ఛఠ్ పూజ 2026: నాలుగు రోజుల పండుగ, సంధ్య–ఉష అర్ఘ్య సమయాలు, విధి మరియు ప్రవాస గైడ్
ఛఠ్ పూజ 2026 ఆదివారం 15 నవంబర్ 2026న వస్తుంది. నాలుగు రోజుల సూర్య–ఛఠీ మయ్యా ఉపాసన, అర్ఘ్య సమయాలు, పూజా విధి, ప్రాంతీయ భేదాలు మరియు విదేశాల్లో ఛఠ్ ఆచరించే మార్గదర్శినిని ఇక్కడ చూడండి.
ఛఠ్ పూజ 2026 ఆదివారం 15 నవంబర్ 2026న వస్తుంది. నాలుగు రోజుల సూర్య–ఛఠీ మయ్యా ఉపాసన, అర్ఘ్య సమయాలు, పూజా విధి, ప్రాంతీయ భేదాలు మరియు విదేశాల్లో ఛఠ్ ఆచరించే మార్గదర్శినిని ఇక్కడ చూడండి.
సంక్షిప్త సమాధానం: ఛఠ్ పూజ 2026 ఆదివారం 15 నవంబర్ 2026న ప్రధాన సంధ్య అర్ఘ్య రోజుగా వస్తుంది. ఇది కార్తీక శుక్ల షష్ఠి నాటి నాలుగు రోజుల సూర్యోపాసన పండుగ; నహాయ్ ఖాయ్, ఖర్నా, సంధ్య అర్ఘ్య, ఉష అర్ఘ్యలతో కూడి బీహార్, ఝార్ఖండ్, పూర్వాంచల్ మరియు ప్రవాస భక్తులు జరుపుకుంటారు.
ఛఠ్ పూజ అంటే సూర్య భగవానుడిని మరియు ఛఠీ మయ్యాను (షష్ఠి దేవి) ఆరాధించే నాలుగు రోజుల మహాపర్వం. ఇది ప్రధానంగా బీహార్, ఝార్ఖండ్, తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్ (పూర్వాంచల్) ప్రాంతాల భక్తులకూ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రవాస భక్తులకూ అత్యంత ప్రియమైన పండుగ. కార్తీక శుక్ల చతుర్థి నుండి సప్తమి వరకు ఈ నాలుగు రోజులు అస్తమిస్తున్న సూర్యుడికీ, ఉదయిస్తున్న సూర్యుడికీ నదీ తీరాల వద్ద నిలబడి భక్తులు అర్ఘ్యం సమర్పిస్తారు.
2026లో ప్రధాన సంధ్య అర్ఘ్య రోజు ఆదివారం 15 నవంబర్ 2026న వస్తుంది. కింది వ్యాసంలో నాలుగు రోజుల క్యాలెండర్, అర్ఘ్య సమర్పణ విధి, ప్రాంతీయ ఆచారాలు, ఉపవాస సూచనలు, మరియు విదేశాల్లో ఉన్న భక్తులు ఛఠ్ను ఎలా జరుపుకోవచ్చో వివరంగా తెలుసుకోండి.
ఛఠ్ పూజ 2026 క్విక్ ఫ్యాక్ట్స్
- పండుగఛఠ్ పూజ (సూర్య షష్ఠి వ్రతం)
- ప్రధాన అర్ఘ్య రోజుఆదివారం, 15 నవంబర్ 2026
- వ్యవధి4 రోజులు (నహాయ్ ఖాయ్ → ఉష అర్ఘ్య)
- తిథికార్తీక శుక్ల షష్ఠి
- ఆరాధ్య దైవాలుసూర్య భగవానుడు, ఛఠీ మయ్యా (షష్ఠి దేవి)
- ప్రధాన ప్రాంతాలుబీహార్, ఝార్ఖండ్, పూర్వాంచల్, ప్రవాస భారతీయులు
ఛఠ్ పూజ 2026 నాలుగు రోజుల క్యాలెండర్
ఛఠ్ పండుగ నాలుగు దశలుగా సాగుతుంది. కింది పట్టికలో ప్రతి రోజు పేరూ, ఆచారమూ ఇవ్వబడ్డాయి. అర్ఘ్య సమయాలు మీ ఊరి సూర్యాస్తమయ, సూర్యోదయ సమయాలపై ఆధారపడతాయి కాబట్టి స్థానిక పంచాంగం లేదా మీ కుటుంబ–ఆలయ ఆచారాన్ని అనుసరించండి.
