రాజస్థాన్‌లో మకర సంక్రాంతి: గాలిపటాలు, పుణ్యస్నానాలు, దానం, చలికాలపు తీపి వంటకాలు

సంక్షిప్త సమాధానం: రాజస్థాన్‌లో మకర సంక్రాంతి అంటే మేడలపై గాలిపటాలు ఎగురవేసే రోజు, అన్నిటికంటే ఎక్కువగా జైపూర్‌లో. దానితో పాటు పుష్కర్, గల్తా మరియు ఇతర పవిత్ర జలాల్లో పుణ్యస్నానం, ఆవులకు మేత, బెల్లం తినిపించడం, దానం చేయడం ఈ రోజు ప్రత్యేకతలు. సంప్రదాయంగా మహిళలు 13 లేదా 14 వస్తువులను కానుకగా లేదా దానంగా ఇస్తారు. కుటుంబాలు మేడపై ఫేనీ, గజక్, తిల్ లడ్డూ, వేడి వేడి పకోడీ తింటారు; సాయంత్రం దీపాల లాంతర్లు, బాణసంచాతో రోజు ముగుస్తుంది.

రాజస్థాన్‌లో మకర సంక్రాంతి 2027: ముఖ్యమైన వివరాలు

సూర్యుడు గురువారం 14 జనవరి 2027న సూర్యాస్తమయం తర్వాత మకర రాశిలో (Capricorn) ప్రవేశిస్తాడు, కాబట్టి పంచాంగాలు మకర సంక్రాంతిని శుక్రవారం 15 జనవరి నాడు నిర్ణయిస్తున్నాయి. కొన్ని కుటుంబాలు, ప్రభుత్వ జాబితాలు 14 జనవరినే పాటిస్తాయి; మీ కుటుంబ పురోహితుడిని లేదా స్థానిక పంచాంగాన్ని అనుసరించండి. పూర్తి సమయాలు మా మకర సంక్రాంతి 2027 గైడ్లో ఉన్నాయి.

జైపూర్ ఆకాశంలో గాలిపటాలు

రాజస్థాన్‌లో సంక్రాంతికి ముఖచిత్రం గాలిపటాలు ఎగురవేయడమే, దానికి రాజధాని జైపూర్. పండుగకు ముందు రోజుల్లో పాత నగరపు బజార్లలో, ఉదాహరణకు చాంద్‌పోల్ బజార్‌లో, ఛోటీ చౌపడ్ చుట్టుపక్కల, గాలిపటాలు, దారం అమ్మేవారు ఏడాదిలోనే అత్యధిక వ్యాపారం జరుగుతుందని చెబుతారు (Outlook, 2022). పండుగ రోజు ఉదయం నుంచే ప్రాకార నగరంలోని మేడలన్నీ నిండిపోతాయి. జైపూర్‌కు చెందిన ఒక గాలిపటాల వ్యాపారి Outlookతో ఇలా అన్నారు: "జైపూర్‌లో ప్రతి సంవత్సరం గాలిపటాలు ఎగురవేయడమే సంక్రాంతి సంప్రదాయం."

గాలిపటాల పోటీలే ఈ పండుగకు గుండెకాయ. ఒకరి దారం ప్రత్యర్థి గాలిపటాన్ని తెంపినప్పుడు "Woh kaata!" ("అది తెగింది!") అనే కేక వినిపిస్తుంది; 2026లో ఈ కేక జైపూర్ మేడలన్నిటా ప్రతిధ్వనించిందని రాజస్థాన్ పత్రికా నివేదించింది. పోటీల సమయంలో మేడలపై వినిపించే మరికొన్ని పిలుపులను కూడా Outlook నమోదు చేసింది, ఉదాహరణకు "dheel dena", "pench ladana"; ఈ రెండూ దారాన్ని ఎలా వదలాలి, ప్రత్యర్థి దారంతో ఎలా పెనవేయాలి అనే దాని గురించినవి. తెగి కిందకు జారుతున్న గాలిపటాల వెంట పరుగెత్తడం, "patang lootna", పిల్లలకూ పెద్దలకూ సరదాలో భాగం (రాజస్థాన్ పత్రికా, 2026).

