హారతి సరిగ్గా ఎలా ఇవ్వాలి: విధానం, అర్థం, కావలసినవి మరియు భద్రతా సూచనలు

సంక్షిప్త సమాధానం: హారతి ఇవ్వడానికి నెయ్యి దీపం లేదా కర్పూరం వెలిగించి, ఎడమ చేత్తో గంట మోగిస్తూ, పాట పాడుతూ దేవుని ముందు దీపాన్ని సవ్య దిశలో తిప్పండి. ఒక సాధారణ పద్ధతి: పాదాల వద్ద నాలుగు సార్లు, నాభి వద్ద రెండు సార్లు, ముఖం వద్ద ఒకసారి, మొత్తం రూపం చుట్టూ ఏడు సార్లు. ఆ తర్వాత అక్కడ ఉన్న అందరికీ హారతి ఇవ్వండి.

హారతి అంటే ఏమిటి

హారతి అనే పదం సంస్కృతంలోని ఆరాత్రికం నుండి వచ్చింది, ఈ ఆచారాన్ని నీరాజనం అని కూడా అంటారు. సాధారణంగా పూజ చివరలో దేవుని ముందు వెలిగించిన దీపాన్ని తిప్పడమే హారతి. ఆగమాలు, పూజా విధాన గ్రంథాల్లో వివరించిన పదహారు ఉపచారాల క్రమంలో దీపం ఒక ఉపచారం, చివరి హారతి మొత్తం ఆరాధనను వెలుగులో ఏకం చేస్తుంది. చూడండి: షోడశోపచార పూజ: 16 ఉపచారాలు.

సంప్రదాయంగా చెప్పేదాని ప్రకారం హారతి మూడు పనులు చేస్తుంది: భక్తులు దేవుని రూపాన్ని వెలుగులో దర్శించేలా చేస్తుంది, అజ్ఞానమనే చీకటిని పారద్రోలే జ్ఞానానికి ప్రతీకగా వెలుగును సమర్పిస్తుంది, ఆ వెలుగును ఆశీర్వాదంగా భక్తులకు తిరిగి అందిస్తుంది. పిల్లలకు తరచుగా చెప్పే ఒక ప్రసిద్ధ వివరణ: కర్పూరం ఏమీ మిగలకుండా పూర్తిగా కరిగిపోతుంది, అలాగే భక్తిలో అహంకారం కరిగిపోవాలి. ఇది శాస్త్ర నియమం కాదు, భక్తి బోధ మాత్రమే, కానీ ఎంతో అందమైనది.

కావలసినవి

గంట ఎందుకు మోగిస్తారో ఇక్కడ చదవండి: ఆలయ గంటలు ఎందుకు మోగిస్తారు, దీపాలు ఎందుకు ముఖ్యమో ఇక్కడ చదవండి: హిందువులు నూనె దీపాలు ఎందుకు వెలిగిస్తారు.

హారతి ఎలా ఇవ్వాలి: దశలవారీగా

• 1. సిద్ధం చేసుకోండి: పూజ, నైవేద్యం పూర్తి చేయండి. ప్రమిద వెలిగించి, కర్పూరం వాడితే దాన్ని పళ్లెంలో వేరే పాత్రలో ఉంచండి.
• 2. దేవునికి ఎదురుగా నిలబడండి: పళ్లాన్ని కుడి చేతిలో, గంటను ఎడమ చేతిలో పట్టుకోండి.
• 3. పాట మొదలుపెట్టండి: ఒంటరిగా లేదా కుటుంబంతో కలిసి హారతి పాట ప్రారంభించండి. పాట పాడుతున్నంతసేపు గంటను నిరంతరం మోగించండి.
• 4. దీపాన్ని సవ్య దిశలో తిప్పండి: ఒక సాధారణ పద్ధతి: పాదాల వద్ద నాలుగు సార్లు, నాభి వద్ద రెండు సార్లు, ముఖం వద్ద ఒకసారి, మొత్తం రూపం చుట్టూ ఏడు సార్లు. కొన్ని కుటుంబాలు పాట ఉన్నంతసేపు నెమ్మదిగా సవ్య దిశలో తిప్పుతాయి. ఆచారాలు వేరువేరుగా ఉంటాయి.
• 5. ముగించండి: కొన్ని కుటుంబాలు ఆ తర్వాత చిన్న పాత్రలోని నీటిని దేవుని చుట్టూ తిప్పి, జ్యోతి శక్తిని చల్లబరచడానికి కొంచెం నేలపై పోస్తాయి (ఇది ఒక ఆచారం మాత్రమే, అందరూ పాటించేది కాదు).
• 6. అందరికీ హారతి ఇవ్వండి: పళ్లాన్ని కింద ఉంచండి లేదా అక్కడ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరి దగ్గరకు తీసుకెళ్లండి.
• 7. ప్రార్థించండి: నమస్కారంతో, మీ సొంత చిన్న ప్రార్థనతో ముగించండి.

