పంచాంగం 23 నవంబర్ 2026 (సోమవారం): వైకుంఠ చతుర్దశి, మణికర్ణికా స్నానం, కార్తీక చౌమాసీ చౌదస్ మరియు రెండవ కార్తీక సోమవారం

సంక్షిప్త సమాధానం: సోమవారం, 23 నవంబర్ 2026 వైకుంఠ చతుర్దశి — విష్ణువును, శివుడిని కలిపి పూజించే హరిహరుల పర్వదినం. కార్తీక శుక్ల చతుర్దశి రాత్రి 11:42 PM వరకు ఉంటుంది, నక్షత్రం భరణి, హైదరాబాద్‌లో సూర్యోదయం ఉదయం 6:25 AMకి. తెలుగు క్యాలెండర్ ప్రకారం ఇది రెండవ కార్తీక సోమవారం కూడా, సాయంత్రం నుంచే నేరుగా కార్తీక పౌర్ణమి వైపు సాగుతుంది.

సంవత్సరంలో ఇన్ని విశేషాలను ఒకేసారి తెచ్చే సోమవారాలు చాలా అరుదు. ఒక వైష్ణవ పండుగ, శైవులకు పవిత్రమైన సోమవారం, వారణాసిలో పుణ్యస్నానం, కార్తీకంలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన పౌర్ణమికి ముందు రోజు — ఇవన్నీ ఒకే రోజున కలుస్తున్నాయి. ఈ రోజు ఒక్క సులభమైన ఆచారం మాత్రమే పాటించాలనుకునే భక్తులు సంధ్యా సమయంలో దీపం వెలిగించి, ఒకే ప్రార్థనలో నారాయణుడిని, శివుడిని స్మరించుకోవచ్చు — ఈ రోజు అసలు భావం అదే.

నేటి పంచాంగం (హైదరాబాద్, IST)

మూలం: హైదరాబాద్‌కు దృక్ పంచాంగం దిన పంచాంగం. తిథి, నక్షత్ర ముగింపు సమయాలు భారత ప్రామాణిక కాలంలో (IST) ఉన్నాయి, ఇవి భారతదేశమంతటా ఒకే క్షణంలో మారుతాయి; సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం, చంద్రోదయం మాత్రం నగరాన్ని బట్టి కొన్ని నిమిషాలు మారుతాయి.

ఈ రోజు విశేషం ఏమిటి

• వైకుంఠ చతుర్దశి: కార్తీక శుక్ల చతుర్దశి, ముఖ్యంగా వారణాసి, ఉజ్జయిని, ఉత్తర భారతదేశం, మహారాష్ట్రలలో విశేషంగా జరుపుకుంటారు. పురాణ గాథ, ప్రాంతీయ ఆచారాల కోసం పూర్తి వైకుంఠ చతుర్దశి 2026 గైడ్ చదవండి.
• మణికర్ణికా స్నానం: ఈ చతుర్దశి రోజు వారణాసిలోని మణికర్ణికా ఘాట్‌లో చేసే పుణ్యస్నానం, కాశీ సంప్రదాయంలో దీనిని అత్యంత పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు.
• కార్తీక చౌమాసీ చౌదస్: జైన సాధువులు, సాధ్వీమణుల నాలుగు నెలల చాతుర్మాస దీక్షను ముగించే జైన పర్వదినం.
• రెండవ కార్తీక సోమవారం: తెలుగు, కన్నడ కుటుంబాలకు అభిషేకం, సాయంత్రం దీపారాధనల సోమవారం. చూడండి: భారతదేశంలో కార్తీక సోమవారం 2026 తేదీలు.
• భీష్మ పంచకం కొనసాగుతోంది: ప్రబోధిని ఏకాదశి నాడు మొదలైన ఐదు రోజుల కార్తీక వ్రతం రేపటితో ముగుస్తుంది. మా భీష్మ పంచకం 2026 గైడ్ చూడండి.

ధార్మిక ప్రాముఖ్యత: హరి హరుడిని పూజించిన వేళ

పురాణ, కాశీ సంప్రదాయాలలో సాధారణంగా చెప్పుకునే కథ ప్రకారం, ఈ చతుర్దశి నాడు విష్ణువు వెయ్యి కమలాలతో శివుడిని పూజించడానికి వారణాసికి వచ్చాడు. ఒక కమలం తక్కువైనప్పుడు, కమలనయనుడు (తామర కన్నులవాడు) అని పిలువబడే విష్ణువు ఆ స్థానంలో తన కన్నులలో ఒకదాన్ని సమర్పించాడు. ఈ భక్తికి మెచ్చిన శివుడు ఆయనకు సుదర్శన చక్రాన్ని ప్రసాదించాడని చెబుతారు. ఈ ఒక్క రోజు శివుడికి తులసి, విష్ణువుకు బిల్వం సమర్పించే ఆచారానికి మూలం ఈ గాథే — ఈ తారుమారు రెండు రూపాల ఏకత్వాన్ని బోధిస్తుంది.

