భగవద్గీత – మానవ జీవితానికి జీవనవేదం

భగవద్గీత మానవ జీవితానికి నిజమైన జీవనవేదం, జీవించడానికి మార్గదర్శకం. మనిషి జీవితం ఎన్నో ఎత్తుపల్లాలు, మాయామోహాలు, రాగద్వేషాలతో నిండిన త్రిగుణాత్మక ప్రవాహం. అలాంటి జీవితం సాఫీగా, సార్థకంగా సాగాలంటే దానికి దృఢమైన ఆధ్యాత్మిక ఊతం అవసరం; ఆ ఊతమే భగవద్గీత.

గీతాచార్యుడైన శ్రీకృష్ణుణ్ని త్రికరణశుద్ధిగా నమ్మి, అనేక మంది గీత పారాయణ ద్వారా ఆత్మోద్ధరణ పొందారు. శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ అర్జునుని నిమిత్తం చేసుకుని లోకమంతటికీ ఉపదేశించిన జీవన సారం అంతటిదీ భగవద్గీతే. దీన్ని శ్రద్ధగా చదివి, లోతుగా అర్థం చేసుకుంటే, మానవజీవితం తామరాకుపై నీటి బొట్టు లాగా నిర్లిప్తంగా, లాఘవంగా సాగిపోతుంది.

చాలామందికి “భగవద్గీత అంటే జీవన చరమాంకంలో ఉన్నవారే చదివేది” అన్న ఒక అపభ్రంశ భావన ఉంది. కానీ వాస్తవానికి జీవితం మొదలయ్యే వయస్సు నుంచే గీతను గ్రహించడం మొదలైతే, ఆ బోధలు మన జీవితమంతా అండగా నిలుస్తాయి. గీతా నేపథ్యం ఎంతో విశిష్టం; అర్జున విషాదయోగంతో మొదలై, కర్మ, జ్ఞానం, వైరాగ్యాలను పరంధాముడు విశదీకరిస్తాడు. జీవితం అనిత్యం, అశాశ్వతం గనుక అట్టిదానిగురించి అధిక శోకం చెందడం భీరు స్వభావమని గీత చెబుతుంది.

మనిషికి కర్మ చేయుటలోనే అధికారం, ఫలితం మీద కాదు అని గీత ప్రసిద్ధ శ్లోకంలో సూత్రరూపంలో చెబుతుంది. కాబట్టి ఫలితంపై ఆందోళనతో కర్మను మానరాదు. కర్తవ్యం, బాధ్యత మధ్య తేడా ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది; కర్తవ్యంగా చేస్తే తేలికగా తృప్తి కలుగుతుంది, బాధ్యత అనే బరువుగా మోస్తే ఒత్తిడిగా అనిపిస్తుంది. మనం చేసే పనికంటే దాని ఫలితంపైనే దృష్టి పెడితే, కుక్కర్‌లో బియ్యం పెట్టి మాటిమాటికీ మూతతీసి చూస్తూ ఉడకనివ్వకపోవడం వంటిదే.

మరో శ్లోకంలో “యదా యదా హి ధర్మస్య గ్లానిర్భవతి” అంటూ, ధర్మం గతి తప్పినప్పుడల్లా ధర్మస్థాపన కోసం తాను అవతరిస్తానని భగవాన్ ప్రకటిస్తాడు. పరమాత్మ ధర్మపక్షపాతి; ఆయన అవతార స్వీకరణంతా ధర్మరక్షణకే అంకితం. అదే ధర్మ సంస్థాపన కొరకు కురుక్షేత్ర సంగ్రామం నిర్వహించి, పాండవులకు రావలసిన రాజ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా తిరిగి అందించాడు.

అరిషడ్వర్గాలు – కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యాలను వివరించుతూ, కామన నుండి క్రోధం, క్రోధం నుండి బుద్ధి నాశనం, అక్కడినుంచి అధోగతి వస్తుందని పరంధాముడు హెచ్చరిస్తాడు. అందుకే అధర్మసంబంధమైన కామనలు మానవుడు దూరం పెట్టాలి. కోరికలను ధర్మంతో కట్టిపడేస్తే, అలాంటి ధర్మసమ్మత కోరికల్ని పరమేశ్వరుడే స్వయంగా తీరుస్తాడు. గంగాజల పానం, భగవద్గీత పారాయణం రెండూ ముక్తి దాయక మార్గాలుగా చెప్పబడతాయి.

బాల్యప్రాయం నుంచే పిల్లలకు గీతాశ్లోకాలు చెప్పిస్తూ, వాటి భావాన్ని ఆచరణలో పెట్టేలా అలవాటు చేస్తే, వారు కర్తృత్వ భావనతో, నిరపేక్ష బుద్ధితో జీవితాన్ని ధైర్యంగా ఎదుర్కొనగలరు. పిల్లలు, యువత ఆలోచనా ధోరణిలో గీతా ప్రభావం పడితే, నిరాశా భావం తగ్గి, ప్రతి క్షణం ఉత్సాహం, ఉల్లాసంతో జీవించి, అన్ని రంగాల్లో పురోగతి సాధిస్తారు. అప్పుడు ఆత్మహత్యలు వంటి దురదృష్టకర సంఘటనలు తగ్గి, ముఖ్యంగా యువతలో శాంతి, స్థిరత్వం నెలకొంటాయి.

ఈ గీతాసారం, ఆధునిక యాజమాన్య నిర్వాహణ నుంచి వ్యక్తిగత జీవిత నిర్వహణ వరకు అనేక అమూల్య సూత్రాలను బోధిస్తుంది. గీత పారాయణాన్ని నిత్యకృత్యంగా చేసుకుంటే, మనలోని వృత్తిలో, బుద్ధిలో, వాహనంలో మెల్లగా మార్పు వస్తుంది. ఒకరు చెప్పినట్లుగా, “ఇప్పటివరకు ఎవరికీ ఇవ్వకుండా తానే తింటూ ఉండేవాడిని; గీతలోని ఒక్క వాక్యం నా జీవిత దిశనే మార్చేసింది” అనే స్థాయిలో మార్పు కలగగలదు.

భగవద్గీతను చదవడం, వినడమే కాదు; అందులోని ధర్మాన్ని ఆచరించినవారినే ఆచార్యులని గ్రంథాలు गौरవంగా పేర్కొంటాయి. అందుకే శ్రీకృష్ణుడు గీతాచార్యుడు అయ్యాడు. నిత్యజీవితంలో భగవద్గీత ప్రయోజనం – మన ఆలోచన, ఆచరణ, ఆత్మబలం మొత్తం సరిహద్దులు దాటి ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్లడం.