నాణెం పై తెలుగు భాష – గర్వకారణం

భారతదేశ చరిత్రలో ఒక అరుదైన గర్వకారణం మన తెలుగు భాషకు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఇచ్చిన గౌరవం.

ఒకసారి కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ సమావేశం జరుగుతుండగా మహాత్మా గాంధీజీ, పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ‘ఉక్కు మనిషి’ సర్ధార్ వల్లభాయ్ పటేల్, ఆంధ్ర మహామేధావి డాక్టర్ భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య తదితరులు పాల్గొన్నారు.

ఆ సమావేశంలో పట్టాభి గారు **“ఆంధ్ర రాష్ట్ర నిర్మాణ సమస్య”**ను సభ ముందుంచారు. దాంతో పటేల్ గారు, గాంధీజీ మరియు మరికొందరు తెలుగు మాతృభాష కాని నేతలు కొంచెం ఎగతాళిగా మాట్లాడుతూ:

“పట్టాభీ! నువ్వు ఎప్పుడూ ‘ఆంధ్ర రాష్ట్రం, ఆంధ్ర రాష్ట్రం’ అంటుంటావు. అసలు నీ ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఎక్కడ ఉంది? మీరంతా మద్రాసీలే కదా?” అని ప్రశ్నించారు.

అప్పుడు పట్టాభి గారు జేబులోంచి ఒక అణా నాణెం తీసి, సర్ధార్ పటేల్ గారిని చూపిస్తూ అన్నారు:

“సర్ధార్ జీ! ఈ నాణెం పై అధికార భాష అయిన ఇంగ్లీషులో, జాతీయ భాష అయిన హిందీలో, దేశంలో అత్యధికులు మాట్లాడే బెంగాలీలో, అలాగే మన తెలుగులోనూ ‘ఒక అణా’ అని ముద్రించబడి ఉంది. ఇది బ్రిటిష్ వారు తయారు చేసిన నాణెం. మరి మా తెలుగు భాష ఉంది కానీ… మీ గుజరాతీ భాష ఎక్కడుంది?”

ఈ మాట విని అక్కడి నేతలు అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.

గర్వకారణం

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రాకముందే, మనపై పాలన సాగిస్తున్న బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తెలుగు భాష ప్రాచీనతను, గొప్పదనాన్ని గుర్తించి, నాణేల మీద తెలుగు లిపిని ముద్రించింది.
అధికార భాష ఇంగ్లీష్, జాతీయ భాష హిందీ, అధికంగా మాట్లాడే బెంగాలీతోపాటు తెలుగు భాషకు కూడా ఆ గౌరవం దక్కింది.

ఇది మన తెలుగు చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచే ఒక గర్వకారణం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

బ్రిటిష్ కాలం నాణెం పై తెలుగు భాష ఎందుకు ముద్రించారు?

స్వాతంత్ర్యం రాకముందే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తెలుగు భాష ప్రాచీనతను, గొప్పదనాన్ని గుర్తించి నాణేల మీద తెలుగు లిపిని ముద్రించింది.

బ్రిటిష్ అణా నాణెంపై ఏ ఏ భాషలు ఉండేవి?

ఆ నాణెంపై ఇంగ్లీష్, హిందీ, బెంగాలీతో పాటు తెలుగులోనూ ‘ఒక అణా’ అని ముద్రించబడి ఉంది. గుజరాతీ భాష మాత్రం దానిపై లేదు.

పట్టాభి సీతారామయ్య అణా నాణెం ఎందుకు చూపించారు?

కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ సమావేశంలో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఎక్కడ ఉంది, మీరంతా మద్రాసీలే కదా అని ఎగతాళి చేసినప్పుడు, తెలుగు భాష గుర్తింపును చూపించడానికి పట్టాభి గారు జేబులోంచి అణా నాణెం తీసి సర్ధార్ పటేల్‌కు చూపించారు.

పట్టాభి సీతారామయ్య సర్ధార్ పటేల్‌ను ఏమని ప్రశ్నించారు?

“మా తెలుగు భాష ఉంది కానీ… మీ గుజరాతీ భాష ఎక్కడుంది?” అని పట్టాభి గారు ప్రశ్నించారు. ఆ మాట విని అక్కడి నేతలు అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.

ఆ సమావేశంలో ఏ నాయకులు పాల్గొన్నారు?

మహాత్మా గాంధీజీ, పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, సర్ధార్ వల్లభాయ్ పటేల్, డాక్టర్ భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య తదితరులు పాల్గొన్నారు. అక్కడే పట్టాభి గారు “ఆంధ్ర రాష్ట్ర నిర్మాణ సమస్య”ను సభ ముందుంచారు.