సీమంతం (సీమంతోన్నయనం — "కేశ విభజన") — షోడశ సంస్కారాలలో మూడవది; గర్భిణిని, గర్భస్థ శిశువును ఆశీర్వదించి, కుటుంబ ప్రేమ-సంరక్షణలో ముంచే మృదు సంస్కారం (శ్రీమంతం).

ప్రాముఖ్యత

ఈ సంస్కారం తల్లి-బిడ్డల క్షేమం, రక్షణను కోరుతూ, రాబోయే శిశువును ఆనందంగా స్వాగతిస్తుంది. తెలుగు, దక్షిణ భారత సంప్రదాయంలో గర్భిణికి గాజులు, పూలు, కొత్త చీరతో అలంకరించి పెద్దలు ఆశీర్వదిస్తారు; గాజులు శుభ స్పందనలను, ఉత్సాహాన్ని కలిగిస్తాయని భావిస్తారు.

ఎప్పుడు చేస్తారు?

  • సాధారణంగా గర్భధారణ 5, 7 లేదా 8వ నెలలో, శుభదినాన (ప్రాంతం-కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతుంది).
  • శుభ ముహూర్తాన్ని పంచాంగం/పురోహితుని ద్వారా ఎంచుకోండి.

సామగ్రి

  • గర్భిణికి కొత్త గాజులు (పచ్చ/ఎరుపు), పూలు, కొత్త చీర
  • పసుపు, కుంకుమ, దీపం, అక్షతలు, చిన్న కలశం
  • పండ్లు, మిఠాయిలు, విందు భోజన సామగ్రి

విధానం (సాధారణ రూపం)

  1. దీపం వెలిగించి గణేశుని ఆవాహన — "ఓం గం గణపతయే నమః".
  2. పురోహితుడు/పెద్దలు తల్లి-బిడ్డల క్షేమం కోసం సంక్షిప్త సంకల్పం.
  3. గర్భిణిని గాజులు, పూలు, కొత్త చీరతో అలంకరించి, ముత్తైదువలు-పెద్దలు అక్షతలు, హారతితో ఆశీర్వదిస్తారు.
  4. తల్లికి ఇష్టమైన ఆహారం సమర్పించి, కుటుంబం విందు, ప్రసాదంతో జరుపుకుంటుంది.

గమనిక: ఆచారాలు ప్రాంతం, సముదాయాన్ని బట్టి (తెలుగు, తమిళ, ఉత్తర భారత…) విస్తృతంగా మారతాయి — కుటుంబ సంప్రదాయం, పెద్దలను అనుసరించండి.

Advertisement

NRIలు విదేశంలో ఎలా చేస్తారు

  • గాజులు, ఆశీస్సులు, విందు భోజనంతో ఆత్మీయ గృహ సమావేశం పూర్తిగా ఆమోదయోగ్యం; పురోహితుడు ప్రత్యక్ష/ఆన్‌లైన్‌లో పాల్గొనవచ్చు.
  • గాజులు, పూలు, సామగ్రి భారతీయ దుకాణాల నుండి; తాతామామలను వీడియో కాల్‌లో పాల్గొనేలా చేయండి.
  • చాలా NRI సముదాయాలు, దేవాలయాలు సామూహిక ఆశీర్వాద కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాయి.

16 సంస్కారాల గైడ్ చూడండి. తదుపరి సంస్కారాలు నామకరణం, అన్నప్రాశన.