హారతి పాట పాడటం

ఉత్తర భారతదేశం అంతటా, ప్రవాస భారతీయుల ఇళ్లలో, ఆలయాల్లో పాడే అత్యంత ప్రసిద్ధ హారతి "ఓం జై జగదీశ హరే"; దీన్ని సాధారణంగా పంతొమ్మిదవ శతాబ్దపు పంజాబీ రచయిత శ్రద్ధా రామ్ ఫిల్లౌరీ రచించారని చెబుతారు. ఇది విష్ణువును జగత్ప్రభువుగా కీర్తిస్తుంది, తరచుగా ఏ పూజ చివరలోనైనా పాడతారు. ప్రతి దేవతకూ ప్రత్యేక హారతులు ఉన్నాయి: చూడండి సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా గణేశ హారతి, జై గణేశ దేవా మరియు మహాలక్ష్మీ హారతి. దక్షిణ భారత ఇళ్లలో హారతిని తరచుగా ఒక చిన్న సంస్కృత శ్లోకంతో, మంగళ హారతి పాటతో లేదా కేవలం "ఓం", దేవుని నామాలు జపిస్తూ ఇస్తారు. ఇవన్నీ సరైనవే.

హారతి ఎలా అద్దుకోవాలి

హారతి పళ్లెం మీ దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు, జ్యోతికి కొన్ని సెంటీమీటర్ల పైన రెండు అరచేతులను కొద్దిసేపు ఉంచి, ఆపై కళ్లకు లేదా తల పైభాగానికి అద్దుకోండి. దేవుని వెలుగును మీలోకి స్వీకరించడంగా ఈ సంజ్ఞను భావిస్తారు. పిల్లలకు చేతులను జ్యోతికి బాగా పైన ఉంచాలని చూపించండి. ఆలయాల్లో పళ్లెంలో చిన్న కానుక వేయడం సాధారణం; ఇది స్వచ్ఛందం.

కర్పూరం మరియు అగ్ని భద్రత

• మండుతున్న కర్పూరాన్ని ఎప్పుడూ ఉత్త చేతితో పట్టుకోవద్దు; ఎల్లప్పుడూ పాత్ర లేదా వేరే పళ్లెం వాడండి.చొక్కా చేతులు, దుపట్టాలు, చీర కొంగులు, పొడవాటి జుట్టును జ్యోతికి దూరంగా ఉంచండి.పిల్లలు గంట, పూలతో సహాయం చేయనివ్వండి, పళ్లాన్ని పెద్దవారితో కలిసి పట్టుకోనివ్వండి.గది నుండి బయటకు వెళ్లే ముందు కర్పూరం, దీపాలు ఆర్పివేయండి; జ్యోతిని ఎప్పుడూ గమనించకుండా వదిలేయవద్దు.పూజ కోసం ఉద్దేశించిన కర్పూరాన్ని నమ్మకమైన దుకాణం నుండి కొనండి, పిల్లలకు అందకుండా భద్రపరచండి.

ఇంట్లో హారతి vs ఆలయంలో హారతి

ఆలయాల్లో అర్చకులు నిర్ణీత సమయాల్లో, తరచుగా అనేక వత్తుల పెద్ద దీపాలు, గంటలు, డోలు, శంఖంతో హారతి ఇస్తారు, ఆ తర్వాత భక్తులు హారతి అద్దుకుంటారు. ఇంట్లో కుటుంబంలో ఎవరైనా హారతి ఇవ్వవచ్చు, ఒక్క నెయ్యి దీపం చాలు. శైవ, వైష్ణవ, శాక్త ఆలయాల్లో కుంభ దీపం లేదా నాగ దీపం వంటి ప్రత్యేక దీపాలు వాడవచ్చు, దీపాల క్రమం కూడా మారుతుంది. ఇంట్లో సరళంగా, మనస్ఫూర్తిగా చేయండి.

విదేశాల్లో హారతి: స్మోక్ డిటెక్టర్లు మరియు అపార్ట్‌మెంట్లు

చాలా NRI కుటుంబాలు సున్నితమైన స్మోక్ అలారాలు, బహిరంగ జ్యోతిపై భవన నియమాలు ఉన్న చోట నివసిస్తాయి. ఆచరణాత్మక మార్గాలు: కర్పూరానికి బదులు ఒక్క నెయ్యి దీపం వాడండి, కిటికీ కొంచెం తెరిచి ఉంచండి, డిటెక్టర్‌కు దూరంగా హారతి ఇవ్వండి, లేదా జ్యోతి అనుమతి లేని చోట ఎలక్ట్రిక్ దీపం వాడండి. స్మోక్ డిటెక్టర్‌ను ఎప్పుడూ ఆపివేయవద్దు లేదా కప్పివేయవద్దు. మీ లీజు లేదా భవన నియమాలను తనిఖీ చేసుకోండి. స్నేహితులకు హారతి గురించి వివరించేటప్పుడు ఒక సరళమైన మాట చాలు: "దేవునికి కృతజ్ఞతగా మేము దీపాన్ని తిప్పుతాము, ఆ వెలుగును గదిలోని అందరితో పంచుకుంటాము."

