శ్రీ వేంకటేశ విజయార్యా సప్తవిభక్తి స్తోత్రం: తెలుగు, సంస్కృతం, IAST పాఠం, భావంతో

కలియుగ దైవం శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి దివ్య స్తోత్రం.

శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్యమంగళ స్వరూపాన్ని, అపారమైన కరుణను, అనంతమైన మహిమను కీర్తించే విశిష్టమైన సంస్కృత స్తోత్రం ఇది. ‘వాదీంద్ర భీకర’ అనే బిరుదు కలిగిన శ్రీ అణ్ణన్ స్వామివారు ఈ స్తోత్రాన్ని రచించారు.

ఈ స్తోత్రంలోని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, సంస్కృత వ్యాకరణంలోని ఏడు విభక్తులను ఉపయోగించి స్వామివారిని స్తుతించడం. మొదటి శ్లోకం ప్రథమా విభక్తిలో, రెండవది సంబోధనలో, మూడవ శ్లోకం నుంచి ఎనిమిదవ శ్లోకం వరకు వరుసగా ద్వితీయా, తృతీయా, చతుర్థీ, పంచమీ, షష్ఠీ, సప్తమీ విభక్తుల్లో ఉన్నాయి. తొమ్మిదవ శ్లోకం రచనా విశేషాన్ని తెలియజేస్తుంది.

పాఠం గురించి: కింద ఇచ్చిన శ్లోకాలు sanskritdocuments.org ప్రచురించిన పాఠం. ప్రతి శ్లోకాన్ని తెలుగు లిపిలో, తర్వాత దేవనాగరిలో, ఆపై IAST లిప్యంతరీకరణలో ఇచ్చాం; ఇవన్నీ మూలం నుంచి సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా మార్చినవే, ఒక్క అక్షరం కూడా చేతితో టైప్ చేయలేదు. ప్రతి శ్లోకం తర్వాత దాని భావం ఉంది.

ఏడు విభక్తులు ఒక్క చూపులో

శ్రీ వేంకటేశ విజయార్యా సప్తవిభక్తి స్తోత్రం: పూర్తి పాఠం, భావంతో

1. ప్రథమా విభక్తి — స్వామివారి మహిమ

శ్రీవేంకటాద్రిధామా భూమా భూమాప్రియః కృపాసీమా ।
నిరవధికనిత్యమహిమా భవతు జయీ ప్రణతదర్శితప్రేమా ॥ 1॥

श्रीवेङ्कटाद्रिधामा भूमा भूमाप्रियः कृपासीमा ।
निरवधिकनित्यमहिमा भवतु जयी प्रणतदर्शितप्रेमा ॥ १॥

śrīveṅkaṭādridhāmā bhūmā bhūmāpriyaḥ kṛpāsīmā |
niravadhikanityamahimā bhavatu jayī praṇatadarśitapremā || 1||

భావం: వేంకటాద్రిని నివాసంగా చేసుకున్నవాడు, అనంతమైన మహిమ కలవాడు, భూదేవికి ప్రియుడు, అపారమైన కరుణామూర్తి, శరణు కోరిన భక్తులపై ప్రేమను చూపేవాడు అయిన శ్రీనివాసుడు సదా విజయవంతుడగుగాక!

2. సంబోధన — స్వామివారికి విజయ ప్రార్థన

జయ జనతా విమళీకృతిసఫలీకృతసకలమంగలాకార ।
విజయీ భవ విజయీ భవ విజయీ భవ వేంకటాచలాధీశ ॥ 2॥

जय जनता विमळीकृतिसफलीकृतसकलमङ्गलाकार ।
विजयी भव विजयी भव विजयी भव वेङ्कटाचलाधीश ॥ २॥

jaya janatā vimaḻīkṛtisaphalīkṛtasakalamaṅgalākāra |
vijayī bhava vijayī bhava vijayī bhava veṅkaṭācalādhīśa || 2||

భావం: భక్తులను పవిత్రులుగా చేసి, వారి జీవితాల్లో సకల మంగళాలను చేకూర్చే వేంకటాచలాధీశా! నీకు జయం కలుగుగాక! జయం కలుగుగాక! జయం కలుగుగాక!

3. ద్వితీయా విభక్తి — దివ్యమంగళ రూప దర్శనం

కనీయమందహసితం కంచన కందర్పకోటిలావణ్యమ్ ।
పశ్యేయమంజనాద్రౌ పుంసాం పూర్వతనపుణ్యపరిపాకమ్ ॥ 3॥

कनीयमन्दहसितं कञ्चन कन्दर्पकोटिलावण्यम् ।
पश्येयमञ्जनाद्रौ पुंसां पूर्वतनपुण्यपरिपाकम् ॥ ३॥

kanīyamandahasitaṃ kañcana kandarpakoṭilāvaṇyam |
paśyeyamañjanādrau puṃsāṃ pūrvatanapuṇyaparipākam || 3||

భావం: మనోహరమైన చిరునవ్వుతో, కోట్లాది మన్మథులను మించిన సౌందర్యంతో అంజనాద్రిపై వెలసిన స్వామివారి దివ్యమంగళ రూపాన్ని దర్శించే భాగ్యం నాకు కలుగుగాక!

