సంక్షిప్తంగా: శనివారం నాడు 13వ తిథి అయిన త్రయోదశి వస్తే అదే శని త్రయోదశి. సాయంత్రం సంధ్యా సమయంలో కూడా త్రయోదశి ఉంటే ఆ రోజు శని ప్రదోషం; భక్తులు సంప్రదాయంగా ప్రదోష కాలంలో శివుడిని పూజించి, శని దేవుడికి నువ్వుల నూనె సమర్పిస్తారు. భారతదేశంలో తదుపరి శని త్రయోదశి శనివారం 7 నవంబర్ 2026; తదుపరి పూర్తి శని ప్రదోషం శనివారం 20 మార్చి 2027. డిసెంబర్ 2027 వరకు అన్ని తేదీలు కింద ఉన్నాయి.

శని త్రయోదశి అంటే ఏమిటి?

ప్రతి చాంద్రమాసంలో శుక్ల పక్షం (వృద్ధి చెందే చంద్రుడు), కృష్ణ పక్షం (క్షీణించే చంద్రుడు) అనే రెండు పక్షాలు ఉంటాయి; ప్రతి పక్షంలో 13వ తిథి త్రయోదశి. త్రయోదశి సాయంత్రమే ప్రదోషం, పరమశివుడికి అంకితమైన సమయం. శనివారం, శని గ్రహంతో ముడిపడిన నవగ్రహ దేవత శని దేవుడి రోజు.

ఈ రెండూ కలిసినప్పుడు ఆ రోజును శని త్రయోదశి అంటారు. లెక్కించడానికి రెండు పద్ధతులు సాధారణం. తెలుగు పంచాంగాలు సహా చాలా ప్రాంతీయ పంచాంగాలు సూర్యోదయ సమయంలోని తిథితో రోజుకు పేరు పెడతాయి; కాబట్టి త్రయోదశితో మొదలయ్యే శనివారం శని త్రయోదశి. ప్రదోష వ్రతం సాయంత్రాన్ని బట్టి ఉంటుంది: శనివారం ప్రదోష కాలంలో త్రయోదశి ఉంటే అది శని ప్రదోషం. కింది తేదీలలో చాలావరకు రెండూ అవుతాయి; తేడా ఉన్నచోట ఆ విషయం చెప్పాం.

శని త్రయోదశి, శని ప్రదోషం తేదీలు: 2026 చివరి నుంచి 2027 వరకు (భారతదేశం, IST)

తిథి సమయాలు భారత ప్రామాణిక కాలమానం (IST) ప్రకారం, భారతదేశమంతటికీ వర్తిస్తాయి. వీటిని HinduTone పంచాంగ కాలిక్యులేటర్‌తో లెక్కించి, ప్రతి తేదీని Drik Panchang న్యూఢిల్లీ ప్రదోష జాబితాలతో సరిపోల్చాం. శనివారం 24 అక్టోబర్ 2026 కూడా శని త్రయోదశే; తదుపరి తేదీలు ఇవి:

తేదీపక్షంత్రయోదశి తిథి (IST)విశేషం
శనివారం, 7 నవంబర్ 2026కృష్ణశుక్ర 6 నవం 10:30 AM నుంచి శని 7 నవం 10:47 AMశని త్రయోదశి (సూర్యోదయానికి త్రయోదశి); ప్రదోష పూజ శుక్రవారం 6 నవంబర్
శనివారం, 6 మార్చి 2027కృష్ణశుక్ర 5 మార్చి 9:53 AM నుంచి శని 6 మార్చి 12:03 PMశని త్రయోదశి (సూర్యోదయానికి త్రయోదశి); ప్రదోష పూజ శుక్రవారం 5 మార్చి
శనివారం, 20 మార్చి 2027శుక్లశుక్ర 19 మార్చి 11:17 PM నుంచి శని 20 మార్చి 8:45 PMశని త్రయోదశి, శని ప్రదోషం
శనివారం, 31 జూలై 2027కృష్ణశని 31 జూలై 2:18 AM నుంచి 10:57 PMశని త్రయోదశి, శని ప్రదోషం
శనివారం, 14 ఆగస్టు 2027శుక్లశని 14 ఆగ 5:21 AM నుంచి ఆది 15 ఆగ 7:53 AMశని త్రయోదశి, శని ప్రదోషం
శనివారం, 11 డిసెంబర్ 2027శుక్లశని 11 డిసెం 2:53 AM నుంచి ఆది 12 డిసెం 1:42 AMశని త్రయోదశి, శని ప్రదోషం
శనివారం, 25 డిసెంబర్ 2027కృష్ణశుక్ర 24 డిసెం 11:08 PM నుంచి శని 25 డిసెం 11:31 PMశని త్రయోదశి, శని ప్రదోషం