| రోజు | తేదీ | ఆచారం |
|---|---|---|
| 1వ రోజు – నహాయ్ ఖాయ్ | శుక్రవారం, 13 నవంబర్ 2026 | స్నానం, పరిశుభ్రత, సాత్విక భోజనంతో వ్రత ఆరంభం |
| 2వ రోజు – ఖర్నా (లోహండా) | శనివారం, 14 నవంబర్ 2026 | రోజంతా ఉపవాసం; సాయంత్రం గుడ్ ఖీర్ ప్రసాదం |
| 3వ రోజు – సంధ్య అర్ఘ్య | ఆదివారం, 15 నవంబర్ 2026 | అస్తమించే సూర్యుడికి అర్ఘ్యం (నిర్జల ఉపవాసం) |
| 4వ రోజు – ఉష అర్ఘ్య (పారణ) | సోమవారం, 16 నవంబర్ 2026 | ఉదయించే సూర్యుడికి అర్ఘ్యం, వ్రత పారణ |
గమనిక: సూర్యాస్తమయ, సూర్యోదయ ఖచ్చిత గడియార సమయాలు ప్రతి నగరానికీ మారుతాయి. ఏదైనా ఖచ్చితమైన గడియార ముహూర్త సమయాన్ని మీ స్థానిక పంచాంగంలో లేదా విశ్వసనీయ ఆలయ ప్రకటనలో నిర్ధారించుకోండి. [VERIFY]
అమాంత–పూర్ణిమాంత పంచాంగ భేదం గురించి
కార్తీక మాసం అమాంత (దక్షిణాది) మరియు పూర్ణిమాంత (ఉత్తరాది) రీతుల్లో లెక్కించబడుతుంది. ఛఠ్ ప్రధానంగా పూర్ణిమాంత సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే ఉత్తరాది ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధం, అక్కడ ఇది కార్తీక శుక్ల షష్ఠి. కొన్ని పంచాంగాల్లో షష్ఠి తిథి ఆరంభ–ముగింపు సమయాలు కొద్దిగా తేడాగా ఉండవచ్చు. ఏ ఒక్క రీతినీ ఇక్కడ సరైనదిగా/తప్పుగా తీర్పు ఇవ్వడం లేదు — మీ కుటుంబ, ప్రాంత, లేదా ఆలయ ఆచారాన్నే ప్రామాణికంగా తీసుకోండి.
సంధ్య అర్ఘ్య మరియు ఉష అర్ఘ్య అంటే ఏమిటి
ఛఠ్ యొక్క హృదయం ఈ రెండు అర్ఘ్యాలే. మూడవ రోజు సాయంత్రం అస్తమిస్తున్న సూర్యుడికి 'సంధ్య అర్ఘ్యం' సమర్పిస్తారు — ఇది సూర్యుని క్షయరూపాన్ని కూడా పూజించే విశిష్ట సంప్రదాయం. నాలుగవ రోజు తెల్లవారుజామున ఉదయిస్తున్న సూర్యుడికి 'ఉష అర్ఘ్యం' సమర్పించి వ్రతం పూర్తిచేస్తారు. ఈ రెండింటి మధ్య వ్రతధారి నిర్జల (నీరు కూడా తాగకుండా) ఉపవాసం పాటిస్తారు.
ఛఠ్ పూజ విధి — దశల వారీగా
- నహాయ్ ఖాయ్ రోజున ఇంటిని, పూజా సామగ్రిని శుభ్రం చేసి, స్నానం చేసి, సాత్విక ఆహారంతో వ్రతాన్ని సంకల్పంతో ఆరంభించండి.
- ఖర్నా రోజున రోజంతా ఉపవాసం పాటించి, సాయంత్రం మట్టి పొయ్యిపై గుడ్తో ఖీర్ వండి, రొట్టెతో కలిపి ప్రసాదంగా స్వీకరించండి.
- మూడవ రోజు వెదురు గంపలో (దౌరా/సూప్) చెరకు, పండ్లు, ఠేకువా, కొబ్బరి, బెల్లం ప్రసాదాలను అమర్చండి.
- సాయంత్రం నదీ/చెరువు/ఘాట్ వద్దకు వెళ్లి, నీటిలో నిలబడి అస్తమిస్తున్న సూర్యుడికి పాలు, నీటితో సంధ్య అర్ఘ్యం సమర్పించండి.
- రాత్రి ఛఠీ మయ్యా గీతాలు, కుటుంబ ఆరాధనతో గడపండి.
- నాలుగవ రోజు తెల్లవారుజామున తిరిగి ఘాట్ చేరి, ఉదయిస్తున్న సూర్యుడికి ఉష అర్ఘ్యం సమర్పించండి.
