లచిత్ బోర్ఫుకన్: అహోం సేనాని, సరాయ్‌ఘాట్ యుద్ధం

లచిత్ బోర్ఫుకన్ (1622–1672) అస్సాంలోని అహోం రాజ్యానికి చెందిన సేనాని; మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా అహోం సైన్యాలకు నాయకత్వం వహించి, 1671లో గువాహటి సమీపంలో నదిపై జరిగిన సరాయ్‌ఘాట్ యుద్ధంలో విజయం సాధించారు. దిగువ అస్సాంకు అహోం రాజప్రతినిధి అయిన బోర్ఫుకన్‌గా నియమితులైన ఆయన 1667లో గువాహటిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని, ఆంబేర్‌కు చెందిన రాజా రామ్ సింగ్ నేతృత్వంలోని పెద్ద మొఘల్ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొంటూ దానిని నిలబెట్టుకున్నారు. అస్సాం ఆయన పుట్టినరోజైన 24 నవంబర్‌ను లచిత్ దివస్‌గా పాటిస్తుంది.

అహోం రాజ్యం, మొఘలులు

అహోంలు 13వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు, ఆరు శతాబ్దాల పాటు బ్రహ్మపుత్ర లోయను పాలించారు. 1662లో బెంగాల్ మొఘల్ గవర్నర్ మీర్ జుమ్లా దండెత్తి, అహోం రాజధాని గఢ్‌గావ్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని, గువాహటిని మరియు పశ్చిమ అస్సాంను మొఘలులకు అప్పగించే ఒప్పందాన్ని బలవంతంగా కుదిర్చారు. అహోం రాజు చక్రధ్వజ సింహ వాటిని తిరిగి గెలుచుకోవాలని సంకల్పించారు.

బోర్ఫుకన్‌గా నియామకం

లచిత్ మోమాయి తాములి బోర్బరువా కుమారుడు; రాజు ప్రతాప సింహ కాలంలో ఆయన ఉన్నత పదవికి ఎదిగారు. చక్రధ్వజ సింహ పశ్చిమానికి పంపిన సైన్యానికి సేనాధిపతిగా, బోర్ఫుకన్‌గా లచిత్‌ను ఎంచుకోవడానికి ముందు ఆయన ఆస్థానంలో పలు పదవులు నిర్వహించారు. 1667లో లచిత్ సైన్యాలు మొఘలుల నుండి గువాహటిని, ఇటాఖులి కోటను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.

సరాయ్‌ఘాట్ యుద్ధం, 1671

ఆ భూభాగాన్ని తిరిగి పొందడానికి ఔరంగజేబు ఆంబేర్‌కు చెందిన రాజా రామ్ సింగ్ I నేతృత్వంలో పెద్ద సైన్యాన్ని పంపారు. అనేక సంవత్సరాల పాటు లచిత్ గువాహటిని నిలబెట్టుకున్నారు; మొఘల్ అశ్వదళాన్ని అడ్డుకోవడానికి నగరం చుట్టూ ఉన్న కొండలను, మట్టి ప్రాకారాలను ఉపయోగించుకున్నారు, అహోం పడవలకు ఆధిక్యం ఉన్న నదిపై పోరాడటాన్ని ఎంచుకున్నారు.

నిర్ణయాత్మక పోరాటం మార్చి 1671లో, ప్రస్తుత సరాయ్‌ఘాట్ వంతెన సమీపంలో బ్రహ్మపుత్రపై సరాయ్‌ఘాట్ వద్ద జరిగింది. తీవ్ర అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పటికీ, లచిత్ అహోం నౌకాదళానికి నాయకత్వం వహించడానికి తనను ఒక పడవపైకి మోసుకెళ్ళేలా చేశారు. మొఘల్ నౌకాదళం ఓడిపోయింది, రామ్ సింగ్ అస్సాం నుండి వెనుదిరిగారు.

ప్రాకారాలు నిర్మిస్తున్న సమయంలో, తన సొంత మామ వల్ల పని నిలిచిపోయిందని గుర్తించిన లచిత్, కర్తవ్య నిర్లక్ష్యానికి గాను ఆయనకు మరణశిక్ష విధించారని అస్సామీ వృత్తాంతాలు చెబుతాయి. ఈ కథ ఆయన స్మృతిలో ఒక ప్రసిద్ధ భాగం, దీనిని సంప్రదాయంగా చెబుతారు.

మరణం, మైదాం

సరాయ్‌ఘాట్ తరువాత సుమారు ఒక సంవత్సరానికి, 1672లో, తాను పోరాడుతూనే భరించిన అనారోగ్యంతో లచిత్ కలియాబోర్‌లో మరణించారు. ఆయన పార్థివ అవశేషాలను జోర్హాట్ సమీపంలోని హూలుంగాపారాలో ఒక మైదాం (అహోం సమాధి దిబ్బ)లో ఉంచారు; ఇప్పుడు దానిని ఆయన స్మారకంగా సందర్శిస్తారు. 2024లో ఆ ప్రదేశంలో ఆయన భారీ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు.

వారసత్వం

లచిత్ బోర్ఫుకన్ అస్సాం మహా వీరులలో ఒకరు. రాష్ట్రం 24 నవంబర్‌న లచిత్ దివస్ పాటిస్తుంది. 1999 నుండి ఖడక్‌వాస్లాలోని నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీలో ఉత్తమ పాసింగ్-అవుట్ క్యాడెట్‌కు లచిత్ బోర్ఫుకన్ బంగారు పతకం ఇస్తున్నారు. 2022లో భారత ప్రభుత్వం, అస్సాం ప్రభుత్వం ఆయన 400వ జయంతిని నిర్వహించాయి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

లచిత్ బోర్ఫుకన్ ఎవరు?

1671లో సరాయ్‌ఘాట్ యుద్ధంలో మొఘల్ నౌకాదళాన్ని ఓడించిన అస్సాం అహోం రాజ్య సేనాని.

సరాయ్‌ఘాట్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

మార్చి 1671లో, గువాహటి సమీపంలో బ్రహ్మపుత్రపై.

సరాయ్‌ఘాట్‌లో లచిత్ బోర్ఫుకన్ ఎవరిని ఓడించారు?

ఔరంగజేబు పంపిన, ఆంబేర్‌కు చెందిన రాజా రామ్ సింగ్ I నేతృత్వంలోని మొఘల్ సైన్యాన్ని, నౌకాదళాన్ని.

లచిత్ దివస్ అంటే ఏమిటి?

అస్సాంలో పాటించే ఆయన జయంతి, 24 నవంబర్.

లచిత్ బోర్ఫుకన్‌ను ఎక్కడ సమాధి చేశారు?

అస్సాంలోని జోర్హాట్ సమీపంలో హూలుంగాపారాలో ఒక మైదాంలో.

"బోర్ఫుకన్" అంటే ఏమిటి?

గువాహటి కేంద్రంగా ఉన్న దిగువ అస్సాం సేనాధిపతి, రాజప్రతినిధికి ఉన్న అహోం బిరుదు.

ఆధారాలు

• S. K. Bhuyan, Lachit Barphukan and His Times (Department of Historical and Antiquarian Studies, Government of Assam, 1947).
• Edward Gait, A History of Assam (Thacker, Spink and Co., 1906).
• Jorhat district administration, Government of Assam, "Lachit Borphukan's Maidam" (jorhat.assam.gov.in).

చివరిసారి సమీక్షించినది: 12 నవంబర్ 2026.

సంబంధిత: ప్రముఖ హిందువులు · ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ · రాణి దుర్గావతి · రాజరాజ చోళుడు I