జ్యేష్ఠ మాసం ప్రారంభం: పుణ్యకాల పర్వదినాల విశిష్టత
తెలుగు సంస్కృతిలో చంద్రమానం ప్రకారం కొత్త సంవత్సరం ఛైత్రమాసంతో ప్రారంభమై ఫాల్గుణమాసంతో ముగుస్తుంది. ఈ క్రమంలో మూడవ మాసమైన జ్యేష్ఠం, వైశాఖానంతరం వస్తుంది. జ్యేష్ఠ మాసాన్ని పుణ్యకాలంగా పేర్కొంటూ, ఇందులో నిర్వహించే పూజలు, జపాలు, పారాయణాలు విశేష ఫలదాయకమని శాస్త్రాలు పేర్కొంటున్నాయి.
విశిష్ట తిథులు & పూజామాహాత్మ్యం
🔹 జ్యేష్ఠ శుద్ధ దశమి – దశపాపహర దశమి
ఈ దశమి పది రకాల పాపాలను నశింపజేసే శక్తి కలదని విశ్వాసం. నల్ల నువ్వులు, నెయ్యి, పేలపిండి, బెల్లం నదిలో వదలడం, అలాగే చేపలు, తాబేలు, కప్పల వంటి జలచరాల రజత ప్రతిమలను నీటిలో నిమజ్జనం చేయడం పుణ్యప్రదం.
🔹 నిర్జల ఏకాదశి
జ్యేష్ఠ శుద్ధ ఏకాదశిని “నిర్జల ఏకాదశి”గా పిలుస్తారు. ఈ రోజు ఉపవాసంతో పాటు, పెసరపప్పు, పానకం, పాయసం, నెయ్యి, గొడుగు వంటి దానాలు చేయాలని శాస్త్రాలుపరామర్శిస్తాయి. ఈ వ్రతం పాటించిన వానికి ఏడాదిలోని 12 ఏకాదశులకు సమానమైన ఫలితం లభిస్తుంది.
🔹 జ్యేష్ఠ శుద్ధ ద్వాదశి – దశహరా
ఈ తిథికి దుర్దశలను తొలగించే శక్తి ఉందని చెప్పబడుతుంది. నదిలో స్నానములు చేయడం విశిష్టంగా పరిగణించబడుతుంది. అవకాశం లేనిపక్షంలో ఇంట్లో స్నాన సమయంలో గంగా దేవిని ధ్యానించడం మేలుగా భావిస్తారు.
🔹 జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి – మహా జ్యేష్ఠి మరియు ఏరువాక పూర్ణిమ
ఈ రోజున తిలాలను దానం చేయడం వలన అశ్వమేధ యాగ ఫలితం లభిస్తుందని పురాణాల ప్రస్తావన.
ఇదే రోజున “ఏరువాక పున్నమి”గా కూడా జరుపుకుంటారు. ఇది రైతుల పండుగ. ఎద్దులను అలంకరించి, పూటగాసలు పెట్టి, పల్లకిలా తీసుకెళ్లి పొలాల్లో దుక్కి దున్నే పద్ధతిని పాటిస్తారు.
🔹 వటసావిత్రి వ్రతం
జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి తర్వాత 13వ రోజున ఈ వ్రతం ఆచరించబడుతుంది. భర్తలు దీర్ఘాయుష్మంతులుగా ఉండాలని కోరుతూ స్త్రీలు వటవృక్షాన్ని పూజిస్తారు.
🔹 అపర / సిద్ధ ఏకాదశి – జ్యేష్ఠ బహుళ ఏకాదశి
ఈ రోజున ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించడం వలన, సంకల్పించిన కార్యాలు సఫలమవుతాయని విశ్వాసం.
🔹 మాస శివరాత్రి – జ్యేష్ఠ బహుళ చతుర్దశి
ఈ రోజు ప్రదోషకాలంలో శివునికి అభిషేకం చేసి బిల్వదళాలతో పూజ చేస్తే, అకాల మరణ నివారణ, ఆరోగ్యం, యశస్సు, కీర్తి లభిస్తాయని శాస్త్రోక్తం.
దాన మహోత్సవం & విశిష్ట ఫలాలు
- గొడుగు, చప్పెలు దానం → ఉత్తమగతులు, ఐశ్వర్య ప్రాప్తి (విష్ణు పురాణం ఆధారంగా)
- వామన దేవుని ప్రీతికై విసనకర్ర, జల కలశం, శుభ గంధం దానం చేయడం శ్రేయస్కరం.
జ్ఞాపకం ఉంచుకోవలసిన విషయాలు
శుద్ధతతో కూడిన మనస్సుతో, నియమాలను పాటిస్తూ ఆచరించితే, దైవ అనుగ్రహం మరింతగా ప్రసాదిస్తుంది.
పుణ్యకాలమున పూజలు, పారాయణాలు, వ్రతాలు చేస్తే అనేకగుణాల ఫలితాలు లభిస్తాయి.