- అర్ఘ్యం తర్వాత పెద్దలు, పిల్లలకు ప్రసాదం పంచి, స్వయంగా ప్రసాదంతో వ్రత పారణ చేసి ఉపవాసం విరమించండి.
ప్రసాదం మరియు పూజా సామగ్రి
- ఠేకువా (గోధుమ పిండి, బెల్లంతో చేసే సంప్రదాయ మిఠాయి)
- చెరకు గడలు, అరటిపండ్లు, నారింజ, జామకాయ వంటి పండ్లు
- కొబ్బరి, బెల్లం, బియ్యం లడ్డూ (కసార్)
- వెదురు గంపలు (దౌరా), సూప్ (చాటలు), మట్టి దీపాలు
- పసుపు, సింధూరం, ధూపం, దీపం, పూలు, గంగా జలం
ఉపవాసం గురించి ముఖ్య సూచన
ఛఠ్ వ్రతం అత్యంత కఠినమైనది — ముఖ్యంగా సంధ్య అర్ఘ్య నుండి ఉష అర్ఘ్య వరకు పాటించే నిర్జల ఉపవాసం. ఏదైనా వైద్య సమస్య ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు, లేదా ఆరోగ్య ఇబ్బందులు ఉన్నవారు ఉపవాసం ప్రారంభించే ముందు తప్పకుండా వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి. ఛఠ్ ఒక భక్తి–శ్రద్ధల పండుగ; ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ శక్తికొద్దీ ఆచరించడమే సంప్రదాయం.
ఛఠ్ను ఎవరు, ఎలా ఆచరిస్తారు
సంప్రదాయంలో ఛఠ్ వ్రతాన్ని ఎక్కువగా ఇంటి స్త్రీలు (వ్రతి) కుటుంబ శ్రేయస్సు కోసం పాటిస్తారు. అయితే పురుషులు కూడా వ్రతం చేపట్టడం అనేక కుటుంబాల్లో సాధారణమే. వివాహిత, అవివాహిత అనే భేదం గురించి ప్రాంతాలవారీగా విభిన్న అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి; ఆధునిక ఆచరణలో కుటుంబ సభ్యులందరూ సహకరిస్తారు. ఎవరు ఆచరించాలి, ఎలా ఆచరించాలి అనేది మీ కుటుంబ–ఆలయ సంప్రదాయాన్ని బట్టి నిర్ణయించుకోండి; ఇక్కడ ఎవరినీ మినహాయించడం లేదా నిర్బంధించడం మా ఉద్దేశం కాదు.
ప్రాంతీయ ఆచారాలు మరియు భేదాలు
బీహార్, ఝార్ఖండ్లలో గంగా, గండక్, కోసీ నదీ ఘాట్ల వద్ద లక్షలాది భక్తులు గుమిగూడతారు. తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్లో కూడా ఇదే పద్ధతిలో ఘాట్ ఆరాధన సాగుతుంది. నదులు అందుబాటులో లేని నగరాల్లో భక్తులు కృత్రిమ కొలనులు, ఇంటి డాబాలపై నీటి తొట్టెలు ఏర్పాటు చేసుకుని అర్ఘ్యం సమర్పిస్తారు. కొన్ని కుటుంబాలు 'కోసీ భరాయి' (దీపాలతో వెదురు గంపల ఆరాధన) వంటి ప్రత్యేక ఆచారాలను పాటిస్తాయి. ప్రసాద పదార్థాలు, గీతాలు కూడా ప్రాంతానికి తగ్గట్టు కొద్దిగా మారుతాయి.
ప్రవాస భక్తుల కోసం ఛఠ్ మార్గదర్శిని
- నదీ ఘాట్ లేని చోట శుభ్రమైన కొలను, పార్కు జలాశయం, లేదా ఇంటి డాబాపై పెద్ద నీటి తొట్టెను వాడండి; స్థానిక అనుమతులు, భద్రతా నిబంధనలను తప్పకుండా పాటించండి.
- అర్ఘ్య సమయాలను మీ నగర సూర్యాస్తమయ–సూర్యోదయ సమయాల ప్రకారం లెక్కించుకోండి; స్థానిక పంచాంగం లేదా విశ్వసనీయ యాప్ను చూడండి.
- ఠేకువా, చెరకు, పండ్లు వంటివి భారతీయ కిరాణా దుకాణాల్లో లేదా ఇంట్లోనే తయారు చేసుకోవచ్చు.