సంధ్య వేళ ఆకాశం రూపు మారుతుంది. కుటుంబాలు వెలిగించిన కాగితపు లాంతర్లను, లాంతరు గాలిపటాలను ఎగురవేస్తాయి, మేడలపై నుంచి బాణసంచా కాలుస్తాయి; అందుకే రాజస్థాన్ పత్రికా 2026 సంక్రాంతి రాత్రిని దీపావళితో పోల్చింది. పర్యాటక శాఖ కూడా పాత నగరంలో బాణసంచా ప్రదర్శన నిర్వహిస్తుంది; 2026లో హవా మహల్ దగ్గర ప్రదర్శన జరిగిందని PTI నివేదించింది.

జల్ మహల్ వద్ద గాలిపటాల పండుగ

మకర సంక్రాంతి నాడు రాజస్థాన్ పర్యాటక శాఖ, ఆమేర్ రోడ్‌లోని మాన్ సాగర్ సరస్సులో ఉన్న జల్ మహల్ రాజభవనం వద్ద అధికారిక గాలిపటాల పండుగను నిర్వహిస్తుంది. Incredible India (కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ) నిర్వాహకులుగా Tourist Reception Centre, Jaipur పేరును పేర్కొంటూ, పగటిపూట గాలిపటాల ఎగురవేత, సాయంత్రం కాగానే వెలిగే గాలిపటాలు, ప్రదర్శనలతో పతంగ్ ఆతిష్ ఉత్సవ్ (Patang Atish Utsav) జరుగుతాయని వివరిస్తుంది. 2025లో అక్కడ గాలిపటాల ప్రదర్శనతో పండుగ జరిగిందని ఆల్ ఇండియా రేడియో నివేదించింది; 2026లో ముఖ్యమంత్రి గాలిపటం ఎగురవేసి దానిని ప్రారంభించారు (PTI, రాజస్థాన్ పత్రికా). ప్రయాణానికి ముందు 2027 కార్యక్రమం కోసం రాజస్థాన్ టూరిజం చూడండి.

గాలిపటాల భద్రత, పక్షులు

ప్రతి సంక్రాంతికి పదునైన గాలిపటం దారం వల్ల ఎన్నో పక్షులు గాయపడతాయి. జైపూర్‌లో గాయపడిన పక్షులకు చికిత్స చేయడానికి పశువైద్య పాలీక్లినిక్‌లు సంక్రాంతి నాడు రోజంతా తెరిచి ఉన్నాయి (ఆల్ ఇండియా రేడియో, 2025), సామాజిక సంస్థలు పక్షుల రక్షణ శిబిరాలు నిర్వహిస్తాయి (PTI, 2026). సాదా నూలు దారాన్నే వాడండి; నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ 2017లో నైలాన్, సింథటిక్ మాంజాను నిషేధించింది. మేడ ఎక్కే ముందు మా గాలిపటాల భద్రత గైడ్ చదవండి.

పుష్కర్, గల్తా, ఇతర పవిత్ర జలాల్లో పుణ్యస్నానాలు

చాలామందికి సంక్రాంతి ఉదయం పవిత్ర జలంలో స్నానంతో మొదలవుతుంది. 2025లో ఆల్ ఇండియా రేడియో ముఖ్యమైన స్థలాలను పేర్కొంది: అజ్మీర్‌లోని పుష్కర్ సరస్సు, బికానేర్‌లోని కొలాయత్, జైపూర్‌లోని గల్తా, డుంగర్‌పూర్‌లోని బేణేశ్వర్ ధామ్. 2026లో కూడా పుష్కర్ సరోవర్, గల్తా తీర్థం వద్ద భారీగా జనం గుమికూడారని PTI నివేదించింది. స్నానం తర్వాత సూర్యుడికి ప్రార్థనలు, ఆలయ దర్శనాలు ఉంటాయి; జైపూర్‌లో గోవింద్ దేవ్‌జీ, తడకేశ్వర్‌జీ ఆలయాలను PTI పేర్కొంది. ఈ స్నానం అర్థం కోసం సంక్రాంతి స్నానం: పుణ్యస్నానం చూడండి.

