క్లుప్తంగా: ముగ్గులు తెలుగు ఇళ్ళలో గుమ్మం ముందు, సాధారణంగా బియ్యప్పిండి లేదా తెల్లటి పొడితో వేసే నేల డిజైన్లు; సంక్రాంతికి అతి పెద్దగా వేస్తారు. గొబ్బెమ్మలు పైన పూలు పెట్టి ముగ్గుపై ఉంచే చిన్న ఆవుపేడ ముద్దలు. సంక్రాంతికి ముందు నెలంతా అమ్మాయిలు సంప్రదాయంగా వాటి చుట్టూ పాటలు పాడుతూ నృత్యం చేస్తారు. కింద: అర్థం, పదార్థాలు, సులభమైన విధానం.

ముఖ్య విషయంవివరం
భారతదేశంలో సంక్రాంతి (పెద్ద పండుగ) 202715 జనవరి 2027, శుక్రవారం, పంచాంగం ప్రకారం
భారతదేశంలో భోగి 202714 జనవరి 2027, గురువారం
పెద్ద ముగ్గుల కాలంభోగితో ముగిసే సౌరమాసమైన ధనుర్మాసం నుంచి పండుగ రోజుల వరకు
ముగ్గుపిండి లేదా రంగుల పొడి గీతలతో నేలపై వేసే డిజైన్
గొబ్బెమ్మఅలంకరించి పూజించే చిన్న ఆవుపేడ ముద్ద లేదా ఉండ
తమిళంలో దీనికి సమానమైనదిమార్గళి మాసంలో రోజూ వేసే కోలం

ముగ్గులు అంటే ఏమిటి?

ముగ్గు (బహువచనం ముగ్గులు) ఇంటి ముందు నేలపై వేసే డిజైన్. సి. పి. బ్రౌన్ 1903 నాటి తెలుగు-ఇంగ్లీష్ నిఘంటువు దీనిని "పిండి లేదా రంగుల పొడి గీతలతో గీసే డిజైన్ లేదా చిత్రం" అని నిర్వచిస్తుంది. చాలా ఇళ్ళలో ప్రతి ఉదయం చిన్న ముగ్గు వేస్తారు. సంక్రాంతికి ముందు నెలైన ధనుర్మాసంలో డిజైన్లు పెద్దవవుతాయి, పండుగ రోజుల్లో అవి ముందు వాకిలి అంతా నిండేంత పెద్దగా ఉండవచ్చు.

Advertisement

రెండు రకాలు సాధారణం:

  • చుక్కల ముగ్గులు: చుక్కల గ్రిడ్, వాటిని కలుపుతూ లేదా చుట్టూ మెలికలు తిరిగే గీతలు.
  • చేతితో స్వేచ్ఛగా వేసే ముగ్గులు: ప్రవహించే అంచులు, దీపాలు, కుండలు, చెరకు, సూర్యుడు.

ముగ్గు చీమలకు, చిన్న పక్షులకు కూడా ఆహారం కావాలనే బియ్యప్పిండి వాడేవారని పాత తరం కుటుంబాలు చెబుతాయి; ఒక ఆలయ సమాజ పేజీ, ఒక హైదరాబాద్ వార్తా సైట్ రెండూ ఈ వివరణను నమోదు చేశాయి.

గొబ్బెమ్మలు అంటే ఏమిటి, వాటి అర్థం ఏమిటి?

గొబ్బెమ్మ (బహువచనం గొబ్బెమ్మలు) తాజా ఆవుపేడతో చేసి ముగ్గుపై పెట్టే చిన్న ముద్ద లేదా ఉండ; దానిని పూలు, రంగులతో, తరచుగా పసుపు, కుంకుమతో అలంకరిస్తారు. The South Firstలో గోదావరి డెల్టాలో గడిచిన బాల్యం గురించిన ఒక కథనం పైన గుమ్మడి పూలను, గేటు వద్ద పెద్ద ముగ్గు మధ్యలో ఉండే పెద్ద *సందె గొబ్బెమ్మ*ను పేర్కొంటుంది.

Advertisement

బ్రౌన్ నిఘంటువు *గొబ్బి*ని పుష్య మాసంలో అమ్మాయిలు జరుపుకునే పండుగగా, *గొబ్బెమ్మ*ను "ఈ సందర్భంలో దేవతగా పూజించే ఆవుపేడ ముద్ద"గా నమోదు చేసింది. పేరుకు, ఆ రూపానికి వివరణలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి, కాబట్టి ప్రతిదాన్నీ దాని ఆధారంతో ఇస్తున్నాం:

  • అమెరికాలోని ఒక తెలుగు ఆలయ సమాజం ఆవుపేడ ఉండ శ్రీకృష్ణుడిని సూచిస్తుందని వివరిస్తూ, పేరుకు రెండు వివరణలు ఇస్తుంది: చిన్న ఆవుపేడ ఉండలైన గొబ్బిళ్ళు నుంచి, లేదా శ్రీకృష్ణుడికి అంకితమైన యువ గోపికలైన గోపి నుంచి.
  • బ్రౌన్ నిఘంటువు దీనిని దేవతగా పూజిస్తారని వివరిస్తుంది.

