ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో కిచిడీ సంక్రాంతి: ఆచారాలు, ఆహారం, జాతరలు

సంక్షిప్త సమాధానం: ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో మకర సంక్రాంతిని విస్తృతంగా కిచిడీ లేదా కిచిడీ పర్వ్ అని పిలుస్తారు. నదీ స్నానంతో రోజు మొదలవుతుంది; తర్వాత బియ్యం, పప్పు, నల్ల నువ్వుల దానం, కిచిడీ భోజనం ఉంటాయి. పంచాంగం ప్రకారం 2027లో భారతదేశంలో ఇది 15 జనవరిన వస్తుంది; కొన్ని ప్రభుత్వ జాబితాలు 14 జనవరిగా పేర్కొంటాయి. గోరఖ్‌పూర్‌లోని గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయంలో కిచిడీ మేళా జరుగుతుంది.

ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో కిచిడీ సంక్రాంతి 2027: ముఖ్య వివరాలు

సూర్యుడు 14 జనవరి, గురువారం సూర్యాస్తమయం తర్వాత మకర రాశిలో ప్రవేశిస్తున్నందున పంచాంగాలు పండుగను మరుసటి ఉదయం, 15 జనవరి, శుక్రవారం నాడు నిర్ణయిస్తాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఐచ్ఛిక (restricted) సెలవుల జాబితా మకర సంక్రాంతిని 14 జనవరి, గురువారంగా పేర్కొంటుంది. ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా (PTI) నివేదించినట్లు, 2026లో ఉత్తర ప్రదేశ్ తన మకర సంక్రాంతి సెలవును, ప్రధాన మాఘ మేళా స్నానాన్ని అనేక ఇతర రాష్ట్రాల కంటే ఒక రోజు ఆలస్యంగా 15 జనవరిన జరిపింది. పూర్తి సమయ పట్టిక కోసం మా మకర సంక్రాంతి 2027 గైడ్ చూడండి. సమయాలను మీ స్థానిక పంచాంగం లేదా ఆలయ పూజారితో నిర్ధారించుకోండి.

ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో మకర సంక్రాంతిని కిచిడీ అని ఎందుకు అంటారు?

ఈ పేరు ఆహారం నుండి, దానం నుండి వచ్చింది. కిచిడీ (khichri అని కూడా రాస్తారు) అంటే బియ్యం, పప్పు కలిపి వండిన వంటకం. ఈ రోజు బియ్యం-పప్పు మిశ్రమాన్ని దానం చేయడంతో, తినడంతో ముడిపడి ఉన్నందున హిందీ మాట్లాడే ప్రాంతాల్లో ఈ సంక్రాంతిని సాధారణంగా కిచిడీ అంటారని గోరఖ్‌పూర్‌లోని గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయం తన వెబ్‌సైట్‌లో వివరిస్తుంది. ఈ రోజుకు ప్రసిద్ధమైన దానాలను కూడా అదే ఆలయ పేజీ పేర్కొంటుంది: బియ్యం, పప్పు, నల్ల నువ్వులు; జనవరి చలిలో పేదలకు కట్టెలు, వెచ్చని దుస్తులు.

మీరు అనేక పేర్లు వింటారు:

కిచిడీ నాడు ఉత్తర ప్రదేశ్ కుటుంబాలు ఏం చేస్తాయి?

చాలా ఇళ్లలో ఈ రోజు ఒక సరళమైన క్రమంలో సాగుతుంది. వివరాలు కుటుంబాన్ని బట్టి, జిల్లాను బట్టి మారుతాయి.