- స్థానిక భారతీయ/పూర్వాంచల్ సంఘాలు నిర్వహించే సామూహిక ఛఠ్ ఘాట్లలో పాల్గొనవచ్చు; అలాంటి కార్యక్రమాల వివరాలను నేరుగా ఆ సంఘం నుండి నిర్ధారించుకోండి.
- దీపాలు, జ్వాలలు వాడేటప్పుడు స్థానిక అగ్ని భద్రతా చట్టాలను గౌరవించండి.
ఛఠ్ పూజ సూర్య శక్తికీ, ప్రకృతికీ, కృతజ్ఞతకూ నిదర్శనమైన పండుగ. భక్తి, శ్రద్ధ, పరిశుభ్రత, సంఘ భావనలతో ఈ నాలుగు రోజులను ఆచరించడమే దీని అసలు సందేశం. మీకు మరియు మీ కుటుంబానికి ఛఠ్ పూజ 2026 శుభాకాంక్షలు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఛఠ్ పూజ 2026 ఎప్పుడు వస్తుంది?
ఛఠ్ పూజ 2026లో ప్రధాన సంధ్య అర్ఘ్య రోజు ఆదివారం 15 నవంబర్ 2026న వస్తుంది. నాలుగు రోజుల పండుగ శుక్రవారం 13 నవంబర్ నహాయ్ ఖాయ్తో మొదలై, సోమవారం 16 నవంబర్ ఉష అర్ఘ్యతో ముగుస్తుంది.
ఛఠ్ పూజ ఎన్ని రోజులు జరుగుతుంది?
ఇది నాలుగు రోజుల పండుగ: నహాయ్ ఖాయ్, ఖర్నా (లోహండా), సంధ్య అర్ఘ్య, ఉష అర్ఘ్య (పారణ). ప్రతి రోజుకూ ప్రత్యేక ఆచారం, ఉపవాస నియమం ఉంటాయి.
సంధ్య అర్ఘ్య మరియు ఉష అర్ఘ్య మధ్య తేడా ఏమిటి?
సంధ్య అర్ఘ్యం మూడవ రోజు సాయంత్రం అస్తమిస్తున్న సూర్యుడికి, ఉష అర్ఘ్యం నాలుగవ రోజు తెల్లవారుజామున ఉదయిస్తున్న సూర్యుడికి సమర్పిస్తారు. వీటి మధ్య నిర్జల ఉపవాసం పాటిస్తారు.
ఛఠ్ పూజ ఏ దైవాలను ఆరాధిస్తారు?
ఛఠ్ పూజలో సూర్య భగవానుడిని మరియు ఆయన సోదరిగా భావించే ఛఠీ మయ్యా (షష్ఠి దేవి)ను ఆరాధిస్తారు. కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఆరోగ్యం కోసం భక్తులు వ్రతం పాటిస్తారు.
ఛఠ్ అర్ఘ్య ఖచ్చిత సమయం ఎంత?
అర్ఘ్య సమయాలు మీ ఊరి సూర్యాస్తమయ, సూర్యోదయ సమయాలపై ఆధారపడతాయి కాబట్టి ప్రతి నగరానికీ మారుతాయి. ఖచ్చితమైన గడియార సమయాన్ని మీ స్థానిక పంచాంగంలో నిర్ధారించుకోండి. [VERIFY]
ఛఠ్ వ్రతం ఎవరు పాటించవచ్చు?
సంప్రదాయంలో ఎక్కువగా స్త్రీలు పాటిస్తారు, కానీ పురుషులు కూడా వ్రతం చేపడతారు. వివాహిత–అవివాహిత విషయంలో ప్రాంతాలవారీగా విభిన్న అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి; మీ కుటుంబ–ఆలయ ఆచారాన్ని అనుసరించండి.
ఆరోగ్య సమస్య ఉన్నవారు ఛఠ్ నిర్జల ఉపవాసం చేయవచ్చా?
ఏదైనా వైద్య సమస్య ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు, ఆరోగ్య ఇబ్బందులు ఉన్నవారు ఉపవాసం ప్రారంభించే ముందు తప్పకుండా వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి. ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ శక్తికొద్దీ ఆచరించడమే సంప్రదాయం.
నదులు లేని విదేశాల్లో ఛఠ్ ఎలా జరుపుకోవాలి?
శుభ్రమైన కొలను, పార్కు జలాశయం, లేదా ఇంటి డాబాపై నీటి తొట్టెలో నిలబడి అర్ఘ్యం సమర్పించవచ్చు. స్థానిక అనుమతులు, భద్రతా నిబంధనలు పాటించి, స్థానిక భారతీయ సంఘాల సామూహిక ఘాట్లలో పాల్గొనవచ్చు.