కుటుంబాలు తమ సొంత అవగాహనను పాటిస్తాయి.

గొబ్బెమ్మ పాటలు, నృత్యం

ధనుర్మాసం సాయంత్రాల్లో అమ్మాయిలు గొబ్బెమ్మల చుట్టూ చేరి, చప్పట్లు కొడుతూ, పాడుతూ వలయాకారంలో నృత్యం చేస్తారు. వాయిద్యాలు వాడరు: అమ్మాయిల గొంతులు, చేతులు మాత్రమే. బ్రౌన్ *గొబ్బిళ్ళు*ను ఒక దేవుడి గౌరవార్థం చేసే నృత్యంగా నమోదు చేశాడు. ఈ పాటలు కుటుంబాల్లో తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయ జానపద గీతాలు, చాలావరకు శ్రీకృష్ణుడి గురించి, ఈ కాలం గురించి. మేము వాటిని ఇక్కడ ప్రచురించడం లేదు; మీ కుటుంబంలోని స్త్రీలను అడగండి, వారికి తరచుగా అవి కంఠతా వస్తాయి.

Advertisement

రథం ముగ్గు నిజంగా సంక్రాంతి ఆచారమేనా?

అవును, అయితే దానిని వేసే విధానం కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతుంది. రథం ముగ్గు రథం ఆకారంలోని డిజైన్. The South Firstలో (జనవరి 2024) హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఒక రచయిత కథనం, పండుగ మూడో రోజైన కనుమ నాడు ముగ్గు రథంగా ఉండేదని, దేవతలు ఇంటికి తిరిగి వెళుతున్నారని చూపించడానికి దాని తాళ్ళను ఇంటి నుంచి దూరంగా గీసేవారని గుర్తు చేసుకుంటుంది. Newsmeter కథనం (జనవరి 2025) దాని మధ్యలో తరచుగా సూర్యుడు ఉంటాడని పేర్కొంటుంది.

రోజు, తాళ్ళ దిశ కుటుంబాల మధ్య వేరుగా ఉండవచ్చు. మీ కుటుంబం దానిని ఎలా వేస్తుందో మీ పెద్దలను అడగండి. కనుమ రోజు గురించి మా కనుమ, ముక్కనుమ గైడ్ చూడండి.

Advertisement

పదార్థాలు

పదార్థంఉపయోగంగమనికలు
బియ్యప్పిండిసంప్రదాయ తెల్లటి గీతలుదొడ్డు పిండి వేళ్ళ నుంచి మరింత సమానంగా జారుతుంది
తెల్లటి రాతి పొడి (ముగ్గు పిండి)ఎక్కువ కాలం ఉండే ప్రకాశవంతమైన తెల్లటి గీతలుసంక్రాంతికి ముందు మార్కెట్లలో అమ్ముతారు
సుద్ద లేదా సైడ్‌వాక్ చాక్విదేశాల్లో, డ్రైవ్‌వేలు, దారులపైనీటితో కొట్టుకుపోతుంది
రంగోలి రంగులుడిజైన్ నింపడానికివిషరహితం అని లేబుల్ ఉన్న రంగులు ఎంచుకోండి; లేబుల్ లేని ముదురు పొడులు వద్దు
పసుపు, కుంకుమ, పూల రేకులుచిన్న భాగాలకు సహజ రంగురేకులు, పసుపు చేతులకు మృదువుగా ఉంటాయి
తాజా ఆవుపేడగొబ్బెమ్మలు; నేలకు పలుచటి కళ్ళాపితర్వాత చేతులు బాగా కడుక్కోండి
గుమ్మడి పూలు లేదా బంతి పూలుగొబ్బెమ్మలపై పెట్టడానికిస్థానికంగా దొరికేవి వాడండి

పొడులను చిన్న పిల్లల నోరు, కళ్ళకు దూరంగా ఉంచండి, ముగ్గు వేసిన తర్వాత చేతులు కడుక్కోండి. ఎవరికైనా సున్నితమైన చర్మం ఉంటే చేతి తొడుగులు వాడండి, లేదా పొడి పోయడానికి సన్నని కాగితపు కోన్ వాడండి.