1. తెల్లవారుజామున స్నానం. చాలామంది సూర్యోదయానికి ముందు గంగ, యమున, మరో నది లేదా ఆలయ కోనేరులో స్నానం చేస్తారు. ప్రయాణం చేయలేనివారు ఇంట్లో స్నానం చేస్తారు. పుణ్య నదికి చేరుకోలేని వ్యక్తి పవిత్ర నదులను స్మరించుకుని ఏ నదిలోనైనా, చెరువులోనైనా స్నానం చేయవచ్చని గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయ పేజీ చెబుతుంది.
2. సూర్య ప్రార్థన. కుటుంబాలు ఉదయించే సూర్యునికి జలం సమర్పించి ప్రార్థిస్తాయి. మా సూర్యునికి జలం సమర్పించడం గైడ్ దానిని ఎలా చేయాలో వివరిస్తుంది.
3. దానం. వండని బియ్యం, పప్పు, నల్ల నువ్వులు, బెల్లం, వెచ్చని దుస్తులు లేదా దుప్పట్లను పక్కన పెట్టి పూజారులకు, పేదలకు లేదా ఆలయానికి ఇస్తారు. చాలా ఇళ్లలో పెద్దలు ముందుగా ఆ దానాన్ని తాకుతారు.
4. కిచిడీ భోజనం. కిచిడీ వండి, తరచుగా నెయ్యితో తింటారు. రోజంతా నువ్వులు, బెల్లం తీపి వంటకాలు తింటారు.
5. గాలిపటాలు. లక్నో, వారణాసి వంటి పట్టణాల్లో మధ్యాహ్నం మేడలన్నీ గాలిపటాలతో నిండిపోతాయి.

ఇంట్లో సరళమైన పూజ విధానం కోసం ఇంట్లో మకర సంక్రాంతి పూజ చూడండి.

గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయంలో కిచిడీ మేళా అంటే ఏమిటి?

గోరఖ్‌పూర్‌లోని గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయం గోరఖ్‌నాథ్ అనే సాధువు పేరు మీద వెలసిన నాథ యోగుల సంప్రదాయానికి ప్రధాన పీఠం. మకర సంక్రాంతి నాడు లక్షలాది భక్తులు బాబా గోరఖ్‌నాథ్‌కు కిచిడీ (వండని బియ్యం, పప్పు) సమర్పించడానికి వస్తారు, ఆలయం చుట్టూ ఒక జాతర వెలుస్తుంది.

సమర్పణ వెనుక ఉన్న కథ

ఆలయ వెబ్‌సైట్ దీనిని ఒక సంప్రదాయ కథనంగా చెబుతుంది. చాలా కాలం క్రితం గురు గోరఖ్‌నాథ్ కాంగ్రాలోని జ్వాలా దేవి సన్నిధికి చేరుకున్నారు. దేవి ఆయనను భోజనానికి ఆహ్వానించగా, ఆయన భిక్షగా సేకరించిన కిచిడీ మాత్రమే అడిగారు. ఆమె నీళ్లు వేడి చేస్తుండగా, ఆయన బియ్యం, పప్పు కోసం భిక్షకు బయలుదేరారు. ఇప్పుడు గోరఖ్‌పూర్ అని పిలిచే ప్రాంతానికి ప్రయాణించి, అక్కడ ధ్యానంలో కూర్చుని, తిరిగి వెళ్లలేదు. ఆయన భిక్షాపాత్ర ఎప్పటికీ నిండలేదని, అప్పటి నుండి భక్తులు అందులో కిచిడీ వేస్తూనే ఉన్నారని కథ చెబుతుంది. ఇది ఆలయ ఐతిహ్యం, ఇక్కడ దానిని అలాగే చెబుతున్నాం.

మేళాలో ఏం జరుగుతుంది

• మొదటి సమర్పణ. ఆలయ అధిపతి అయిన గోరక్షపీఠాధీశ్వరులు మకర సంక్రాంతి తెల్లవారుజామున మొదటి సమర్పణ చేస్తారు. తర్వాత నేపాల్ పూర్వ రాజకుటుంబం పంపిన కిచిడీ, ఆ తర్వాత నాథ యోగులు, ప్రజలు సమర్పిస్తారని వార్తా సంస్థలు నివేదిస్తాయి.
• స్నానం, దర్శనం. కిచిడీ సమర్పించే ముందు యాత్రికులు ఆలయ ప్రాంగణంలోని కోనేరు అయిన భీమ్ సరోవర్‌లో స్నానం చేస్తారని ఆలయం చెబుతుంది.
• ఎన్ని రోజులు సాగుతుంది. ఆలయం దీనిని సుమారు నెల రోజుల పాటు సాగే జాతరగా పేర్కొంటుంది; దేవీపాటన్ మినహా తూర్పు ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఇదే అతిపెద్ద మతపరమైన జాతర అని చెబుతుంది. కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ పండుగల పోర్టల్ మూడు రోజుల మేళాను వర్ణిస్తుంది, అవి బహుశా ప్రధాన పండుగ రోజులు కావచ్చు. ఆ సంవత్సరపు స్థానిక నోటీసులను సరిచూసుకోండి.
• ధాన్యం ఎక్కడికి వెళ్తుంది. ఆలయంలో సమర్పించిన ధాన్యాన్ని ఏడాది పొడవునా అవసరమైనవారికి అన్నం పెట్టడానికి వాడుతారని జనవరి 2026 నాటి ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా నివేదిక చెబుతుంది.
• ఎవరు వస్తారు. తూర్పు ఉత్తర ప్రదేశ్, బిహార్, నేపాల్ నుండి యాత్రికులు వస్తారు.

గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయం తన సంప్రదింపు వివరాలను, ప్రకటనలను తన వెబ్‌సైట్ gorakhnathmandir.inలో ప్రచురిస్తుంది. ఈ సంవత్సరపు కార్యక్రమం కోసం అక్కడ చూడండి.

కిచిడీ నాడు ప్రజలు ఎక్కడ స్నానం చేస్తారు?

ప్రయాగ్‌రాజ్, మాఘ మేళా

గంగ, యమున కలిసే, అంతర్వాహినిగా సరస్వతి కూడా కలుస్తుందని నమ్మే త్రివేణి సంగమం వద్ద ప్రయాగ్‌రాజ్‌లో ప్రతి సంవత్సరం మాఘ మేళా జరుగుతుంది. దాని ప్రధాన స్నాన దినాలలో మకర సంక్రాంతి ఒకటి. చాలామంది యాత్రికులు నది ఒడ్డున నెల రోజుల సరళ జీవనం అయిన కల్పవాసం పాటిస్తారు. 2026లో మొదటి మకర సంక్రాంతి ఉదయం 6 గంటల సమయానికి తొమ్మిది లక్షలకు పైగా ప్రజలు స్నానం చేశారని పోలీసులు అంచనా వేసినట్లు PTI నివేదించింది. 2027 స్నాన తేదీలు ఇంకా ప్రకటించలేదు; వాటిని ప్రయాగ్‌రాజ్‌లోని మాఘ మేళా యంత్రాంగం ప్రచురిస్తుంది. మా మాఘ మేళా 2026 గైడ్ మేళా గురించి వివరిస్తుంది.

వారణాసి

వారణాసి (కాశీ)లో మకర సంక్రాంతి ఉదయం పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు ఘాట్ల వద్ద గంగలో స్నానం చేస్తారు. సంక్రాంతి స్నానం విశేష పుణ్యప్రదమని భావించే ప్రదేశాలలో కాశీ, ప్రయాగలను గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయ పేజీ పేర్కొంటుంది.

ఇతర నదులు

అనేక ఇతర పట్టణాల్లోనూ ప్రజలు నదీ ఘాట్ల వద్ద స్నానం చేస్తారు. మీరు వెళ్తే పోలీసులు, మేళా నిర్వాహకుల సూచనలు పాటించండి, రద్దీలో పిల్లలను దగ్గరగా ఉంచుకోండి, లోతైన లేదా వేగంగా ప్రవహించే నీటిలోకి దిగకండి.

కిచిడీ నాడు ఏ ఆహారం వండుతారు?

కిచిడీ. బియ్యం, పప్పు కలిపి వండి వేడిగా, తరచుగా ఒక చెంచా నెయ్యితో తింటారు. పప్పు, మసాలాలు, తోడు వంటకాలు కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతాయి, కాబట్టి మీ పెద్దలు ఎలా వండుతారో అలా వండండి. సరళమైన పద్ధతి కోసం మా కిచిడీ వంటకం చూడండి.

నువ్వులు, బెల్లం. ఈ రోజు మరో ఆహారం నువ్వులు. వాటిని దానంగా ఇస్తారు; నువ్వులు-బెల్లం తీపి వంటకాలు తిని పంచుకుంటారు.

పక్కనే ఉన్న బిహార్‌లో ఉదయపు భోజనం పెరుగుతో అటుకులు (దహీ-చూడా). ఆ ఆచారాన్ని మా బిహార్, జార్ఖండ్ గైడ్ వివరిస్తుంది.

అలర్జీ సూచన: నువ్వులు సాధారణ అలర్జీ కారకం. నువ్వుల తీపి వంటకాలు పంచేటప్పుడు లేబుల్ వేయండి.

