్వాదశి మిగతా రోజంతా ఉంటుంది; నక్షత్రం ఉత్తరాభాద్ర ఉదయం 06:50 AM వరకు (హైదరాబాద్, IST). శుక్రవారం ఉపవాసం ఉన్నవారు ఈ రోజు ఉపవాస విరమణ (పారణ) చేస్తారు, అయితే వైష్ణవ దేవుత్థాన ఏకాదశి మరియు గురువాయూర్ ఏకాదశి ఈ రోజే పాటిస్తారు. దృక్ పంచాంగం యోగేశ్వర ద్వాదశి, తామస మన్వాది, చాతుర్మాస్య చివరి రోజును కూడా పేర్కొంటుంది. సాయంత్రం తెలుగు ఇళ్లలో లక్ష్మీనారాయణుల కోసం తులసి కోట చుట్టూ దీపాలు వెలిగిస్తారు.

పూర్తి పూజా విధానం మరియు కథ కోసం మా క్షీరాబ్ది ద్వాదశి మరియు తులసి వివాహం 2026 గైడ్ మరియు తులసి వివాహం 2026 విధి మరియు మంత్రాలు చూడండి.

నేటి పంచాంగం (హైదరాబాద్)

సమయాలు హైదరాబాద్ కోసం దృక్ పంచాంగం నుండి IST లో ఇవ్వబడ్డాయి. తిథి, నక్షత్రాల ముగింపు సమయాలు భారతదేశం అంతటా ఒకే క్షణం; సూర్యోదయ, సూర్యాస్తమయాలు నగరాన్ని బట్టి మారుతాయి.

ఇది అమాంత కార్తీక మాసంలో పన్నెండవ రోజు; ఉత్తర భారత పూర్ణిమాంత కార్తీకం 24 నవంబర్‌న ముగుస్తుంది. పారణ సమయం, రాహుకాలం, ముహూర్తాలు ఇక్కడ ఇవ్వలేదు: దయచేసి స్థానిక పంచాంగం చూడండి.

ధార్మిక ప్రాముఖ్యత

క్షీరాబ్ది ద్వాదశి: తులసి వద్ద లక్ష్మీనారాయణులు

క్షీరాబ్ది అంటే పాలసముద్రం. తెలుగు ఇళ్లలో సంప్రదాయంగా చెప్పుకునే దాని ప్రకారం, ఈ ద్వాదశి నాడు అప్పుడే మేల్కొన్న విష్ణువు లక్ష్మీదేవితో కలిసి తులసి మొక్క వద్దకు వస్తాడు; ఈ రోజు పాలసముద్ర మథనాన్ని కూడా గుర్తుచేస్తుంది, అందుకే కొన్ని కుటుంబాలు దీనిని చిలుకు ద్వాదశి అంటారు. మహిళలు తులసి కోటను ముగ్గులు, పసుపుతో అలంకరించి, విష్ణువుకు ప్రతీకగా తులసి పక్కన చిన్న ఉసిరి కొమ్మను ఉంచి, లక్ష్మీనారాయణ పూజ చేసి, సాయంత్రం మొక్క చుట్టూ అనేక దీపాలు, తరచుగా కార్తీక వత్తులతో, వెలిగిస్తారు. తెలుగు కార్తీక మాసంలో ఇది అత్యంత ప్రియమైన సాయంత్రాల్లో ఒకటి.

తులసి వివాహం

ఉత్తర మరియు పశ్చిమ భారతదేశం అంతటా, తులసి వివాహం అంటే తులసి మొక్కకు (బృంద లేదా తులసి దేవిగా) సాలగ్రామం లేదా కృష్ణుని రూపంలోని విష్ణువుతో జరిపే వేడుక వివాహం. కుటుంబాలు మొక్కను పెళ్లికూతురిలా అలంకరించి, చెరకుతో చిన్న మండపం ఏర్పాటు చేసి, పాటలతో కన్యాదానం మరియు ఫేరాలు జరుపుతారు. ఈ తేదీ సమాజాన్ని బట్టి ఏకాదశి నుండి పూర్ణిమ వరకు మారుతుంది; దృక్ పంచాంగం దీనిని ఈ రోజు చూపిస్తుంది.