Advertisement

సంక్రాంతి ముగ్గు ఎలా వేయాలి: దశలవారీగా

  1. స్థలం ఎంచుకుని శుభ్రం చేయండి. గుమ్మం లేదా వాకిలి ఊడ్చండి. చాలా ఇళ్ళలో ముందుగా నీళ్ళు చల్లుతారు; కొందరు పాత ఆచారం ప్రకారం ఆవుపేడ, నీళ్ళ పలుచటి కళ్ళాపి చల్లుతారు.
  2. నేల కాస్త ఆరనివ్వండి. పొడి చక్కగా నిలవడానికి అది తడిగా కాకుండా, కొంచెం తేమగా ఉండాలి.
  3. చుక్కలు పెట్టండి. చుక్కల ముగ్గు కోసం చతురస్రాకారంలో లేదా వజ్రాకారంలో చుక్కల వరుసలు పెట్టండి. చిన్నగా మొదలుపెట్టండి: మొదటి డిజైన్‌కు ఏడు వరుసల్లో ఏడేసి చుక్కలు చాలు.
  4. చట్రం గీయండి. బొటనవేలు, చూపుడువేలు మధ్య పొడి పట్టుకుని, చేతిని కదిలిస్తూ స్థిరమైన గీతగా జారనివ్వండి; చుక్కలను కలుపుతూ లేదా వాటి చుట్టూ మెలికలు తిప్పుతూ.
  5. బొమ్మలు చేర్చండి. పొంగలి కుండ, చెరకు, గాలిపటం లేదా మధ్యలో సూర్యుడు, ఇవన్నీ పండుగకు తగినవి.
  6. రంగులు నింపండి. పూర్తయిన భాగాలు చెరిగిపోకుండా మధ్య నుంచి బయటకు నింపండి.
  7. అంచు పూర్తి చేయండి. రెండు గీతలు లేదా చిన్న మెలికల వరుస డిజైన్‌కు చట్రంలా ఉంటుంది.
  8. గొబ్బెమ్మలు పెట్టండి. ఆవుపేడతో చిన్న ముద్దలు చేసి, ప్రతిదాని పైన ఒక పువ్వు గుచ్చి, పసుపు, కుంకుమ బొట్టు పెట్టి, డిజైన్‌పై ఉంచండి. కావాలంటే మధ్యలో పెద్దది ఒకటి పెట్టండి.
  9. మీ కుటుంబంలో ఆచారం ఉంటే దగ్గర్లో దీపం వెలిగించండి, వదులు బట్టలకు, పిల్లలకు దూరంగా.
Advertisement

అపార్ట్‌మెంట్‌లో లేదా విదేశాల్లో అయితే, గుమ్మం లోపల ఒక బోర్డు, ట్రే లేదా పెద్ద కాగితంపై వేయండి, లేదా స్థానిక నియమాలు అనుమతించిన చోట డ్రైవ్‌వేపై సుద్దతో వేయండి. తాజా ఆవుపేడ దొరకకపోవచ్చు; మట్టితో లేదా బియ్యప్పిండి ముద్దతో చేసిన చిన్న ముద్దలు, లేదా కేవలం కొన్ని పూలు గొబ్బెమ్మలకు బదులుగా వాడవచ్చు.

కోలం: మార్గళి, పొంగల్‌లో తమిళ ప్రతిరూపం

తమిళనాడులో ఇదే కళను కోలం అంటారు. తమిళ లెక్సికన్ దీనిని "బియ్యప్పిండి, తెల్లటి రాతి పొడి మొదలైనవాటితో నేల, గోడ లేదా యజ్ఞ పాత్రలపై గీసే అలంకార చిత్రాలు" అని నిర్వచిస్తుంది. క్రాఫ్ట్ రివైవల్ ట్రస్ట్‌కు చెందిన అమూర్త వారసత్వ విజ్ఞాన సర్వస్వం Asia InCH, సుమారు డిసెంబర్ మధ్య నుంచి జనవరి మధ్య వరకు ఉండే మార్గళి మాసంలో, పొంగల్‌కు కోలాలు ముఖ్యంగా విస్తృతంగా ఉంటాయని పేర్కొంటుంది. చుక్కల కోలాలు (పుళ్ళి కోలం), గీతల డిజైన్లు, మెలికల సిక్కు డిజైన్లు అన్నీ సాధారణం. తై పొంగల్ నాడు చాలా కుటుంబాలు చెరకు, సూర్యుడితో పొంగల్ కుండను గీస్తాయి. మా తై పొంగల్ గైడ్, ధనుర్మాసం, తిరుప్పావై చూడండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ముగ్గులకు, రంగోలికి తేడా ఏమిటి?

ఇవి ప్రాంతీయ పేర్లతో ఉన్న ఒకే రకమైన నేల కళ: తెలుగులో ముగ్గు, తమిళంలో కోలం, పశ్చిమ, ఉత్తర భారతదేశంలో చాలా ప్రాంతాల్లో రంగోలి. తెలుగు ముగ్గులు తరచుగా తెల్లటి చుక్కల డిజైన్లు, పండుగకు రంగులు చేరుస్తారు.