కిచిడీ నాడు గాలిపటాలు: భద్రత, చట్టం

ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని అనేక పట్టణాల్లో గాలిపటాలు ఎగరేయడం మధ్యాహ్నపు సందడిలో భాగం. సురక్షితంగా ఉంచండి:

• సాదా నూలు దారం వాడండి. 11 జూలై 2017 నాటి తన ఉత్తర్వులో (O.A. No. 384 of 2016) సింథటిక్, నైలాన్ మాంజా తయారీ, అమ్మకం, నిల్వ, కొనుగోలు, వాడకాన్ని నిషేధించాలని జాతీయ హరిత ట్రైబ్యునల్ (National Green Tribunal) రాష్ట్రాలను ఆదేశించింది. గాజు పూత పూసిన దారం పక్షులను, మనుషులను కూడా గాయపరుస్తుంది.
• విద్యుత్ తీగలకు దూరంగా ఉండండి; పిట్టగోడలు, నీళ్ల ట్యాంకులపైకి ఎప్పుడూ ఎక్కకండి.
• మేడలపై ఉన్న పిల్లలను ఎల్లవేళలా గమనిస్తూ ఉండండి.
• పక్షి దారంలో చిక్కుకుంటే, దానిని లాగి విడిపించడానికి బదులు స్థానిక జంతు రక్షణ సంస్థకు ఫోన్ చేయండి.

ఉత్తర ప్రదేశ్ కుటుంబాలు విదేశాల్లో కిచిడీని ఎలా జరుపుకుంటాయి?

విదేశాల్లో ఈ రోజును సాధారణంగా ఇంట్లోనే జరుపుకుంటారు. కుటుంబాలు తమ నగరపు సంక్రాంతి తేదీన కిచిడీ వండుతాయి, సూర్యోదయ సమయంలో సూర్యునికి జలం సమర్పిస్తాయి, దానం కోసం బియ్యం, పప్పు, నువ్వులు పక్కన పెడతాయి. విదేశాల్లో నది వద్ద పూజారికి దానం ఇవ్వగలిగేవారు తక్కువ కాబట్టి, చాలామంది ఆ దానాన్ని ఆలయ వంటశాలకు లేదా ఫుడ్ బ్యాంక్‌కు ఇస్తారు. ఇరుగుపొరుగు కోసం నువ్వుల తీపి వంటకాలు ప్యాక్ చేయడంలో పిల్లలు సహాయం చేయవచ్చు. మీ స్థానిక తేదీ 14 జనవరి కావచ్చు: మా విదేశాల్లో మకర సంక్రాంతి తేదీలు పేజీ చూడండి.

ఉత్తర ప్రదేశ్ పొరుగు రాష్ట్రాలకు ఎలా భిన్నం?

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

మకర సంక్రాంతిని కిచిడీ అని ఎందుకు అంటారు?

ఎందుకంటే ఈ రోజు బియ్యం, పప్పుతో చేసే కిచిడీని దానం చేయడంతో, తినడంతో ముడిపడి ఉంది. హిందీ మాట్లాడే ప్రాంతాల్లో ఇదే సాధారణ పేరు అని గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయం చెబుతుంది. కుటుంబాలు వండని బియ్యం, పప్పు దానం చేసి, ఇంట్లో కిచిడీ తింటాయి.

2027లో కిచిడీ ఎప్పుడు?

పంచాంగం ప్రకారం భారతదేశంలో మకర సంక్రాంతి 15 జనవరిన వస్తుంది; కొన్ని ప్రభుత్వ జాబితాలు 14 జనవరిగా పేర్కొంటాయి. సూర్యుడు 14 జనవరి 2027, గురువారం, 9:14 PM IST కు, అంటే సూర్యాస్తమయం తర్వాత మకర రాశిలో ప్రవేశిస్తాడు, కాబట్టి పండుగ 15 జనవరి, శుక్రవారానికి మారుతుంది. మేము చూసినప్పుడు ఉత్తర ప్రదేశ్ తన 2027 సెలవుల జాబితాను ప్రచురించలేదు.

మకర సంక్రాంతి నాడు గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయంలో ఏం సమర్పిస్తారు?

భక్తులు బాబా గోరఖ్‌నాథ్‌కు కిచిడీ సమర్పిస్తారు; ఇక్కడ కిచిడీ అంటే వండని బియ్యం, పప్పు. ఆలయ అధిపతి తెల్లవారుజామున మొదటి సమర్పణ చేస్తారు. ఆ ధాన్యాన్ని ఏడాది పొడవునా ప్రజలకు అన్నం పెట్టడానికి వాడుతారని ఆలయం చెబుతుంది.