ఏకాదశి పారణ, వైష్ణవ మరియు గురువాయూర్ ఏకాదశి

శుక్రవారం ఉపవాసం ఉన్న స్మార్తులు ఈ రోజు ద్వాదశిలో, వీలైతే ఉదయం పూజ తర్వాత, ఉపవాసం విరమిస్తారు. శుక్రవారం తెల్లవారుజామున దశమి ఉండటం వల్ల, వైష్ణవ సంప్రదాయాలు బదులుగా ఈ రోజు ఉపవాసం ఉంటాయి, మరియు కేరళలోని గురువాయూర్ ఏకాదశి కూడా ఈ రోజే, ఇది గురువాయూరప్పన్ ఆలయంలో అతిపెద్ద పండుగ రోజు. మహారాష్ట్రలో అయితే, పండరీపూర్‌లో కార్తీకి ఏకాదశి చూడండి.

చాతుర్మాస్య సమాప్తి, తామస మన్వాది

విష్ణువు మేల్కొనడంతో చాతుర్మాస్యం ముగుస్తుంది, ఈ విరామం పాటించే సమాజాల్లో వివాహాలు, సంస్కారాల కాలం మళ్లీ మొదలవుతుంది. దృక్ పంచాంగం తామస మన్వాదిని కూడా పేర్కొంటుంది; ఇది సంప్రదాయంగా ఒక మన్వంతర ప్రారంభాన్ని సూచించే మన్వాది రోజుల్లో ఒకటి, ఈ రోజు కొన్ని కుటుంబాలు పితృదేవతలకు తర్పణం ఇస్తాయి.

క్షీరాబ్ది ద్వాదశి పూజా విధానం

• ఉదయం: త్వరగా స్నానం చేయండి (హైదరాబాద్‌లో సూర్యోదయం 06:24 AM). నిన్న ఉపవాసం ఉంటే, చిన్న విష్ణు పూజ చేసి ద్వాదశిలో ప్రసాదంతో ఉపవాసం విరమించండి.
• తులసి కోటను సిద్ధం చేయండి: శుభ్రం చేసి, ముగ్గు వేసి, పసుపు కుంకుమ పెట్టి, తులసి పక్కన చిన్న ఉసిరి కొమ్మను కట్టండి.
• లక్ష్మీనారాయణ పూజ: పువ్వులు, అక్షతలు, పండ్లు, నెయ్యి దీపం సమర్పించండి; కింది మంత్రం లేదా విష్ణు సహస్రనామం పఠించండి.
• సాయంత్ర దీపాలు: సూర్యాస్తమయం తర్వాత (హైదరాబాద్‌లో 05:40 PM) తులసి చుట్టూ వీలైనన్ని దీపాలు వెలిగించండి.
• నైవేద్యం: చక్కెర పొంగలి, పాయసం, పండ్లు లేదా బెల్లం సమర్పించి, ఆ తర్వాత ప్రసాదం పంచండి.

సామగ్రి లేదా? తులసి కుండీ పక్కన, లేదా తులసి చిత్రం పక్కన అయినా, ఒక్క దీపం వెలిగించి మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థిస్తే అదే సంపూర్ణ సమర్పణ. ఉసిరి కొమ్మ, అనేక దీపాలు, విస్తృత అలంకరణలు అందమైన ఆచారాలు మాత్రమే, తప్పనిసరి కాదు.

నేటి మంత్రం

oṃ śrī tulasyai namaḥ (ఓం శ్రీ తులస్యై నమః). అర్థం: "పూజ్యమైన తులసికి నమస్కారం." తులసి మొక్కకు నీరు, దీపం సమర్పించేటప్పుడు ఉపయోగించే సుపరిచితమైన నామ మంత్రం ఇది. మొక్క చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తూ 11 లేదా 108 సార్లు, ప్రత్యేక ఫలితాలు ఆశించకుండా, భక్తి భావంతో జపించండి.

