సీమంతం (సీమంతోన్నయనం — "కేశ విభజన") — షోడశ సంస్కారాలలో మూడవది; గర్భిణిని, గర్భస్థ శిశువును ఆశీర్వదించి, కుటుంబ ప్రేమ-సంరక్షణలో ముంచే మృదు సంస్కారం (శ్రీమంతం).

ప్రాముఖ్యత

ఈ సంస్కారం తల్లి-బిడ్డల క్షేమం, రక్షణను కోరుతూ, రాబోయే శిశువును ఆనందంగా స్వాగతిస్తుంది. తెలుగు, దక్షిణ భారత సంప్రదాయంలో గర్భిణికి గాజులు, పూలు, కొత్త చీరతో అలంకరించి పెద్దలు ఆశీర్వదిస్తారు; గాజులు శుభ స్పందనలను, ఉత్సాహాన్ని కలిగిస్తాయని భావిస్తారు.

ఎప్పుడు చేస్తారు?

  • సాధారణంగా గర్భధారణ 5, 7 లేదా 8వ నెలలో, శుభదినాన (ప్రాంతం-కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతుంది).
  • శుభ ముహూర్తాన్ని పంచాంగం/పురోహితుని ద్వారా ఎంచుకోండి.

సామగ్రి

  • గర్భిణికి కొత్త గాజులు (పచ్చ/ఎరుపు), పూలు, కొత్త చీర
  • పసుపు, కుంకుమ, దీపం, అక్షతలు, చిన్న కలశం
  • పండ్లు, మిఠాయిలు, విందు భోజన సామగ్రి

విధానం (సాధారణ రూపం)

  1. దీపం వెలిగించి గణేశుని ఆవాహన — "ఓం గం గణపతయే నమః".
  2. పురోహితుడు/పెద్దలు తల్లి-బిడ్డల క్షేమం కోసం సంక్షిప్త సంకల్పం.
  3. గర్భిణిని గాజులు, పూలు, కొత్త చీరతో అలంకరించి, ముత్తైదువలు-పెద్దలు అక్షతలు, హారతితో ఆశీర్వదిస్తారు.
  4. తల్లికి ఇష్టమైన ఆహారం సమర్పించి, కుటుంబం విందు, ప్రసాదంతో జరుపుకుంటుంది.

గమనిక: ఆచారాలు ప్రాంతం, సముదాయాన్ని బట్టి (తెలుగు, తమిళ, ఉత్తర భారత…) విస్తృతంగా మారతాయి — కుటుంబ సంప్రదాయం, పెద్దలను అనుసరించండి.

NRIలు విదేశంలో ఎలా చేస్తారు

  • గాజులు, ఆశీస్సులు, విందు భోజనంతో ఆత్మీయ గృహ సమావేశం పూర్తిగా ఆమోదయోగ్యం; పురోహితుడు ప్రత్యక్ష/ఆన్‌లైన్‌లో పాల్గొనవచ్చు.
  • గాజులు, పూలు, సామగ్రి భారతీయ దుకాణాల నుండి; తాతామామలను వీడియో కాల్‌లో పాల్గొనేలా చేయండి.
  • చాలా NRI సముదాయాలు, దేవాలయాలు సామూహిక ఆశీర్వాద కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాయి.

16 సంస్కారాల గైడ్ చూడండి. తదుపరి సంస్కారాలు నామకరణం, అన్నప్రాశన.

Advertisement

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

సీమంతం గర్భధారణలో ఏ నెలలో చేస్తారు?

సాధారణంగా గర్భధారణ 5, 7 లేదా 8వ నెలలో శుభదినాన సీమంతం చేస్తారు; ఇది ప్రాంతం, కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతుంది. శుభ ముహూర్తాన్ని పంచాంగం లేదా పురోహితుని ద్వారా ఎంచుకోవాలి.

సీమంతం పూజకు కావలసిన సామగ్రి ఏమిటి?

గర్భిణికి కొత్త గాజులు (పచ్చ/ఎరుపు), పూలు, కొత్త చీర, పసుపు, కుంకుమ, దీపం, అక్షతలు, చిన్న కలశం, పండ్లు, మిఠాయిలు మరియు విందు భోజన సామగ్రి కావాలి.

సీమంతం విధానం ఎలా ఉంటుంది?

దీపం వెలిగించి "ఓం గం గణపతయే నమః" అంటూ గణేశుని ఆవాహన చేస్తారు, తర్వాత తల్లి-బిడ్డల క్షేమం కోసం సంక్షిప్త సంకల్పం చేస్తారు. గర్భిణిని గాజులు, పూలు, కొత్త చీరతో అలంకరించి ముత్తైదువలు, పెద్దలు అక్షతలు, హారతితో ఆశీర్వదిస్తారు; చివరగా ఆమెకు ఇష్టమైన ఆహారం సమర్పించి కుటుంబం విందు జరుపుకుంటుంది.

సీమంతంలో గర్భిణికి గాజులు ఎందుకు తొడుగుతారు?

తెలుగు, దక్షిణ భారత సంప్రదాయంలో గాజులు శుభ స్పందనలను, ఉత్సాహాన్ని కలిగిస్తాయని భావిస్తారు. అందుకే గర్భిణిని గాజులు, పూలు, కొత్త చీరతో అలంకరించి పెద్దలు ఆశీర్వదిస్తారు.

విదేశాల్లో ఉన్న NRIలు సీమంతం ఎలా జరుపుకోవచ్చు?

గాజులు, ఆశీస్సులు, విందు భోజనంతో ఆత్మీయ గృహ సమావేశం పూర్తిగా ఆమోదయోగ్యం; పురోహితుడు ప్రత్యక్షంగా లేదా ఆన్‌లైన్‌లో పాల్గొనవచ్చు. సామగ్రి భారతీయ దుకాణాల నుండి తెచ్చుకుని, తాతామామలను వీడియో కాల్‌లో పాల్గొనేలా చేయవచ్చు.

సీమంతం షోడశ సంస్కారాలలో ఎన్నవది?

సీమంతం (సీమంతోన్నయనం — "కేశ విభజన") షోడశ సంస్కారాలలో మూడవది. ఇది తల్లి-బిడ్డల క్షేమం, రక్షణను కోరుతూ రాబోయే శిశువును ఆనందంగా స్వాగతించే సంస్కారం.