4. తృతీయా విభక్తి — దివ్య తేజస్సు

మరతకమేచకరుచినా మదనాజ్ఞాగంధిమధ్యహృదయేన ।
వృషశైలమౌలిసుహృదా మహసా కేనాపి వాసితం జ్ఞేయమ్ ॥ 4॥

मरतकमेचकरुचिना मदनाज्ञागन्धिमध्यहृदयेन ।
वृषशैलमौलिसुहृदा महसा केनापि वासितं ज्ञेयम् ॥ ४॥

maratakamecakarucinā madanājñāgandhimadhyahṛdayena |
vṛṣaśailamaulisuhṛdā mahasā kenāpi vāsitaṃ jñeyam || 4||

భావం: మరకతమణి వంటి శ్యామల కాంతితో, మనోహరమైన దివ్య తేజస్సుతో ఈ జగత్తు నిండివున్నదని తెలుసుకోవాలి. ఈ శ్లోకం స్వామివారి అపూర్వమైన తేజస్సును వర్ణిస్తుంది.

5. చతుర్థీ విభక్తి — స్వామివారికి నమస్కారం

పత్యై నమో వృషాద్రేః కరయుగపరికర్మశంఖచక్రాయ ।
ఇతరకరకమలయుగలీదర్శితకటిబంధదానముద్రాయ ॥ 5॥

पत्यै नमो वृषाद्रेः करयुगपरिकर्मशङ्खचक्राय ।
इतरकरकमलयुगलीदर्शितकटिबन्धदानमुद्राय ॥ ५॥

patyai namo vṛṣādreḥ karayugaparikarmaśaṅkhacakrāya |
itarakarakamalayugalīdarśitakaṭibandhadānamudrāya || 5||

భావం: రెండు చేతులలో శంఖచక్రాలను ధరించి, మిగిలిన రెండు చేతులతో కటిభాగాన్ని, వరద ముద్రను సూచిస్తూ దర్శనమిచ్చే వృషాద్రిపతి శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారికి నమస్కారాలు.

6. పంచమీ విభక్తి — స్వామివారిని మించినవారు లేరు

సామ్రాజ్యపిశునమకుటీసుఘటలలాటాత్ సుమంగలా పాంగాత్ ।
స్మితరుచిఫుల్లకపోలాదపరో న పరోఽస్తి వేంకటాద్రీశాత్ ॥ 6॥

साम्राज्यपिशुनमकुटीसुघटललाटात् सुमङ्गला पाङ्गात् ।
स्मितरुचिफुल्लकपोलादपरो न परोऽस्ति वेङ्कटाद्रीशात् ॥ ६॥

sāmrājyapiśunamakuṭīsughaṭalalāṭāt sumaṅgalā pāṅgāt |
smitaruciphullakapolādaparo na paro'sti veṅkaṭādrīśāt || 6||

భావం: రాజసాన్ని చాటే కిరీటంతో శోభించే నుదురు, శుభప్రదమైన కడగంటి చూపులు, చిరునవ్వుతో వికసించే చెక్కిళ్లు కలిగిన వేంకటాద్రీశుని మించిన దైవం మరొకరు లేరు.

7. షష్ఠీ విభక్తి — కల్పవృక్షంతో పోలిక

సర్వాభరణవిభూషితదివ్యావయవస్య వేంకటాద్రిపతేః ।
పల్లవపుష్పవిభూషితకల్పతరోశ్చాపి కా భిదా దృష్టా ॥ 7॥

सर्वाभरणविभूषितदिव्यावयवस्य वेङ्कटाद्रिपतेः ।
पल्लवपुष्पविभूषितकल्पतरोश्चापि का भिदा दृष्टा ॥ ७॥

sarvābharaṇavibhūṣitadivyāvayavasya veṅkaṭādripateḥ |
pallavapuṣpavibhūṣitakalpataroścāpi kā bhidā dṛṣṭā || 7||

భావం: సకల ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వేంకటాద్రిపతి స్వామివారికి, చిగుళ్లు, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన కల్పవృక్షానికి మధ్య తేడా ఏముంది? భక్తులకు కోరిన శుభాలను ప్రసాదించే కల్పవృక్షంతో స్వామివారిని పోల్చారు.

