మన ఋషులు సంస్కృతంలో చెప్పిన సంప్రదాయ ఆరోగ్య సూక్తులు. ఇవి తరతరాలుగా వస్తున్న సుభాషిత జ్ఞానం. (గమనిక: ఇవి సంప్రదాయ ఆరోగ్య సూక్తులు మాత్రమే; వైద్య సలహా కావు. ఏదైనా అనారోగ్య సమస్యకు అర్హత గల వైద్యుడిని సంప్రదించండి.)

సంప్రదాయ ఆరోగ్య సూక్తులు

  1. అజీర్ణే భోజన విషం — గత భోజనం జీర్ణం కాకపోతే మళ్ళీ తినడం విషంతో సమానం. ఆకలి అనేది మునుపటి ఆహారం జీర్ణమైందని సూచించే సంకేతం.
  2. అర్ధరోగహరీ నిద్రా — సరైన నిద్ర సగం వ్యాధులను తగ్గిస్తుంది.
  3. ముద్గదాళి గదవ్యాళీ — పప్పుధాన్యాలలో పచ్చ పెసర ఉత్తమం; రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది.
  4. భగ్నాస్థి-సంధానకరో లశునః — వెల్లుల్లి ఎముకల కలయికకు (సంధానానికి) సహకరిస్తుందని సంప్రదాయ నమ్మకం.
  5. అతి సర్వత్ర వర్జయేత్ — రుచిగా ఉన్నా ఏదీ అతిగా తీసుకోవద్దు; మితంగా ఉండండి.
  6. నాస్తి మూలమనౌషధమ్ — ఔషధ గుణం లేని కూరగాయ/మొక్క లేదు.
  7. న వైద్యః ప్రభురాయుషః — ఏ వైద్యుడూ ఆయుష్షును ఇవ్వలేడు (వైద్యానికి పరిమితులు ఉన్నాయి).
  8. చింతా వ్యాధి ప్రకాశాయ — ఆందోళన అనారోగ్యాన్ని తీవ్రతరం చేస్తుంది.
  9. వ్యాయామశ్చ శనైః శనైః — వ్యాయామం నెమ్మదిగా చేయండి; అతివేగం మంచిది కాదు.
  10. అజవత్ చర్వణం కుర్యాత్ — ఆహారాన్ని మేకలా బాగా నమలండి; లాలాజలం జీర్ణక్రియకు తొలిసాయం.
  11. స్నానం మనఃప్రసాదనకరమ్ — స్నానం మనసుకు ప్రశాంతతనిస్తుంది, చెడు కలలను దూరం చేస్తుంది.
  12. న స్నానమాచరేద్ భుక్త్వా — భోజనం చేసిన వెంటనే స్నానం చేయవద్దు (జీర్ణక్రియ ప్రభావితమవుతుంది).
  13. నాస్తి మేఘసమం తోయమ్ — స్వచ్ఛతలో వర్షపు నీటికి సాటి నీరు లేదు.
  14. అజీర్ణే భేషజం వారి — అజీర్ణంలో సాధారణ నీరు ఔషధంలా పనిచేస్తుంది.
  15. నూతనం సర్వత్ర శస్తమ్ — తాజా వస్తువులకే ప్రాధాన్యత; అయితే అన్నం, సేవకుడు పాతవే మంచివి అంటారు.
  16. నిత్యం సర్వ రస భక్షణమ్ — షడ్రుచులు (ఉప్పు, తీపి, చేదు, పులుపు, వగరు, ఘాటు) ఉన్న ఆహారం తీసుకోండి.
  17. జఠరం పూరయేదర్ధమ్ — కడుపులో సగం ఘనాహారం, పావు నీరు, పావు ఖాళీగా ఉంచండి.
  18. భుక్త్వా శతపదం గచ్ఛేత్ — భోజనం తర్వాత కూర్చోకుండా కనీసం కొంతసేపు నడవండి.
  19. క్షుత్సాధుతాం జనయతి — ఆకలి ఆహార రుచిని పెంచుతుంది; ఆకలిగా ఉన్నప్పుడే తినండి.
  20. చింతా జరాం జనయతి — ఆందోళన వృద్ధాప్యాన్ని వేగవంతం చేస్తుంది.
  21. శతం విహాయ భోక్తవ్యమ్ — భోజన సమయం వచ్చినప్పుడు వంద పనులనైనా పక్కన పెట్టండి.
  22. సర్వధర్మేషు మధ్యమమ్ — ఎల్లప్పుడూ మధ్యే మార్గం; దేనిలోనూ అతిగా వెళ్లవద్దు.

ఇవి మన ఋషులు చెప్పిన సువర్ణ జ్ఞాన పదాలు. మీ ప్రియమైనవారితో పంచుకోండి. 🙏 (మరోసారి గుర్తు: ఇవి సంప్రదాయ సూక్తులు; వైద్య సలహా కాదు.)