ప్రదోష కాలం మీ ప్రాంతపు సూర్యాస్తమయంతో మొదలవుతుంది; అందువల్ల దాని సమయం నగరాన్ని, కాలాన్ని బట్టి మారుతుంది. భారతదేశంలోనూ సూర్యోదయ సమయం ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంది; అందుకే 7 నవంబర్ 2026 లాగా ఉదయమే త్రయోదశి ముగిసే రోజున మీ స్థానిక పంచాంగాన్ని లేదా ఆలయ క్యాలెండర్‌ను అనుసరించండి.

Advertisement

విదేశాల్లో: తేదీ వేరుగా ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, Drik Panchang న్యూయార్క్ జాబితాలో శని ప్రదోషం శనివారం 21 నవంబర్ 2026, శనివారం 5 డిసెంబర్ 2026, శనివారం 3 ఏప్రిల్ 2027 నాడు ఉంది; భారతదేశంలో ఆ ప్రదోషాలు ఆదివారాల్లో వస్తాయి. మీ నగరానికి సెట్ చేసిన పంచాంగాన్ని వాడండి.

శని త్రయోదశికి ఎందుకు ప్రత్యేకత

ప్రదోషం సంప్రదాయంగా శివుడిని విశేష భక్తితో పూజించే సమయం; శనివారం శని దేవుడి సొంత రోజు. శని త్రయోదశి నాడు ఈ రెండూ కలుస్తాయి; అందుకే భక్తులు అదే రోజు సాయంత్రం శివుడిని ప్రార్థించి, శని దేవుడిని పూజిస్తారు. ఈ రోజు చేసే నిష్కపట ప్రార్థన, నియమం, దానం సాడేసాతి వంటి శని సంబంధ కష్టకాలాలను తేలిక చేస్తాయని సంప్రదాయ విశ్వాసం. ఇవి విశ్వాసానికి సంబంధించినవి; ఏ ప్రత్యేక ఫలితానికీ హామీ లేదు.

శని దేవుడిని చాలామంది భయపడవలసిన దేవతగా అపార్థం చేసుకుంటారు. సంప్రదాయంలో ఆయన ఓర్పు, నిజాయితీ, కష్టపడే గుణాన్ని మెచ్చే నిష్పక్షపాత కర్మ న్యాయాధిపతి; కింది నవగ్రహ శ్లోకం ఆయనను సూర్యుడు, ఛాయల కుమారుడిగా, యముడి అన్నగా స్మరిస్తుంది.

శని త్రయోదశి పూజా విధానం (సంప్రదాయం, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంది)

ఒకే స్థిరమైన విధానం అంటూ లేదు. కుటుంబాలు, ఆలయాలు తమ తమ ఆచారాలను పాటిస్తాయి. కింది విధానాన్ని ఒక సాధారణ రూపరేఖగా మాత్రమే చూడండి; తేడా ఉన్నచోట మీ ఇంటి పెద్దలను లేదా ఆలయ అర్చకుడిని అనుసరించండి.