ఈ పొరలను వేరు చేసి చూడటం ఉపయోగకరం. దీపాలు, పుణ్యస్నానాల మాసంగా కార్తీకం ప్రాముఖ్యత పురాణ సాహిత్యంలో, ముఖ్యంగా కార్తీక మాహాత్మ్యం భాగాలలో విస్తృతంగా వర్ణించబడింది. కాశీ విశ్వనాథ ఆలయంలో రాత్రి పూజ, మణికర్ణికా ఘాట్‌లో స్నానం వంటి నిర్దిష్ట ఆలయ ఆచారాలు వారణాసికి చెందిన సజీవ ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు. తెలుగు రాష్ట్రాల కుటుంబాలు ఈ రోజును సాధారణంగా ప్రధానంగా కార్తీక సోమవారంగా అనుభవిస్తాయి, వాటిని పాటించేవారు వైష్ణవ అంశాలను కూడా జోడిస్తారు. ఈ పద్ధతులలో ఏదీ మరొకదానికంటే ఎక్కువ సరైనది కాదు.

మీరు ఘాట్‌కు వెళ్లలేకపోతే, పవిత్ర నదులను స్మరించుకుంటూ ఇంట్లో చేసే స్నానం కూడా అదే సంకల్పాన్ని కలిగి ఉంటుంది. మా కాశీ విశ్వనాథ ఆలయ గైడ్ నేటి వారణాసి వేడుకలకు కేంద్రమైన ఆలయం గురించి నేపథ్యాన్ని అందిస్తుంది.

ఇంట్లో సులభమైన పూజా విధానం

అవసరమైనవి మూడే: శుభ్రమైన స్థలం, ఒక దీపం, మనస్ఫూర్తిగా చేసే ప్రార్థన. మిగిలినవన్నీ ఐచ్ఛిక ఆచారాలు మాత్రమే.

• ఉదయం: 6:25 AM సూర్యోదయానికి ముందు లేదా వెంటనే స్నానం చేయండి. పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, విష్ణువు చిత్రం లేదా చిన్న విగ్రహాన్ని, శివలింగం లేదా శివుడి చిత్రాన్ని పక్కపక్కనే ఉంచండి.
• సంకల్పం: ప్రశాంతంగా కూర్చుని, ఈ చతుర్దశి నాడు హరిహరులను కలిపి పూజిస్తున్నానని మీ సొంత మాటల్లో చెప్పుకోండి.
• సమర్పణలు: లింగానికి నీరు, వీలైతే పాలు; విష్ణువుకు తులసి దళాలు, శివుడికి బిల్వ పత్రాలు. ఈ రోజు ఆచారాన్ని అనుసరించి కొన్ని కుటుంబాలు శివుడికి ఒక తులసి దళం, విష్ణువుకు ఒక బిల్వ పత్రం కూడా సమర్పిస్తాయి.
• సాయంత్రం దీపం: 5:40 PM సూర్యాస్తమయం తర్వాత నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపం వెలిగించండి. ఇదే కార్తీక సోమవారం దీపం కూడా.
• రాత్రి (ఐచ్ఛికం): వారణాసి సంప్రదాయాన్ని పాటించే భక్తులు రాత్రి పొద్దుపోయాక విష్ణువుకు ప్రశాంతంగా ప్రార్థన చేస్తారు. మీ నగరంలో నిశీథ కాల సమయం కోసం స్థానిక పంచాంగాన్ని చూడండి.

సామగ్రి లేకపోతే: మీరు ప్రయాణంలో లేదా ఆఫీసులో ఉంటే, ఒక కొవ్వొత్తి లేదా సురక్షితమైన ఎలక్ట్రిక్ దీపం వెలిగించి, ఐదు నిమిషాలు కళ్లు మూసుకుని కింది మంత్రాన్ని జపించండి. వస్తువుల కంటే సంకల్పమే ముఖ్యం.

ఈ రోజు మంత్రం

ఎవరైనా జపించదగిన, విష్ణువుకు సంబంధించిన విస్తృతంగా జపించే ఒక చిన్న మంత్రం:

ఓం నమో నారాయణాయ

అర్థం: "ఓం, సమస్త జీవులు ఎవరిలో విశ్రమిస్తారో ఆ నారాయణుడికి నమస్కారం." దీనిని 11, 27 లేదా 108 సార్లు జపించండి. శివభక్తులు దీని తర్వాత ఓం నమః శివాయ జపించి, ఈ రోజు హరిహర భావాన్ని నిలుపుకోవచ్చు. జపం మన శ్రద్ధను సమర్పించడం; ఫలితాల కోసం చేసే బేరం కాదు.