కిచిడీ సంక్రాంతి నాడు ఏం దానం చేస్తారు?

బియ్యం, పప్పు, నల్ల నువ్వులు సాధారణ దానాలు. పండుగ చలికాలంలో వస్తుంది కాబట్టి బెల్లం, వెచ్చని దుస్తులు, దుప్పట్లు కూడా ఇస్తారు. అవసరమైనవారికి లేదా ఆలయ వంటశాలకు ఇవ్వండి.

2027లో మాఘ మేళా మకర సంక్రాంతి స్నానం ఎప్పుడు?

ఇంకా ప్రకటించలేదు. ప్రయాగ్‌రాజ్‌లోని మాఘ మేళా యంత్రాంగం స్నాన తేదీలను సాధారణంగా మేళా ప్రారంభానికి కొన్ని వారాల ముందు ప్రచురిస్తుంది. ప్రయాణానికి ముందు అధికారిక ప్రకటనను సరిచూసుకోండి.

సంక్రాంతి నాడు కిచిడీని మధ్యాహ్న భోజనంగా తింటారా, రాత్రి భోజనంగానా?

అది కుటుంబాన్ని బట్టి ఉంటుంది. ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని చాలా ఇళ్లలో కిచిడీయే ఆ రోజు ప్రధాన భోజనం. మీ కుటుంబ ఆచారాన్నే అనుసరించండి.

మూలాలు

• గోరఖ్‌నాథ్ మందిర్, గోరఖ్‌పూర్, "Makar Sankranti parv (Gorakhpur ka Khichdi Mela)": https://gorakhnathmandir.in/makarsankrani.aspx (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
• గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా (ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం), గోరఖ్‌నాథ్ ఆలయం: https://gorakhpur.nic.in/tourist-place/gorakhnath-temple/ (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
• పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ, ఉత్సవ్ పోర్టల్, కిచిడీ మేళా, గోరఖ్‌పూర్: https://utsav.gov.in/view-event/khichdi-mela (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
• ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా The Week, "Preparations completed for annual 'Khichdi Mela' at Gorakhnath temple", 6 జనవరి 2026: https://www.theweek.in/wire-updates/national/2026/01/06/preparations-completed-for-annual-khichdi-mela-at-gorakhnath-temple.html (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
• ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా The Week, "Magh Mela: Over nine lakh devotees take dip in Sangam", 14 జనవరి 2026: https://www.theweek.in/wire-updates/national/2026/01/14/magh-mela-over-nine-lakh-devotees-take-dip-in-sangam.html (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
• Republic World, "Makar Sankranti 2020: places in Uttar Pradesh to fly kites", 14 జనవరి 2020: https://www.republicworld.com/lifestyle/makar-sankranti-2020-instagram-pics-you-take-while-in-uttar-pradesh (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
• జాతీయ హరిత ట్రైబ్యునల్, O.A. No. 384 of 2016లో 11 జూలై 2017 నాటి ఉత్తర్వు, పుదుచ్చేరి కాలుష్య నియంత్రణ కమిటీ ప్రచురించిన ప్రతి: https://dste.py.gov.in/ppcc/pdf/Legal/Hon%E2%80%99ble%20NGT%20Orders/384%20of%202016%20dt.%2011.07.2017.pdf (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
• HinduTone మకర సంక్రాంతి 2027 తేదీ సమాచారం (దృక్ పంచాంగం ప్రకారం సంక్రమణం, న్యూఢిల్లీ పుణ్యకాలం): మకర సంక్రాంతి 2027

చివరిగా సమీక్షించినది: 12 నవంబర్ 2026.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• మకర సంక్రాంతి 2027: తేదీ, పుణ్యకాలం సమయాలు
• బిహార్, జార్ఖండ్‌లో మకర సంక్రాంతి
• ఉత్తరాఖండ్‌లో ఉత్తరాయణి, ఘుఘుతియా
• ఇంట్లో మకర సంక్రాంతి పూజ
• త్రివేణి సంగమం వద్ద మాఘ మేళా 2026
• జనవరి 2027 పండుగలు, రాష్ట్రాల వారీగా