వ్రత మార్గదర్శనం

శుక్రవారం ఉపవాసం విరమిస్తుంటే, పండ్లు, పాలు లేదా తేలికపాటి భోజనంతో మెల్లగా ప్రారంభించండి. మీరు వైష్ణవ క్యాలెండర్ పాటించి ఈ రోజు ఉపవాసం ఉంటే, రేపు మీ ఆలయం చెప్పిన పారణ సమయాన్ని పాటించండి. పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణీలు లేదా బాలింతలు, ఏదైనా అనారోగ్యం ఉన్నవారు ఉపవాసం తప్పనిసరి అని భావించనవసరం లేదు; వైద్యుని సంప్రదించండి.

ఈ రోజు మీరు చేయగలిగేవి

• స్థానిక పంచాంగం ప్రకారం సరైన పారణ సమయంలో శుక్రవారం ఉపవాసం విరమించండి, లేదా ఈ రోజు వైష్ణవ ఉపవాసం పాటించండి.
• తులసి కోటను ముగ్గు, పసుపు, ఉసిరి కొమ్మతో అలంకరించండి.
• సూర్యాస్తమయం తర్వాత తులసి చుట్టూ దీపాలు వెలిగించి, పొరుగువారిని కూడా ఆహ్వానించండి.
• తులసి వివాహం లేదా గురువాయూర్ ఏకాదశి వేడుకలను ఆన్‌లైన్‌లో చూడండి లేదా హాజరవ్వండి.
• స్నేహితునికి లేదా పొరుగువారికి ఒక తులసి మొక్కను బహుమతిగా ఇవ్వండి.
• కార్తీక దీపంతో పాటు వేంకటేశ్వరునికి శనివారం దీపం సమర్పించండి.

కుటుంబం మరియు పిల్లలతో

క్షీరాబ్ది ద్వాదశి పిల్లలకు అద్భుతమైన రోజు: వారితో ముగ్గు వేయించండి, (పెద్దల పర్యవేక్షణలో) దీపాలు పెట్టించండి, తులసి అలంకరణలో సహాయం చేయనివ్వండి. దేవతలు, అసురులు పాలసముద్రాన్ని మథించగా లక్ష్మీదేవి అందులో నుండి ఉద్భవించిన కథను, కుటుంబం సాధారణమైన తులసి మొక్కను ఎందుకు పూజిస్తుందో వారికి చెప్పండి.

విదేశాల్లోని హిందువుల కోసం

విదేశాల్లో భారతదేశ సమయాలను ఉపయోగించకండి. 21 నవంబర్ న స్థానిక సూర్యోదయ సమయంలోని తిథి ఇదిగో:

విదేశాల ఈ వివరాలు HinduTone పంచాంగ కాలిక్యులేటర్‌తో లెక్కించి, దృక్ పంచాంగంతో సరిచూసినవి; విదేశాల్లో పండుగ తేదీలు ఒక రోజు తేడా ఉండవచ్చు — మీ ఆలయ పంచాంగాన్ని పాటించండి. సమయాలు ప్రతి నగరానికి స్థానికమైనవి, పైన ఇచ్చిన భారతదేశ సమయాల మార్పిడులు కావు.

ఆస్ట్రేలియాలో ఈ రోజు దేవుత్థాన ఏకాదశి, 22 నవంబర్ న తులసి వివాహం. క్షీరాబ్ది ద్వాదశి పేజీలు: USA, UK, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, UAE మరియు సింగపూర్.

ముందు రోజు మరియు తర్వాతి రోజు

ముందు రోజు: పంచాంగం 20 నవంబర్ 2026: దేవుత్థాన ఏకాదశి. తర్వాతి రోజు: పంచాంగం 22 నవంబర్ 2026: రవి ప్రదోష వ్రతం. నెలవారీ పేజీ: నవంబర్ 2026 హిందూ పండుగలు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

క్షీరాబ్ది ద్వాదశి 21 నవంబర్ 2026 నాడేనా?