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

హారతి ఏ దిశలో ఇవ్వాలి?

చాలా కుటుంబాలు ప్రదక్షిణ దిశలోనే, అంటే సవ్య దిశలో (క్లాక్‌వైజ్) దీపాన్ని తిప్పుతాయి, దీనివల్ల దేవుడు ఎప్పుడూ మీ కుడివైపు ఉంటాడు. ఒక సాధారణ పద్ధతి: పాదాల వద్ద నాలుగు సార్లు, నాభి వద్ద రెండు సార్లు, ముఖం వద్ద ఒకసారి, మొత్తం రూపం చుట్టూ ఏడు సార్లు. అయితే ఆచారాలు వేరువేరుగా ఉంటాయి, భక్తితో సవ్య దిశలో తిప్పే ఏ విధానమైనా స్వీకారయోగ్యమే.

కర్పూరం లేకుండా హారతి ఇవ్వవచ్చా?

ఇవ్వవచ్చు. ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వత్తులతో నెయ్యి లేదా నూనె దీపం చాలా ఇళ్లలో, ఆలయాల్లో సంప్రదాయ హారతి. కర్పూరం సాధారణమే కానీ తప్పనిసరి కాదు; పొగ, స్మోక్ అలారాల కారణంగా చాలా NRI కుటుంబాలు ఇంటి లోపల దాన్ని వాడరు.

హారతి ఎలా అద్దుకోవాలి?

హారతి పళ్లెం మీ దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు, జ్యోతిని తాకకుండా అరచేతులను కొద్దిసేపు దానిపై ఉంచి, ఆపై కళ్లకు లేదా తల పైభాగానికి అద్దుకోండి. ఇది దేవుని వెలుగును, ఆశీర్వాదాన్ని స్వీకరించడానికి సంకేతం. మీకు ఇష్టమైతే పళ్లెంలో ఒక నాణెం లేదా నోటు కూడా వేయవచ్చు.

స్త్రీలు హారతి ఇవ్వవచ్చా?

ఇవ్వవచ్చు. చాలా హిందూ ఇళ్లలో, అనేక ఆలయాల్లో స్త్రీలు ప్రతిరోజూ హారతి ఇస్తారు. కొన్ని కుటుంబాలు ఆచార సంబంధమైన అశుచి కాలాల గురించి నియమాలు పాటిస్తాయి; ఇవి చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి, ఇది కుటుంబ ఆచారానికి సంబంధించిన విషయం.

అత్యంత ప్రసిద్ధ హారతి పాట ఏది?

"ఓం జై జగదీశ హరే" ఉత్తర భారతదేశంలో, NRI సమాజాల్లో అత్యంత ప్రసిద్ధ హారతి; సాధారణంగా విష్ణువు కోసం, అనేక పూజల చివరలో పాడతారు. ప్రతి దేవతకూ ప్రత్యేక హారతులు ఉన్నాయి, ఉదాహరణకు గణేశునికి సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా, లక్ష్మీదేవికి జై లక్ష్మీ మాతా.

ఇంట్లో హారతి ఎప్పుడు ఇవ్వాలి?

చాలా కుటుంబాలు ఉదయం పూజ చివరలో, మళ్లీ సాయంకాలం (సంధ్యా సమయంలో) హారతి ఇస్తాయి. పండుగ రోజుల్లో ప్రధాన పూజ తర్వాత, తరచుగా నైవేద్యం తర్వాత హారతి ఇస్తారు.

సంపాదకుని గమనిక (9 అక్టోబర్ 2026)

ఈ గైడ్ అక్టోబర్ 2026లో రాయబడింది. నాలుగు-రెండు-ఒకటి-ఏడు పద్ధతిని ఒక సాధారణ విధానంగా మాత్రమే ఇచ్చాము; కుటుంబాలు, ఆలయాలు వేరువేరు ఆచారాలు పాటిస్తాయి. ఓం జై జగదీశ హరే రచయిత గురించి సాధారణంగా అంగీకరించిన అభిప్రాయాన్నే ఇచ్చాము. కర్పూరం అర్థం వంటి వివరణలను భక్తి లేదా ప్రసిద్ధ బోధలుగా పేర్కొన్నాము. పాటల సాహిత్యం మా ప్రత్యేక హారతి పేజీల్లో ఉంది.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• షోడశోపచార పూజ: 16 ఉపచారాల వివరణ
• హిందూ ఆలయాల్లో గంటలు ఎందుకు మోగిస్తారు
• హిందువులు నమస్తే ఎందుకు చెబుతారు
• తిలకం రకాలు మరియు వాటి అర్థం
• బిజీగా ఉండేవారి కోసం నిత్య పూజ
• గణేశ హారతి సాహిత్యం మరియు అర్థం

చిత్ర సౌజన్యం: Sujay25, CC BY-SA 4.0, వికీమీడియా కామన్స్ ద్వారా (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ganga_aarti_with_lamp_vase_at_Dasaswamedh_Ghat,_Varanasi_07.jpg).