దానం: ఆవులు, అవసరంలో ఉన్నవారు, మహిళల మధ్య కానుకలు

ఇవ్వడమే ఈ పండుగకు కేంద్రం. రాజస్థాన్ పత్రికా జైపూర్ నివేదిక (2026) ప్రకారం ప్రజలు తెల్లవారుజామునే దానంగా ఆవులకు మేత, బెల్లం తినిపిస్తారు. దాని అజ్మీర్ నివేదిక (2020) ఆవులకు, దూడలకు పచ్చి మేత పెట్టడం, గోశాలల వద్ద సేకరణ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయడం, దానం చేయడానికి బట్టలు, చీరలు కొనడం గురించి వివరిస్తుంది.

మహిళల కానుకలకు ఒక ప్రత్యేక రూపం ఉంది. ఇంటి క్షేమం కోసం మహిళలు 13 మంది ముత్తైదువులకు ("suhagins") 13 వస్తువులు ఇస్తారని రాజస్థాన్ పత్రికా అజ్మీర్ నివేదిక (2020) వివరిస్తుంది. దాని జైపూర్ నివేదిక (2026), Outlook (2022) మహిళలు 14 వస్తువులు ఇస్తారని చెబుతాయి. రెండు సంఖ్యలూ నివేదికల్లో ఉన్నాయి, కుటుంబాలు తమ సొంత ఆచారాన్ని పాటిస్తాయి; ఈ వస్తువులు సాధారణంగా ఇంటి సామాన్లు, అలంకరణ సామగ్రి లేదా ఆహారం. సంక్రాంతి సమయంలో కుటుంబాలు కొత్తగా పెళ్ళైన స్త్రీలకు, ఇంటి ఆడపిల్లలకు బట్టలు, మిఠాయిలు కూడా కొంటాయి (రాజస్థాన్ పత్రికా, 2020). భారతదేశమంతటా సంక్రాంతి నాడు సంప్రదాయంగా ఏమి దానం చేస్తారో తెలుసుకోవడానికి మా సంక్రాంతి దానం గైడ్ చూడండి.

సంక్రాంతి నాడు రాజస్థాన్ ఏం తింటుంది

రాజస్థాన్ సంక్రాంతి భోజనంలో నువ్వులు, బెల్లంతో చేసే చలికాలపు తీపి వంటకాలు, మేడపై తినడానికి వేయించిన చిరుతిళ్ళు ప్రధానం.

• ఫేనీ (feeni): సన్నని దారాల్లాంటి, నూనెలో వేయించిన తీపి వంటకం. జైపూర్ మేడలపై "వేడి పకోడీ, ఫేనీ, టీ" గురించి రాజస్థాన్ పత్రికా (2026) వివరిస్తుంది; Outlook (2022) ఫేనీని ఘేవర్, గజక్‌లతో కలిపి పేర్కొంది.
• గజక్: బెల్లం లేదా చక్కెరతో చేసే, తేలికగా విరిగే నువ్వుల మిఠాయి. రెండు పత్రికా నివేదికల్లోనూ, Outlookలోనూ దీని పేరు ఉంది.
• తిల్ లడ్డూ: నువ్వులు, బెల్లంతో చేసే ఉండలు; దేవుడికి భోగ్‌గా నివేదించి అందరికీ పంచుతారు (రాజస్థాన్ పత్రికా, అజ్మీర్ 2020). మా తిల్‌గుల్ లడ్డూ వంటకం, చిక్కీ వంటకం ఇంట్లో చేసుకోగల దగ్గరి రూపాలు.
• రేవడీ, వేరుశనగలు: నువ్వులు, చక్కెరతో చేసే చిన్న మిఠాయిలు, వేయించిన వేరుశనగలు; ఇవి నైవేద్యంలో భాగం (రాజస్థాన్ పత్రికా, అజ్మీర్ 2020).
• ఘేవర్: పండుగలకు చేసే రాజస్థానీ మిఠాయి; జైపూర్‌లో సంక్రాంతి తీపి వంటకాల్లో దీని పేరు ఉంది (Outlook, 2022).
• పకోడీ, హల్వా: మేడపై వేడి వేడి పకోడీలు; ఆ రోజు దానంలో భాగంగా ఇతరులకు హల్వా, పకోడీ పంచుతారు (రాజస్థాన్ పత్రికా, 2020 మరియు 2026).