అవును. భారతదేశంలో క్షీరాబ్ది ద్వాదశి, తులసి వివాహం శనివారం, 21 నవంబర్ 2026 నాడు వస్తాయి. హైదరాబాద్‌లో ఏకాదశి ఉదయం 06:31 AM IST కు ముగుస్తుంది, మిగతా రోజంతా ద్వాదశి ఉంటుంది, కాబట్టి సాయంత్రం తులసి పూజ ద్వాదశి నాడే జరుగుతుంది.

ఈ రోజు నేను ఉపవాసం ఉండాలా, లేక ఉపవాసం విరమించాలా?

మీరు శుక్రవారం (స్మార్త) దేవుత్థాన ఏకాదశి ఉపవాసం ఉంటే, ఈ రోజు పారణ, అంటే ఉపవాస విరమణ రోజు. ఇస్కాన్ (ISKCON) మరియు అనేక వైష్ణవ ఆలయాల వలె మీరు వైష్ణవ క్యాలెండర్ పాటిస్తే, ఈ రోజే మీ ఏకాదశి. ఖచ్చితమైన పారణ సమయం కోసం స్థానిక పంచాంగం లేదా మీ ఆలయాన్ని సంప్రదించండి; మేము దానిని ఇక్కడ ఇవ్వడం లేదు.

గురువాయూర్ ఏకాదశి అంటే ఏమిటి?

ఇది మలయాళ మాసం వృశ్చికంలోని శుక్ల ఏకాదశి, కేరళలోని గురువాయూర్ శ్రీ కృష్ణ ఆలయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగ రోజు. దృక్ పంచాంగం దీనిని శనివారం, 21 నవంబర్ 2026 నాడు చూపిస్తుంది.

చాతుర్మాస్య చివరి రోజు అంటే ఏమిటి?

దేవశయని ఏకాదశితో ప్రారంభమైన నాలుగు పవిత్ర మాసాలైన చాతుర్మాస్యం, విష్ణువు మేల్కొనడంతో ముగుస్తుంది. హైదరాబాద్‌కు దృక్ పంచాంగం చివరి రోజును 21 నవంబర్‌గా చూపిస్తుంది; న్యూ ఢిల్లీ జాబితాలో ఇది 20 నవంబర్‌గా ఉంది.

అపార్ట్‌మెంట్‌లో తులసి వివాహం చేయవచ్చా?

అవును. బాల్కనీలో లేదా కిటికీ దగ్గర ఉంచిన తులసి కుండీ చాలు. దానిని అలంకరించి, పక్కన చిన్న కృష్ణుడు, విష్ణువు లేదా సాలగ్రామం ఉంచి, దీపం వెలిగించి, చిన్న ప్రార్థన పాడండి లేదా పఠించండి.

ముగింపు మాట

భగవంతుడు మేల్కొన్నాడు, ఆయనకు మొదటి స్వాగతం లభించేది ముంగిట్లోని సాధారణ తులసి వద్దే. ఈ రాత్రి దాని చుట్టూ దీపాలు వెలిగించండి, ఒక్క సాయంత్రమైనా మీ ఇల్లు పాలసముద్ర తీరంలా అనిపించనివ్వండి.

సంపాదకుని గమనిక

సంపాదకుని గమనిక (9 అక్టోబర్ 2026): పంచాంగ సమయాలు, పండుగ ఆచరణలు ప్రదేశం, ప్రాంతీయ క్యాలెండర్, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఈ గైడ్ హైదరాబాద్ (IST) కోసం దృక్ పంచాంగాన్ని అనుసరిస్తుంది. దయచేసి స్థానిక పూజా సమయాలను నమ్మకమైన పంచాంగం లేదా పురోహితుని ద్వారా నిర్ధారించుకోండి.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• క్షీరాబ్ది ద్వాదశి మరియు తులసి వివాహం 2026
• కార్తీక మాసంలో తులసి పూజ: రోజువారీ విధానం
• కార్తీక ఏకాదశి (ప్రబోధిని) 2026
• గురువాయూర్ ఏకాదశి 2026
• కార్తీక మాసం 2026 క్యాలెండర్, రోజువారీగా
• కార్తీక మాసం 2026 (ముఖ్య గైడ్)