8. సప్తమీ విభక్తి — సంపూర్ణ శరణాగతి

లక్ష్మీలలితపదాంబుజలాక్షారసరంజితాయతోరస్కే ।
శ్రీవేంకటాద్రినాథే నాథే మమ నిత్యమర్పితో భారః ॥ 8॥

लक्ष्मीललितपदाम्बुजलाक्षारसरञ्जितायतोरस्के ।
श्रीवेङ्कटाद्रिनाथे नाथे मम नित्यमर्पितो भारः ॥ ८॥

lakṣmīlalitapadāmbujalākṣārasarañjitāyatoraske |
śrīveṅkaṭādrināthe nāthe mama nityamarpito bhāraḥ || 8||

భావం: లక్ష్మీదేవి పాదపద్మాలకు అద్దిన లాక్షారసంతో శోభించే విశాల వక్షస్థలం కలిగిన నా ప్రభువైన శ్రీ వేంకటాద్రినాథుని యందే నా జీవిత భారమంతా నిత్యం సమర్పించబడింది.

9. రచనా విశేషం

ఆర్యావృత్తసమేతా సప్తవిభక్తిర్వృషాద్రినాథస్య ।
వాదీంద్రభీకృదాఖ్యైరార్యై రచితా జయత్వియం సతతమ్ ॥ 9॥

आर्यावृत्तसमेता सप्तविभक्तिर्वृषाद्रिनाथस्य ।
वादीन्द्रभीकृदाख्यैरार्यै रचिता जयत्वियं सततम् ॥ ९॥

āryāvṛttasametā saptavibhaktirvṛṣādrināthasya |
vādīndrabhīkṛdākhyairāryai racitā jayatviyaṃ satatam || 9||

భావం: ఆర్యా ఛందస్సుతో, ఏడు విభక్తులతో వృషాద్రినాథుడైన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారిని స్తుతిస్తూ వాదీంద్ర భీకృదాఖ్యులైన ఆర్యులు రచించిన ఈ స్తోత్రం సదా విజయవంతమగుగాక!

మూలంలోని సమాప్తి వాక్యం

॥ ఇతి శ్రీవేంకటేశవిజయార్యాసప్తవిభక్తిస్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥

॥ इति श्रीवेङ्कटेशविजयार्यासप्तविभक्तिस्तोत्रं संपूर्णम् ॥

|| iti śrīveṅkaṭeśavijayāryāsaptavibhaktistotraṃ saṃpūrṇam ||

భావం: ఇది శ్రీ వేంకటేశ విజయార్యా సప్తవిభక్తి స్తోత్రం సమాప్తం.

ఆధ్యాత్మిక సందేశం

శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్యమంగళ రూపాన్ని స్మరించడం, ఆయన అనంతమైన కరుణను కీర్తించడం, మన జీవిత భారాన్ని ఆయనకు సమర్పించడం ఈ స్తోత్రం అందించే ప్రధాన సందేశం. శ్లోకాల భావాన్ని మననం చేసుకుంటూ భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం మనసును ఏకాగ్రం చేసుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.

గోవిందా! గోవిందా!! శ్రీనివాసా! శరణం ప్రపద్యే!!

ఇంట్లో పారాయణం ఎలా చేయాలి

1. శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి చిత్రపటం ముందు దీపం వెలిగించి, ఒక పువ్వు లేదా తులసి దళం సమర్పించండి.
2. ముందుగా శ్లోకం భావాన్ని చదివి, ఆ తర్వాత శ్లోకాన్ని నిదానంగా పఠించండి; దేవనాగరి చదవలేని కుటుంబ సభ్యులకు తెలుగు లిపి, IAST పంక్తులు ఉపయోగపడతాయి.
3. తొమ్మిది శ్లోకాలు, ఆ తర్వాత సమాప్తి వాక్యం పఠించి, 'గోవిందా, గోవిందా' అంటూ ముగించండి.
4. ఎక్కువ సమయం ఉన్న రోజున శ్రీ వేంకటేశ్వర 108 నామాలు (అష్టోత్తరం) లేదా ఓం నమో వేంకటేశాయ మంత్రాన్ని కూడా జోడించండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

'సప్తవిభక్తి' అంటే ఏమిటి?

'సప్త' అంటే ఏడు, 'విభక్తి' అంటే సంస్కృత నామవాచకాల వ్యాకరణ రూపం. ఈ స్తోత్రంలో స్వామివారిని ఒక్కో విభక్తిలో వరుసగా స్తుతించారు: 1వ శ్లోకం ప్రథమా విభక్తిలో, 2వది సంబోధనలో, 3 నుంచి 8 వరకు ద్వితీయా, తృతీయా, చతుర్థీ, పంచమీ, షష్ఠీ, సప్తమీ విభక్తుల్లో. 9వ శ్లోకం రచనా విశేషాన్ని చెబుతుంది.

ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు రచించారు?