ఈ రోజు ఉపవాసం

చాలా మంది తెలుగు భక్తులు ఈ రోజు కార్తీక సోమవారం ఉపవాసం పాటిస్తారు — పూర్తి ఉపవాసం, ఒక్క పూట భోజనం (ఏకభుక్తం) లేదా రాత్రి తర్వాత భోజనం (నక్తం). మా కార్తీక సోమవారం ఉపవాస నియమాలు ఈ ఎంపికలను వివరిస్తాయి. ఉపవాసం భక్తితో చేసుకునే ఎంపిక. వృద్ధులు, గర్భిణీ స్త్రీలు, మధుమేహం లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు ఉపవాసం చేయాల్సిందేనని భావించనవసరం లేదు, ఆహారంలో మార్పులు చేసే ముందు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

ఈ రోజు మీరు చేయగలిగేవి

• గంగను, మణికర్ణికను స్మరించుకుంటూ తెల్లవారుజామున లేదా ఉదయాన్నే స్నానం చేయండి.
• ఒక తులసి దళం, ఒక బిల్వ పత్రం పక్కపక్కనే ఉంచి విష్ణువుకు, శివుడికి సమర్పించండి.
• రెండవ కార్తీక సోమవారం సందర్భంగా నీటితో లేదా పాలతో చిన్న అభిషేకం చేయండి.
• 5:40 PM తర్వాత సాయంత్రం దీపం వెలిగించండి, రేపటి పౌర్ణమికి మరో దీపం సిద్ధంగా ఉంచుకోండి.
• విష్ణువు వెయ్యి కమలాల కథను కుటుంబంతో కలిసి చదవండి లేదా వినండి.
• రేపటికి ప్రణాళిక: పౌర్ణమి ఈ రాత్రి 11:42 PMకి మొదలవుతుంది, కాబట్టి కార్తీక పౌర్ణమి పూజలు మంగళవారం, 24 నవంబర్‌న వస్తాయి.

కుటుంబం, పిల్లలతో

కమలాల కథ పిల్లలకు చాలా ఇష్టం, ఎందుకంటే దానిలో స్పష్టమైన నీతి ఉంది: తన సమర్పణను అసంపూర్ణంగా వదలకుండా విష్ణువు తనకు విలువైనదాన్ని ఇచ్చాడు. హరిహరులను కలిపి చూపించేలా ఒకే కాగితంపై తామర పువ్వు, త్రిశూలం గీయమని వారిని అడగండి, తర్వాత పూజా స్థలంలో ఆకులను అమర్చడంలో సహాయం చేయనివ్వండి. పెద్ద పిల్లలకు జపమాలపై 108 జపాలను లెక్కించే బాధ్యత ఇవ్వవచ్చు. దీపాలను చిన్న పిల్లలకు అందనంత దూరంలో ఉంచండి.

విదేశాల్లోని హిందువులు: మీ నగరంలో సూర్యోదయం, తిథి, నక్షత్రం

మీరు భారతదేశం బయట నివసిస్తుంటే, పై హైదరాబాద్ సమయాలను మార్చి లెక్కించకండి. కింది పట్టిక ప్రతి నగరానికి స్థానిక సూర్యోదయ, సూర్యాస్తమయ సమయాలను, ఆ స్థానిక సూర్యోదయ సమయంలో ఉన్న తిథి, నక్షత్రాలను ఇస్తుంది.

హిందూటోన్ (HinduTone) పంచాంగ కాలిక్యులేటర్‌తో లెక్కించి, దృక్ పంచాంగంతో సరిచూశాము; విదేశాల్లో పండుగ తేదీలు ఒక రోజు తేడా ఉండవచ్చు, కాబట్టి మీ ఆలయ పంచాంగాన్ని అనుసరించండి.

సిడ్నీలో సూర్యోదయ సమయంలో తిథి ఇంకా త్రయోదశే ఉందని గమనించండి, కాబట్టి ఆస్ట్రేలియాలోని ఆలయాలు వైకుంఠ చతుర్దశిని వేరే స్థానిక రోజున జరుపుకోవచ్చు. విదేశాల్లో కార్తీక మాసం కోసం మా USA కార్తీక మాసం తేదీలు మరియు UK కార్తీక మాసం తేదీలు చూడండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

23 నవంబర్ 2026న తిథి ఏమిటి?