ఇతర రాష్ట్రాల నువ్వులు, బెల్లం తీపి వంటకాల కోసం రాష్ట్రాల వారీగా సంక్రాంతి వంటకాలు చూడండి.

పొరుగు రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే రాజస్థాన్ సంక్రాంతి

గాలిపటాల పట్ల మక్కువను రాజస్థాన్ గుజరాత్‌తో పంచుకుంటుంది; అక్కడ ఉత్తరాయణ్ గొప్ప గాలిపటాల పండుగ. ఉత్తరాన పంజాబ్, హర్యానాల్లో ముందు రోజు రాత్రి చలిమంటతో లోహ్రీ జరుపుకుంటారు, హర్యానా, ఢిల్లీ కుటుంబాలు సక్రాత్ పాటిస్తాయి. మేడలపై గాలిపటాలు, ఆవులకు బెల్లం, పవిత్ర సరస్సుల్లో స్నానం, మహిళల 13 లేదా 14 వస్తువుల కానుకలు కలిసిన రాజస్థాన్ సొంత మేళవింపు దానికి ప్రత్యేకమైన స్వభావాన్ని ఇస్తుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

2027లో రాజస్థాన్‌లో మకర సంక్రాంతి 14 జనవరా లేక 15 జనవరా?

సూర్యుడు గురువారం 14 జనవరి 9:14 PM IST కి, అంటే సూర్యాస్తమయం తర్వాత, మకర రాశిలో ప్రవేశిస్తాడు కాబట్టి పంచాంగం దీనిని శుక్రవారం 15 జనవరి 2027 నాడు నిర్ణయిస్తుంది. కొన్ని కుటుంబాలు, జాబితాలు 14 జనవరిని పాటిస్తాయి; మీ స్థానిక పంచాంగాన్ని అనుసరించండి.

జైపూర్ గాలిపటాల పండుగ ఎక్కడ జరుగుతుంది?

జైపూర్‌లోని ఆమేర్ రోడ్‌లో ఉన్న జల్ మహల్ వద్ద, మకర సంక్రాంతి నాడు రాజస్థాన్ పర్యాటక శాఖ నిర్వహిస్తుంది. 2027 కార్యక్రమం కోసం రాజస్థాన్ టూరిజం చూడండి.

రాజస్థాన్‌లో మకర సంక్రాంతి నాడు మహిళలు ఏమి ఇస్తారు?

సంప్రదాయంగా మహిళలు ఇంటి సామాన్లు, అలంకరణ సామగ్రి లేదా ఆహారం వంటి 13 లేదా 14 వస్తువులు ఇస్తారు. ఒక రాజస్థాన్ పత్రికా నివేదిక 13 మంది ముత్తైదువులకు 13 వస్తువులు అని వివరిస్తుంది; ఇతర నివేదికలు 14 వస్తువులు అని చెబుతాయి.

రాజస్థాన్‌లో మకర సంక్రాంతి నాడు ఏ మిఠాయిలు తింటారు?

ఫేనీ, గజక్, తిల్ లడ్డూ, రేవడీ, ఘేవర్; వాటితో పాటు మేడపై వేడి వేడి పకోడీ.