Advertisement
  1. ఉదయం: తెల్లవారుజామునే స్నానం చేసి, పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసుకోండి. వ్రతం చేస్తుంటే, మీ మాటల్లోనే ఆ రోజుకు ఒక చిన్న సంకల్పం చెప్పుకోండి.
  2. సాయంత్రం ప్రదోష కాలంలో శివ పూజ: సూర్యాస్తమయంతో మొదలై దాదాపు తర్వాతి రెండు మూడు గంటలు ఉండే సంధ్యా సమయమే ప్రదోష కాలం. ఇంట్లో గానీ, శివాలయంలో గానీ భక్తులు శివలింగానికి నీళ్లు, పాలు లేదా పంచామృతంతో అభిషేకం చేసి, బిల్వ పత్రాలు, పూలు సమర్పించి, దీపం వెలిగించి, ఓం నమః శివాయ జపించి, హారతి, ప్రదక్షిణలతో పూజ ముగిస్తారు.
  3. శనికి నువ్వుల నూనె అభిషేకం: శని సన్నిధిలో గానీ, ఆలయంలోని నవగ్రహ మండపంలో గానీ భక్తులు సంప్రదాయంగా నువ్వుల నూనెతో అభిషేకం (తైలాభిషేకం) చేస్తారు. చాలా ఆలయాలకు సొంత నియమాలు ఉంటాయి: కొన్నిచోట్ల భక్తులే నూనె పోయవచ్చు, కొన్నిచోట్ల అర్చకుడికి ఇవ్వమంటారు, కొన్నిచోట్ల విగ్రహాన్ని తాకనివ్వరు. ఆలయ సంప్రదాయాన్నే పాటించండి.
  4. దీపం, సమర్పణలు: నువ్వుల నూనె దీపం వెలిగించి, నల్ల నువ్వులు, నీలం లేదా ముదురు రంగు పూలు, సాదా నైవేద్యం సమర్పించండి. చాలామంది భక్తులు నవగ్రహాల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి మౌనంగా ప్రార్థిస్తారు.

ఈ రోజు జపించవలసిన శని, శివ మంత్రాలు

కింది శ్లోకం, మంత్రాలు sanskritdocuments.org లోని గ్రంథాల నుంచి తీసుకున్నవి; తెలుగు, దేవనాగరి, రోమన్ లిపులలో ఇస్తున్నాం. మొదటిది వ్యాస కృత నవగ్రహ స్తోత్రంలోని శని శ్లోకం (శ్లోకం 7):

నీలాఞ్జనసమాభాసం రవిపుత్రం యమాగ్రజమ్ ।
ఛాయామార్తణ్డసంభూతం తం నమామి శనైశ్చరమ్ ॥

Advertisement

नीलाञ्जनसमाभासं रविपुत्रं यमाग्रजम् ।
छायामार्तण्डसंभूतं तं नमामि शनैश्चरम् ॥

nīlāñjanasamābhāsaṃ raviputraṃ yamāgrajam |
chāyāmārtaṇḍasaṃbhūtaṃ taṃ namāmi śanaiścaram ||

అర్థం: నీలాంజనం (నల్లని కాటుక) వలె ప్రకాశించేవాడు, సూర్యుని పుత్రుడు, యముని అన్న, ఛాయాదేవికి, మార్తాండుడికి (సూర్యుడికి) జన్మించిన శనైశ్చరునికి నమస్కరిస్తున్నాను.

చాలామంది భక్తులు 11 లేదా 108 సార్లు జపించే శని నామ మంత్రం:

ఓం శనైశ్చరాయ నమః ॥

ॐ शनैश्चराय नमः ॥

oṃ śanaiścarāya namaḥ ||

సాయంత్రం ప్రదోష పూజకు శివ మంత్రం:

ఓం నమః శివాయ ॥

ॐ नमः शिवाय ॥

oṃ namaḥ śivāya ||

పూర్తి శని స్తోత్రం కోసం దశరథ కృత శని స్తోత్రం (అర్థంతో) లేదా శని చాలీసా పేజీ చదవండి. వాటిని ఇక్కడ మళ్లీ ఇవ్వడం లేదు.