హైదరాబాద్‌లో (IST ప్రకారం తిథి ముగింపు సమయం భారతదేశమంతటా ఒకే క్షణం కాబట్టి దేశమంతటా కూడా) సూర్యోదయ సమయంలో ఉన్న తిథి కార్తీక శుక్ల చతుర్దశి. ఇది రాత్రి 11:42 PMకి ముగుస్తుంది, ఆ తర్వాత పౌర్ణమి మొదలవుతుంది.

వైకుంఠ చతుర్దశి 23 నవంబర్ 2026నేనా?

అవును. దృక్ పంచాంగం సోమవారం, 23 నవంబర్ 2026న వైకుంఠ చతుర్దశిని, దానితో పాటు మణికర్ణికా స్నానం, కార్తీక చౌమాసీ చౌదస్‌ను పేర్కొంటోంది. మా వివరమైన వైకుంఠ చతుర్దశి 2026 గైడ్‌లో పురాణ గాథ, హరిహర ఆరాధన గురించి లోతుగా వివరించాము.

23 నవంబర్ కార్తీక సోమవారమేనా?

అవును. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటకలలో అనుసరించే అమాంత క్యాలెండర్ ప్రకారం కార్తీక మాసం 10 నవంబర్‌న మొదలైంది, కాబట్టి సోమవారం 23 నవంబర్ 2026 సంవత్సరంలో రెండవ కార్తీక సోమవారం.

కార్తీక చౌమాసీ చౌదస్ అంటే ఏమిటి?

ఇది జైనుల పర్వదినం. జైన సాధువులు, సాధ్వీమణులు పాటించే నాలుగు నెలల వర్షాకాల చాతుర్మాస దీక్ష ముగిసే చతుర్దశిని చౌమాసీ చౌదస్ అంటారు. చాలా జైన కుటుంబాలు ఈ రోజు ఉపవాసం, ప్రతిక్రమణ, ఆలయ దర్శనంతో దీనిని పాటిస్తాయి.

కార్తీక పౌర్ణమి 2026 ఎప్పుడు?

కార్తీక పౌర్ణమి మంగళవారం, 24 నవంబర్ 2026న. పౌర్ణమి తిథి 23 నవంబర్ రాత్రి 11:42 PMకి మొదలై 24 నవంబర్ రాత్రి 8:23 PMకి ముగుస్తుంది (IST).

23 నవంబర్‌కు రాహుకాలం ఇచ్చారా?

లేదు. మా మూల డేటాలో రాహుకాలం లేదా ముహూర్త సమయాలు లేవు, అందుకే వాటిని ఇక్కడ ఇవ్వలేదు. దయచేసి మీ నగరానికి సంబంధించిన స్థానిక పంచాంగాన్ని చూడండి.

ముగింపు ఆలోచన

వైకుంఠ చతుర్దశి ఒక సులభమైన ప్రశ్న అడుగుతుంది: వేర్వేరు పేర్లు, రూపాల వెనుక ఉన్న ఒకే దివ్య సాన్నిధ్యాన్ని మనం చూడగలమా? ఈ రాత్రి నారాయణుడికి, శివుడికి కలిపి ఒక దీపం వెలిగించి, ఆ ఏకత్వ భావాన్ని రేపటి పౌర్ణమిలోకి తీసుకువెళ్లండి.

ముందు రోజు, తర్వాతి రోజు

• ముందు రోజు: పంచాంగం ఆదివారం, 22 నవంబర్ 2026
• తర్వాతి రోజు: పంచాంగం మంగళవారం, 24 నవంబర్ 2026
• ఈ నెల ఒక్క చూపులో: నవంబర్ 2026 హిందూ పండుగలు: తేదీలు, ఆచారాలు, ప్రాముఖ్యత

సంపాదకుని గమనిక

సంపాదకుని గమనిక (9 అక్టోబర్ 2026): పంచాంగ సమయాలు, పండుగ ఆచారాలు ప్రదేశం, ప్రాంతీయ క్యాలెండర్, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఈ గైడ్ హైదరాబాద్ (IST) కోసం దృక్ పంచాంగాన్ని అనుసరిస్తుంది. దయచేసి స్థానిక పూజా సమయాలను నమ్మకమైన పంచాంగం లేదా పురోహితుల ద్వారా నిర్ధారించుకోండి.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• వైకుంఠ చతుర్దశి 2026: హరిహర మిలనం
• కార్తీక సోమవారం 2026: రుద్రాభిషేకం, దీపం మరియు మంత్రం
• కార్తీక పౌర్ణమి 2026
• కార్తీక మాసం 2026 క్యాలెండర్ రోజువారీగా
• కార్తీక మాసం 2026 (సమగ్ర గైడ్)