సంక్రాంతి నాడు రాజస్థాన్‌లో పుణ్యస్నానం ఎక్కడ చేస్తారు?

పుష్కర్ (అజ్మీర్), గల్తా (జైపూర్), కొలాయత్ (బికానేర్), బేణేశ్వర్ ధామ్ (డుంగర్‌పూర్) బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన స్థలాలు.

"Woh kaata" అంటే ఏమిటి?

"అది తెగింది!" మేడలపై గాలిపటాల పోటీలో ఒకరి దారం ప్రత్యర్థి గాలిపటాన్ని తెంపినప్పుడు వేసే కేక ఇది.

మూలాలు

• PTI, "Makar Sankranti celebrated in Jaipur", The Week, 14 జనవరి 2026: https://www.theweek.in/wire-updates/national/2026/01/14/makar-sankranti-celebrated-in-jaipur-taarak-mehta-ka-ooltah-chashmah-cast-joins-for-kite-flying.amp.html (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
• రాజస్థాన్ పత్రికా (జైపూర్), మకర సంక్రాంతి నివేదిక, 14 జనవరి 2026: https://www.patrika.com/jaipur-news/makar-sankranti-jaipur-soars-with-kites-by-day-fireworks-by-night-as-cm-bhajanlal-sharma-flies-kite-at-jal-mahal-20260035 (హిందీ; 12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
• రాజస్థాన్ పత్రికా (అజ్మీర్), మకర సంక్రాంతి పూజ, దానం, 14 జనవరి 2020: https://www.patrika.com/ajmer-news/makar-sankranti-traditional-worship-and-donation-5642488/ (హిందీ; 12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
• Outlook, "Makar Sankranti: Kites Soar High Amid Omicron Scare", 14 జనవరి 2022: https://www.outlookindia.com/national/india-news-makar-sankranti-kites-soar-high-amid-omicron-scare-news-409699 (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
• ఆల్ ఇండియా రేడియో (News On AIR), "Rajasthan celebrates Makar Sankranti with devotion and festivities", 14 జనవరి 2025: https://newsonair.gov.in/rajasthan-celebrates-makar-sankranti-with-devotion-and-festivities (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
• Incredible India (కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ, భారత ప్రభుత్వం), "Kite Festival", జైపూర్: https://www.incredibleindia.gov.in/en/festivals-and-events/rajasthan/kite-festival (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
• రాజస్థాన్ టూరిజం (రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం): https://www.tourism.rajasthan.gov.in/ (12 నవంబర్ 2026న సైట్ తెరుచుకోలేదు; 2027 కార్యక్రమం కోసం చూడండి).
• నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్, ప్రిన్సిపల్ బెంచ్, Khalid Ashraf v. Union of India, O.A. 384 of 2016 కేసులో 11 జూలై 2017 నాటి తీర్పు, పుదుచ్చేరి ప్రభుత్వం అందుబాటులో ఉంచిన ప్రతి: https://dste.py.gov.in/ppcc/pdf/Legal/Hon%E2%80%99ble%20NGT%20Orders/384%20of%202016%20dt.%2011.07.2017.pdf (12 నవంబర్ 2026న చూశాం).
• దృక్ పంచాంగం, మకర సంక్రాంతి 2027 (సూర్యుడు మకర రాశిలో ప్రవేశించే క్షణం), మా 2027 తేదీల డేటా ద్వారా (నవంబర్ 2026లో చూశాం).

చివరిగా సమీక్షించినది: 12 నవంబర్ 2026.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• మకర సంక్రాంతి 2027: తేదీ, అర్థం
• గుజరాత్‌లో ఉత్తరాయణ్
• సంక్రాంతి నాడు గాలిపటాల భద్రత
• సంక్రాంతి దానం: ఏమి ఇవ్వాలి
• రాష్ట్రాల వారీగా సంక్రాంతి వంటకాలు
• భారతదేశమంతటా పొంగల్, సంక్రాంతి, ఇతర పేర్లు