సంప్రదాయంగా చేసేవి: దానం, నువ్వులు, నూనె, నల్లని వస్త్రం

శని ఆరాధనలో దానానికి ప్రధాన స్థానం ఉంది. ఈ ఆచారాలు శని దేవుడికి ప్రీతికరమని సంప్రదాయ విశ్వాసం; ఇవి విశ్వాసంతో, దయతో చేసే పనులు, ఏ ఫలితానికీ హామీ కాదు.

  • నువ్వులు, నువ్వుల నూనె దానం చేయడం.
  • అవసరంలో ఉన్నవారికి నలుపు లేదా ముదురు రంగు వస్త్రాలు, దుప్పట్లు, వెచ్చని బట్టలు ఇవ్వడం, ముఖ్యంగా చలికాలంలో.
  • ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టడం; పెద్దలు, కార్మికులు, వికలాంగులకు సేవ చేయడం. శని వీరిని కాపాడతాడని సంప్రదాయ విశ్వాసం.
  • కొన్ని ప్రాంతాల్లో, ఒక గిన్నెలోని నూనెలో తమ ప్రతిబింబాన్ని చూసి, ఆ నూనెను దానం చేయడం (ఛాయా దానం).
  • శనివారం హనుమంతుడిని పూజించడం; చాలా కుటుంబాలు దీన్ని కూడా పాటిస్తాయి.

నిజంగా అవసరంలో ఉన్నవారికే, నిశ్శబ్దంగా దానం చేయండి. సాదాసీదా నిజాయితీ, ఓర్పు, కష్టపడి పనిచేయడమే శనికి ఉత్తమ సమర్పణ అని కూడా సంప్రదాయం చెబుతుంది.

శని త్రయోదశి ఉపవాసం: ఆరోగ్య సూచనలు

  • మీ ఆరోగ్యానికి తగిన ఉపవాసాన్ని ఎంచుకోండి: సాయంత్రం పూజ వరకు పూర్తి ఉపవాసం, పండ్లు-పాలు, లేదా ఒక పూట సాదా భోజనం, ఇవన్నీ సంప్రదాయ పద్ధతులే.
  • మీ సంప్రదాయం లేదా డాక్టర్ వేరుగా చెబితే తప్ప, రోజంతా తగినంత నీళ్లు తాగండి.
  • మధుమేహం, రక్తపోటు, కిడ్నీ లేదా గుండె సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు, వృద్ధులు, రోజూ మందులు వాడేవారు ఉపవాసానికి ముందు డాక్టర్‌ను అడగండి. వ్రతం కోసం డాక్టర్ ఇచ్చిన మందులు మానకండి.
  • పిల్లలు ఉపవాసం ఉండాల్సిన అవసరం లేదు; వారు పూజలో, దానాలలో పాల్గొనవచ్చు.
  • సాయంత్రం పూజ తర్వాత తేలికైన ఇంటి భోజనంతో మెల్లగా ఉపవాసం విరమించండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శని త్రయోదశి అంటే ఏమిటి?

ఏ పక్షంలోనైనా 13వ తిథి అయిన త్రయోదశి శనివారం నాడు వస్తే అది శని త్రయోదశి. సూర్యాస్తమయం తర్వాత సంధ్యా సమయమైన ప్రదోష కాలంలో కూడా త్రయోదశి ఉంటే ఆ రోజును శని ప్రదోషం అంటారు. భక్తులు సంప్రదాయంగా సాయంత్రం పరమశివుడిని పూజించి, శని దేవుడికి ప్రార్థనలు చేస్తారు.

Advertisement

తదుపరి శని త్రయోదశి ఎప్పుడు?

భారతదేశంలో (IST) త్రయోదశితో వచ్చే తదుపరి శనివారం 7 నవంబర్ 2026; ఆ రోజు కృష్ణ త్రయోదశి ఉదయం 10:47 AM వరకు ఉంటుంది. ఆ త్రయోదశికి సాయంత్రం ప్రదోష పూజ శుక్రవారం 6 నవంబర్ నాడు వస్తుంది. భారతదేశంలో తదుపరి పూర్తి శని ప్రదోషం శనివారం 20 మార్చి 2027.

శని త్రయోదశికి, శని ప్రదోషానికి తేడా ఏమిటి?

