శ్రావణ విధులు: శ్లోకాలు, వాటి అర్థాలు — శ్రావణమాస ఆచార విధానం

సంక్షిప్త సమాధానం: శ్రావణమాసంలో సూర్యుడు, గణపతి, అమ్మవారు, శివుడు, మాధవులను పంచామృతాలతో, గంధపుష్పధూపదీప నైవేద్యాలతో పూజించడం, బిల్వపత్రాలతో అర్చించడం, దీపదానం, ప్రదక్షిణలు చేయడం విశిష్ట ఫలప్రదమని సాంప్రదాయ శ్లోకాలు తెలుపుతాయి.

శ్రావణమాసంలో ఆచరించవలసిన దైవారాధన విధానాన్ని సాంప్రదాయ శ్లోకాలు తెలియజేస్తాయి. ఈ శ్లోకాలు, వాటి తెలుగు అర్థాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి (సంకలనం: వాసు ముక్తినూతలపాటి).

నభోమాసే ప్రియం దేవమర్కం గణపతిం శివాం । ఉమాపతిం చ సహితం మాధవం పూజయేన్నరః ॥

Advertisement

శ్రావణమాసంలో సూర్యుడు, గణపతి, అమ్మవారు, శివుడు, మాధవులను పంచామృతాలతో, గంధాదులతో, పుష్పధూపదీప నైవేద్యాదులతో పూజించాలి.

శ్రావణే మాసి కర్తవ్యం సోమవారవ్రతం శుభం । భక్తవ్రతం ప్రదోషం చ కర్తవ్యం విధిపూర్వకం ॥

శ్రావణమాసంలో సోమవార వ్రతాలను నక్తాలుగా, ప్రదోషవ్రతాలుగా విధిపూర్వకంగా ఆచరించాలి.

శ్రావణే పూజయేద్దేవం బిల్వపత్రైశ్చ పుష్పకైః । కులకోటి సమాయుక్తో మోదతే విష్ణుమందిరే ॥

శ్రావణంలో విష్ణువును మారేడుదళాలతో పూజించినవారు తమ కులసమూహాలతో పాటుగా విష్ణులోకాన్ని పొందుతారు.

మాధవం తులసీ పత్రైః కర్కటస్థే దివాకరే । సకృదభ్యర్చ్య దేవేశం న పునర్జాయతే భువి ॥

తులసీదళాలతో మాధవుని పూజించినవారు పునర్జన్మలేని కైవల్యాన్ని పొందుతారు.

యోఽర్చయేత్ బిల్వపత్రేణ శివం గణపతిం శివాం । కులకోటి సమాయుక్తో శివలోకే మహీయతే ॥

మారేడుదళాలతో శివుని, గణపతిని, అమ్మవారిని పూజించినవారు తమ పూర్వతరములతో పాటుగా శివలోకాన్ని చేరుకుంటారు.

శ్రావణే మాసి యో దద్యాజ్జాతీపుష్పముమాపతిం । జన్మకోటి సహస్రేషు న దరిద్రో భవేన్నరః ॥

ఉమాపతియైన శివుని శ్రావణమాసంలో జాజిపుష్పాలతో పూజించేవారు ఎన్ని జన్మలెత్తినా దరిద్రాన్ని అనుభవించరు.

ధూప, దీప, హారతుల మహిమ

దశాంగం, గుగ్గిలం మొదలైన సుగంధభరిత ధూపాన్ని విష్ణువునకై సమర్పించినవారి సంతానానికి లోటు ఉండదు; వారి వంశంలో పాపాత్ములు జన్మించరు. పూజాసమయంలో ఘంటానాదం చేసేవారు మునిగణములచే స్తుతింపబడుతూ విష్ణులోకాన్ని చేరుకుంటారు.

దేవునికై దీపదానం చేసినవారు అజ్ఞానమనే చీకటిని పారద్రోలి సాక్షాత్తుగా హరిని దర్శిస్తారు. దీపం కోసం నూనె, వత్తి, పాత్ర ఏది ఇచ్చినా వారి కర్మపాశాలు తొలగింపబడతాయి. కర్పూరహారతిని భక్తిగా విష్ణువునకై నివేదించేవారు కోరిన భోగాలను అనుభవించి బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు.