గొబ్బెమ్మలను ఆవుపేడతో ఎందుకు చేస్తారు?

సంక్రాంతి కాలమంతా ఆవును గౌరవిస్తారు, గ్రామాల్లో నేలలు, ప్రాంగణాలు కడగడానికి ఆవుపేడ రోజువారీ పదార్థం. ముద్దగా చేసి అలంకరించినప్పుడు అది గుమ్మం వద్ద చిన్న పూజా వస్తువు అవుతుంది. అది దేనిని సూచిస్తుందనే వివరణలు కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతాయి.

గొబ్బెమ్మ ఆచారాన్ని ఎవరు పాటిస్తారు?

సంప్రదాయంగా అమ్మాయిలు, యువతులు; వారు ధనుర్మాసం సాయంత్రాల్లో గొబ్బెమ్మల చుట్టూ చేరి పాటలు పాడుతూ నృత్యం చేస్తారు. బ్రౌన్ 1903 నిఘంటువే దీనిని అమ్మాయిలు జరుపుకునే పండుగగా వివరిస్తుంది.

రథం ముగ్గు ఎప్పుడు వేస్తారు?

ఒక ప్రచురిత కథనం దీనిని సంక్రాంతి మరుసటి రోజైన కనుమ నాడు వేస్తారని, దేవతలు ఇంటికి తిరిగి వెళుతున్నందున రథం తాళ్ళు ఇంటి నుంచి దూరంగా ఉంటాయని చెబుతుంది. ఆచారం మారుతుంది, కాబట్టి మీ కుటుంబ ఆచారాన్ని పాటించండి.

ముగ్గులకు ఏ రంగులు సురక్షితం?

బియ్యప్పిండి, తెల్లటి రాతి పొడి, సుద్ద, పసుపు, పూల రేకులు అత్యంత మృదువైనవి. రంగోలి రంగులు కొంటే విషరహితం అని లేబుల్ ఉన్నవి ఎంచుకోండి, చిన్న పిల్లలకు దూరంగా ఉంచండి, తర్వాత చేతులు కడుక్కోండి.

విదేశాల్లో లేదా అపార్ట్‌మెంట్‌లో ముగ్గులు వేయవచ్చా?

అవును. స్థానిక నియమాలు అనుమతించిన చోట డ్రైవ్‌వే లేదా దారిపై సుద్దతో వేయండి, లేదా గుమ్మం లోపల బోర్డు లేదా కాగితంపై వేయండి. పూలు పెట్టిన మట్టి లేదా పిండి ముద్దలు గొబ్బెమ్మలకు బదులుగా ఉండవచ్చు.

ఆధారాలు

  • సి. పి. బ్రౌన్, A Telugu-English Dictionary (1903): "muggu" (p. 1003), "gobbi", "gobbemma", "gobbillu" (p. 388), డిజిటల్ సౌత్ ఏషియా లైబ్రరీ ద్వారా, https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/brown/ (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
  • మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం, Tamil Lexicon, "kolam" (p. 1195), డిజిటల్ సౌత్ ఏషియా లైబ్రరీ ద్వారా, https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/tamil-lex/ (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
  • Asia InCH (క్రాఫ్ట్ రివైవల్ ట్రస్ట్), "Rangoli and Kolam: threshold arts of India", https://www.asiainch.org/craft/rangoli-kolam-threshold-arts-of-india/ (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
  • సాయి సన్నిధి (ఆలయ సమాజం, అమెరికా), "Sankranthi", https://www.saisannidhiusa.org/our-schedule-of-events/festivals/207-sankranthi (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
  • The South First, "Hyderabad-based textile specialist revisits childhood days of Makar Sankranthi celebrations in Amalapuram", 15 జనవరి 2024, https://thesouthfirst.com/featured/hyderabad-based-textile-specialist-revisits-childhood-days-of-makar-sankranthi-celebrations-in-amalapuram (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
  • Newsmeter, "Muggulu magic: why Telugu homes adorn rice rangolis during Sankranti", 10 జనవరి 2025, https://newsmeter.in/lifestyle/muggulu-magic-why-telugu-homes-adorn-rice-rangolis-during-sankranti-741990 (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
  • తెలంగాణ టుడే, "Cow dung in demand for gobbemmas ahead of Sankranti", 14 జనవరి 2023, https://telanganatoday.com/telangana-cow-dung-in-demand-for-gobbemmas-ahead-of-sankranti (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
  • దృక్ పంచాంగం, మకర సంక్రాంతి 2027 (హైదరాబాద్), https://www.drikpanchang.com/sankranti/makar-sankranti-date-time.html?year=2027 (11 నవంబర్ 2026న చూశాం).

చివరిసారి సమీక్షించినది: 12 నవంబర్ 2026.

సంబంధిత గైడ్‌లు