త్రయోదశి తిథి ఉన్న ఏ శనివారాన్నైనా శని త్రయోదశి అంటారు; చాలా ప్రాంతీయ పంచాంగాలు సూర్యోదయ సమయంలోని తిథిని లెక్కిస్తాయి. సాయంత్రం ప్రదోష కాలంలో త్రయోదశి ఉండి, ఆ ప్రదోష వ్రతం శనివారం వస్తే అది శని ప్రదోషం. మా జాబితాలోని చాలా శనివారాలు రెండూ అవుతాయి.

శని త్రయోదశి నాడు శని దేవుడికి ఏమి సమర్పిస్తారు?

సంప్రదాయంగా భక్తులు నువ్వుల నూనెతో అభిషేకం (తైలాభిషేకం, ఆలయం అనుమతించే చోట) చేస్తారు, నువ్వుల నూనె దీపం వెలిగిస్తారు, నల్ల నువ్వులు, నీలం లేదా ముదురు రంగు పూలు, ప్రార్థనలు సమర్పిస్తారు. ఆలయానికి ఆలయానికి ఆచారాలు మారుతాయి; ఆలయ సంప్రదాయాన్నే అనుసరించండి.

శని త్రయోదశి నాడు సంప్రదాయంగా ఏ దానాలు చేస్తారు?

చాలా కుటుంబాలు అవసరంలో ఉన్నవారికి నువ్వులు, నువ్వుల నూనె, నలుపు లేదా ముదురు రంగు వస్త్రాలు, దుప్పట్లు, ఆహారం దానం చేస్తాయి; పెద్దలకు, కార్మికులకు, పేదలకు సేవ చేస్తాయి. ఇవి శని దేవుడికి ప్రీతికరమని సంప్రదాయంగా నమ్ముతారు; ఏ ఫలితానికీ హామీ లేదు.

Advertisement

శని త్రయోదశి నాడు ఉపవాసం తప్పనిసరా?

కాదు. ఉపవాసం వ్యక్తిగత వ్రతం. కొందరు సాయంత్రం పూజ వరకు పూర్తి ఉపవాసం ఉంటారు, కొందరు పండ్లు, పాలు మాత్రమే తీసుకుంటారు, కొందరు ఒక పూట సాదా భోజనం చేస్తారు. మధుమేహం, రక్తపోటు లేదా ఇతర సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, వృద్ధులు, రోజూ మందులు వాడేవారు ముందుగా డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి.

విదేశాల్లో కూడా ఇదే తేదీనా?

ఎప్పుడూ కాదు. తిథులు ప్రపంచమంతటా ఒకే క్షణంలో మొదలై ముగుస్తాయి, కానీ రోజును నిర్ణయించేది స్థానిక సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం. ఉదాహరణకు, Drik Panchang న్యూయార్క్ జాబితాలో శని ప్రదోషం శనివారం 21 నవంబర్ 2026 నాడు ఉంది; భారతదేశంలో అదే ప్రదోషం ఆదివారం 22 నవంబర్ నాడు వస్తుంది. మీ నగరానికి సెట్ చేసిన పంచాంగాన్ని చూడండి.

సంపాదకుని గమనిక (25 అక్టోబర్ 2026)

జనవరి 2026 లో ఒకే శని త్రయోదశి తేదీపై రాసిన మా వ్యాసం స్థానంలో ఈ మార్గదర్శి వచ్చింది. తేదీలను HinduTone పంచాంగ కాలిక్యులేటర్‌తో లెక్కించి Drik Panchang తో సరిపోల్చాం; సమయాలు IST ప్రకారం. శ్లోకం, మంత్రాలు sanskritdocuments.org గ్రంథాల నుంచి తీసుకున్నవి. పూజా విధానం, దాన ఆచారాలను సంప్రదాయంగా వివరించాం; ఇవి ప్రాంతాన్ని, కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతాయి; ఏ ఫలితానికీ హామీ లేదు.

నవీకరణ: 25 అక్టోబర్ 2026.

ఇవి కూడా చదవండి