ప్రదక్షిణ, అభిషేక మహిమ

శ్రావణంలో శివుని లేదా విష్ణువునకు ప్రదక్షిణ చేసినవారు ఒకొక్క అడుగుకు ఒకొక్క అశ్వమేధయజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతారు. శ్రావణమాసంలో మాధవుని పాలు, పంచగవ్యాలతో అభిషేకించినవారి వంశమంతా ఉద్ధరింపబడతారు. రుద్ర, నమకమంత్రాలతో మాధవుని, శివుని అభిషేకించినవారు కోటికల్పాల కాలం శివలోకంలో ఆనందిస్తారు.

మాసమంతా నక్తవ్రతం చేసినవారు అశ్వమేధఫలాన్ని పొందడమే కాక శివలోకాన్ని చేరుకుంటారు. శివుని/విష్ణువుని ఉద్దేశించి శ్రావణ శుక్లద్వాదశినాడు బ్రాహ్మణునికి భోజనం పెట్టినవారు ఋణత్రయాలనుండి విముక్తులౌతారు.

ప్రాతఃకాలంలో స్నానం చేసి విష్ణుకథలను విని, మాధవుని పూజించినవారు అన్ని బంధముల నుండి విముక్తులై విష్ణుసాయుజ్యాన్ని పొందుతారు. తులసీమాలలతో కేశవుని పూజించినవారికి అనేక జన్మల పాపాలు నశిస్తాయి.

(గమనిక: ఇవి సాంప్రదాయ ధర్మశాస్త్ర శ్లోకాల భావాలు; భక్తి, ధర్మాచరణ ప్రేరణ కోసం అందించబడ్డాయి.) శ్రీమాత్రే నమః — మంగళం మహాత్.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శ్రావణమాసంలో ఏ దేవతలను పూజించాలి?

సూర్యుడు, గణపతి, అమ్మవారు, శివుడు, మాధవులను పంచామృతాలతో, గంధపుష్పధూపదీప నైవేద్యాలతో పూజించాలని సాంప్రదాయ శ్లోకాలు తెలుపుతాయి.

బిల్వపత్ర (మారేడుదళ) పూజ మహిమ ఏమిటి?

మారేడుదళాలతో శివుని, గణపతిని, విష్ణువును పూజించినవారు తమ కులసమూహాలతో పాటుగా శివలోకం/విష్ణులోకాన్ని పొందుతారని శ్లోకాలు చెబుతాయి.

శ్రావణ సోమవార వ్రతం ఎలా ఆచరించాలి?

శ్రావణ సోమవార వ్రతాలను నక్తాలుగా, ప్రదోషవ్రతాలుగా విధిపూర్వకంగా ఆచరించాలని సంప్రదాయం.

దీపదానం వల్ల ఫలితం ఏమిటి?

దేవునికై దీపదానం చేసినవారు అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించుకుని హరిని దర్శిస్తారని; దీపానికి నూనె, వత్తి, పాత్ర ఇచ్చినా కర్మపాశాలు తొలగుతాయని శ్లోకాలు తెలుపుతాయి.

అభిషేకం మహిమ ఏమిటి?

శ్రావణంలో మాధవుని పాలు, పంచగవ్యాలతో అభిషేకించినవారి వంశమంతా ఉద్ధరింపబడతారని; రుద్ర, నమకమంత్రాలతో అభిషేకించినవారు కోటికల్పాల కాలం శివలోకంలో ఆనందిస్తారని చెబుతారు.

ప్రదక్షిణ చేయడం వల్ల ఏ ఫలం?

శ్రావణంలో శివుని లేదా విష్ణువునకు ప్రదక్షిణ చేసినవారు ఒకొక్క అడుగుకు ఒకొక్క అశ్వమేధయజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతారని శ్లోకం చెబుతోంది.

తులసీ పూజ ఎందుకు ముఖ్యం?

తులసీదళాలతో మాధవుని/కేశవుని పూజించినవారు అనేక జన్మల పాపాలు నశించి పునర్జన్మలేని కైవల్యాన్ని పొందుతారని సంప్రదాయం.

ఈ శ్లోకాలను ఎవరు సంకలనం చేశారు?

ఈ శ్రావణ విధుల శ్లోకాలు, వాటి అర్థాలను వాసు ముక్తినూతలపాటి సంకలనం చేశారు; ఇవి సాంప్రదాయ ధర్మశాస్త్ర భావాలు.