‘వాదీంద్ర భీకర’ అనే బిరుదు కలిగిన శ్రీ అణ్ణన్ స్వామివారు రచించినట్లు చెబుతారు. 9వ శ్లోకమే ఇది 'వాదీంద్రభీకృత్' అనే పేరుగల ఆర్యులు రచించినదని చెబుతుంది. మూల పాఠంలో రచయిత గురించి ఇంతకు మించిన వివరాలు లేవు, కాబట్టి మేమూ ఏమీ జోడించలేదు.

ఇది ఏ ఛందస్సులో ఉంది?

9వ శ్లోకం చెప్పినట్లు ఆర్యా వృత్తంలో. ఆర్యా ఛందస్సును అక్షరాలతో కాక మాత్రలతో లెక్కిస్తారు; ప్రతి శ్లోకంలో రెండు పంక్తులు ఉంటాయి.

ఈ పేజీలోని సంస్కృత పాఠం ఎక్కడి నుంచి తీసుకున్నారు?

sanskritdocuments.org నుంచి (మల్లేశ్వరరావు ఎల్లప్రగడ గారు 'వేంకటేశ కావ్యకలాపం' అనే తెలుగు పుస్తకం నుంచి ఎన్‌కోడ్ చేసి సరిచూసినది). దేవనాగరి, IAST పాఠాలను ఆ ఫైల్ నుంచి, తెలుగు లిపిని దేవనాగరి నుంచి సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా మార్చాం; ఒక్క అక్షరం కూడా చేతితో టైప్ చేయలేదు.

ఈ స్తోత్ర పారాయణం వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి?

శ్లోకాల భావాన్ని మననం చేసుకుంటూ భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం మనసును ఏకాగ్రం చేసుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది. ఇది భక్తితో చేసే పని; ఏదో ఒక ఫలితానికి హామీ కాదు.

దీన్ని ఎప్పుడు పఠించవచ్చు?

శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి చిత్రపటం ముందు రోజువారీ పూజ సమయంలో ఎప్పుడైనా, ముఖ్యంగా తిరుమల స్వామికి ప్రీతికరంగా చాలా కుటుంబాలు పాటించే శనివారం నాడు. దీనికి కొన్ని నిమిషాలు మాత్రమే పడుతుంది.

సంపాదకీయ గమనిక (25 అక్టోబర్ 2026)

ఈ పేజీ HinduToneకు అందిన తెలుగు రచన ఆధారంగా ప్రచురించబడింది; పరిచయం, శ్లోకాల శీర్షికలు, భావాలు, సందేశం ఆ రచయితవే. సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.orgలోని శ్రీ వేంకటేశ విజయార్యా సప్తవిభక్తి స్తోత్రం (ఫైల్ shrIveMkaTeshavijayAryAsaptavibhaktistotram.itx, 'వేంకటేశ కావ్యకలాపం' అనే తెలుగు పుస్తకం నుంచి). అందిన ప్రతికీ మూలానికీ తేడా ఉన్నచోట మూల పాఠాన్నే ఇచ్చాం: 3వ శ్లోకంలో మూలం 'కనీయమందహసితం' అని ఉంది, అందిన ప్రతిలో 'కమనీయమందహసితం' (మనోహరమైన చిరునవ్వు) అని ఉంది, ఆర్యా ఛందస్సు కూడా దీన్నే సూచిస్తుంది; 4వ శ్లోకంలో మూలం 'మరతక', అందిన ప్రతి 'మరకత' (రెండూ పచ్చ మణి అనే అర్థమే); 2, 5 శ్లోకాల్లో మూలం 'విమళీ', 'మంగలా', 'యుగలీ' అని రాసింది. 6వ శ్లోకంలో మూలం కూడా అందిన ప్రతిలాగే 'సుమంగలా పాంగాత్' అని మధ్యలో ఖాళీతో ముద్రించింది; దీన్ని 'సుమంగల-అపాంగాత్' (శుభప్రదమైన కడగంటి చూపు) అనే ఒకే సమాసంగా చదవాలి. తెలుగు లిపి పంక్తుల్లో హల్లుకు ముందు వచ్చే అనునాసికాన్ని తెలుగు పుస్తకాల్లో లాగే అనుస్వారం (ం)గా రాశాం.

ఇవి కూడా చదవండి

• శ్రీ వేంకటేశ సుప్రభాతం: పూర్తి సంస్కృత పాఠం, అర్థంతో
• వేంకటేశ్వర అష్టోత్తరం: శ్రీ వేంకటేశ్వరుని 108 నామాలు
• ఓం నమో వేంకటేశాయ: పవిత్ర మంత్రం
• తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర ఆలయం
• శ్రీ వేంకటేశ్వరుణ్ణి కలియుగ దైవం అని ఎందుకు అంటారు
• హరి స్తోత్రం (జగజ్జాలపాలం) అర్థంతో