కర్క సంక్రాంతి — దక్షిణాయన ఆరంభం 2026 — తేదీ, పుణ్యకాలం, విధానం

కర్క సంక్రాంతి అంటే సూర్యుడు మిథున రాశి నుండి కర్క రాశిలోకి ప్రవేశించే పవిత్ర క్షణం. ఈ క్షణం నుండే దక్షిణాయనం ఆరంభమవుతుంది — సూర్యుని దక్షిణ దిశ ప్రయాణం.

కర్క సంక్రాంతి 2026 — తేదీ

• తేదీ: జూలై 16, 2026 (గురువారం)
• సంక్రాంతి కాలం: ఉదయం సుమారు 06:35 (IST)
• పుణ్య కాలం: సంక్రాంతికి 6 గంటల ముందు, 6 గంటల తర్వాత (మొత్తం 16 గంటలు)
• మహా-పుణ్య కాలం: సంక్రాంతికి 30 నిమిషాల ముందు, 30 నిమిషాల తర్వాత

దక్షిణాయనం ప్రాముఖ్యత

హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం, సూర్యుని దక్షిణాయన కాలం పితృదేవతలకు పగలు, దేవతలకు రాత్రి. ఈ కాలంలో పితృ తర్పణం, శ్రాద్ధం, పుణ్య కర్మలు విశేష ఫలాన్ని ఇస్తాయి.

మహాభారతంలో భీష్ముడు ఉత్తరాయణం కోసం ఎదురుచూసి ప్రాణాలు విడిచాడు — ఎందుకంటే ఉత్తరాయణం దేవతల పగలు, అందులో మరణం వలన మోక్షం లభిస్తుంది. దక్షిణాయనం కర్మ-కాలం, సాధనా కాలం.

పూజ-దాన విధానం

1. పుణ్య కాలంలో పవిత్ర నది, తటాకం లేదా ఇంట్లో గంగాజలంతో స్నానం.
2. సూర్యదేవునికి అర్ఘ్యం (రాగి కలశంతో నీరు, ఎరుపు పూలు, రోలి).
3. పితృ తర్పణం (దక్షిణాయన తర్పణం విశేష ఫలదాయకం).
4. గాయత్రీ మంత్ర, ఆదిత్య హృదయ స్తోత్ర పారాయణం.
5. అన్నం, వస్త్రాలు, గొడుగు, జల-పాత్రల దానం.
6. ముఖ్యంగా తిల-దానం, బెల్లం దానం.

ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు

• కేరళ: "కర్కిడకం 1" — ఆది మాస ఆరంభం, ఆయుర్వేద చికిత్సా కాలం.
• తమిళనాడు: "ఆడి 1" — ఆలయాలలో విశేష పూజ.
• ఉత్తర భారతం: గంగా స్నానం, తర్పణం.

ప్రధాన మంత్రాలు

సూర్య మంత్రం: ఓం హ్రీం హ్రీం సూర్యాయ నమః

ఆదిత్య మంత్రం: ఓం ఘృణి సూర్యాయ నమః

సంబంధిత: తొలి ఏకాదశి 2026 (ముందు రోజు — చాతుర్మాస్యం ఆరంభం).

ఓం ఘృణి సూర్యాయ నమః

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

కర్క సంక్రాంతి 2026 ఎప్పుడు వచ్చింది, సంక్రాంతి సమయం ఏమిటి?

కర్క సంక్రాంతి జూలై 16, 2026 (గురువారం) నాడు వచ్చింది. సూర్యుడు ఉదయం సుమారు 06:35 (IST)కి కర్క రాశిలోకి ప్రవేశించాడు.

కర్క సంక్రాంతి పుణ్య కాలం, మహా-పుణ్య కాలం ఎంత సేపు?

పుణ్య కాలం సంక్రాంతికి 6 గంటల ముందు నుండి 6 గంటల తర్వాత వరకు ఉంటుంది. మహా-పుణ్య కాలం సంక్రాంతికి 30 నిమిషాల ముందు నుండి 30 నిమిషాల తర్వాత వరకు.

దక్షిణాయనంలో పితృ తర్పణం ఎందుకు ముఖ్యం?

హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం దక్షిణాయన కాలం పితృదేవతలకు పగలు, దేవతలకు రాత్రి. అందుకే ఈ కాలంలో పితృ తర్పణం, శ్రాద్ధం, పుణ్య కర్మలు విశేష ఫలాన్ని ఇస్తాయని భావిస్తారు.

కర్క సంక్రాంతి రోజు స్నాన-దాన విధానం ఏమిటి?

పుణ్య కాలంలో పవిత్ర నది, తటాకం లేదా ఇంట్లో గంగాజలంతో స్నానం చేసి, రాగి కలశంతో నీరు, ఎరుపు పూలు, రోలితో సూర్యదేవునికి అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి. తర్వాత పితృ తర్పణం చేసి అన్నం, వస్త్రాలు, గొడుగు, జల-పాత్రలు, ముఖ్యంగా తిలలు, బెల్లం దానం చేయాలి.

కర్క సంక్రాంతి నాడు ఏ సూర్య మంత్రాలు జపించాలి?

సూర్య మంత్రం "ఓం హ్రీం హ్రీం సూర్యాయ నమః", ఆదిత్య మంత్రం "ఓం ఘృణి సూర్యాయ నమః" జపిస్తారు. గాయత్రీ మంత్రం, ఆదిత్య హృదయ స్తోత్ర పారాయణం కూడా చేస్తారు.

కేరళ, తమిళనాడులో కర్క సంక్రాంతిని ఎలా పాటిస్తారు?

కేరళలో "కర్కిడకం 1"గా ఆది మాస ఆరంభం, ఆయుర్వేద చికిత్సా కాలంగా పాటిస్తారు. తమిళనాడులో "ఆడి 1" నాడు ఆలయాలలో విశేష పూజలు జరుగుతాయి; ఉత్తర భారతంలో గంగా స్నానం, తర్పణం చేస్తారు.