ఆంధ్ర మహాభారతం: నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రన
సంక్షిప్త సమాధానం: ఆంధ్ర మహాభారతం మహాభారతానికి తెలుగు పునఃకథనం; కవిత్రయం, అంటే "కవి త్రయం" అని కలిపి పిలిచే ముగ్గురు కవులు సుమారు మూడు శతాబ్దాల పాటు దీనిని రచించారు. నన్నయ 11వ శతాబ్దంలో దీనిని ప్రారంభించి ఆది, సభా పర్వాలు, అరణ్యపర్వంలో కొంత భాగం రాశారు. 13వ శతాబ్దంలో తిక్కన విరాటపర్వం నుండి స్వర్గార
సంక్షిప్త సమాధానం: ఆంధ్ర మహాభారతం మహాభారతానికి తెలుగు పునఃకథనం; కవిత్రయం, అంటే "కవి త్రయం" అని కలిపి పిలిచే ముగ్గురు కవులు సుమారు మూడు శతాబ్దాల పాటు దీనిని రచించారు. నన్నయ 11వ శతాబ్దంలో దీనిని ప్రారంభించి ఆది, సభా పర్వాలు, అరణ్యపర్వంలో కొంత భాగం రాశారు. 13వ శతాబ్దంలో తిక్కన విరాటపర్వం నుండి స్వర్గారోహణపర్వం వరకు పదిహేను పర్వాలు రాశారు. 14వ శతాబ్దంలో ఎర్రన అసంపూర్ణంగా ఉన్న అరణ్యపర్వాన్ని పూర్తి చేశారు.
ఇది తెలుగు సాహిత్యానికి పునాది వేసిన మహాకావ్యం; నన్నయను తెలుగు *ఆదికవి*గా, అంటే మొదటి కవిగా గౌరవిస్తారు. ఏ భాగాన్ని ఎవరు రాశారు, ఈ రచనకు వ్యాసుని సంస్కృత పాఠంతో ఉన్న సంబంధం ఏమిటి, ఈ రోజు దీనిని ఎలా చదువుతారు అనే విషయాలను ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
| ఆంధ్ర మహాభారతం ఒక్క చూపులో | |
|---|---|
| భాష | తెలుగు, చంపూ శైలిలో (పద్యం, గద్యం కలిసి) |
| కవులు | నన్నయ (నన్నయ భట్టారకుడు), తిక్కన సోమయాజి, ఎర్రన (ఎర్రాప్రగడ) |
| కాలం | సుమారు 11వ శతాబ్దం నుండి 14వ శతాబ్దం వరకు |
| పర్వాలు | మహాభారతంలోని మొత్తం 18 పర్వాలు |
| సంస్కృతంతో సంబంధం | స్వేచ్ఛా కావ్య పునఃకథనం, పదానికి పదం అనువాదం కాదు |
| స్థానం | తెలుగు సాహిత్యానికి పునాది వేసిన మహాకావ్యం |
నన్నయ: ప్రారంభం
నన్నయ 11వ శతాబ్దంలో రాజమహేంద్రవరం (రాజమండ్రి) రాజధానిగా పాలించిన తూర్పు చాళుక్య రాజు రాజరాజ నరేంద్రుని ఆస్థాన కవి. రాజు కోరిక మేరకు ఆయన తెలుగు మహాభారతాన్ని ప్రారంభించారు. ఆయన రచన ఆగిపోయే ముందు ఆదిపర్వం, సభాపర్వం, అరణ్యపర్వంలో కొంత భాగం పూర్తి చేశారు; దానిని రచిస్తూనే ఆయన మరణించారని సంప్రదాయం చెబుతుంది.
ఆయన రచన తెలుగు భాషలో మిగిలి ఉన్న అత్యంత ప్రాచీన సాహిత్య గ్రంథం కాబట్టి నన్నయను తెలుగు ఆదికవి అంటారు. సంస్కృత పదజాలంతో సుసంపన్నమైన తెలుగు సాహిత్య శైలిని ఆయన తీర్చిదిద్దారు; తరువాతి తెలుగు కవిత్వంలోని అనేక సంప్రదాయాలు ఆయన నుండే వచ్చాయి.
తిక్కన: పదిహేను పర్వాలు
సుమారు రెండు శతాబ్దాల తర్వాత, 13వ శతాబ్దంలో, నెల్లూరులో మనుమసిద్ధి ఆస్థానంలో కవి, మంత్రి అయిన తిక్కన సోమయాజి ఈ పనిని చేపట్టారు. ఆయన నన్నయ అసంపూర్ణంగా వదిలిన అరణ్యపర్వాన్ని కొనసాగించలేదు. బదులుగా విరాటపర్వంతో ప్రారంభించి, యుద్ధం మీదుగా స్వర్గారోహణపర్వం వరకు మిగిలిన పదిహేను పర్వాలన్నీ పూర్తి చేశారు. ఆయన అరణ్యపర్వాన్ని ఎందుకు పక్కన పెట్టారో సంప్రదాయం రకరకాల కారణాలు చెబుతుంది, వాటిలో తన మహా పూర్వకవి అసంపూర్ణ రచన పట్ల గౌరవం ఒకటి; వాటిలో ఏదీ నిశ్చితం కాదు.
తిక్కన తెలుగు నన్నయ తెలుగు కంటే రోజువారీ వాడుకకు దగ్గరగా ఉంటుంది; ఆయన నాటకీయ సంభాషణలకు, పాత్ర చిత్రణకు ఆయనను ప్రత్యేకంగా మెచ్చుకుంటారు. విష్ణువు, శివుడు ఒక్కరే అయిన హరిహరునికి ఆయన ఈ రచనను అంకితం చేశారు.
ఎర్రన: అరణ్యపర్వం పూర్తి
14వ శతాబ్దంలో రెడ్డి రాజు ప్రోలయ వేమారెడ్డి ఆస్థానంలోని కవి ఎర్రన (ఎర్రాప్రగడ) నన్నయ అసంపూర్ణంగా వదిలిన అరణ్యపర్వ భాగాన్ని పూర్తి చేశారు. ఇద్దరు పూర్వ కవుల మధ్య అతుకు కనిపించకుండా ఉండేందుకు, ఆయన తన భాగం ప్రారంభాన్ని నన్నయ శైలికి దగ్గరగా, మిగిలినదాన్ని తిక్కన శైలికి దగ్గరగా రాశారు. ఆయన రచనతో తెలుగు మహాభారతం పూర్తయింది. ఎర్రన తెలుగు హరివంశం కూడా రాశారు.
వ్యాసుని మహాభారతంతో దాని సంబంధం
కవిత్రయం సంస్కృతాన్ని శ్లోకానికి శ్లోకం అనువదించలేదు. వారు కథను తెలుగు కవిత్వంలో తిరిగి చెప్పారు, కొన్ని భాగాలను సంక్షిప్తం చేశారు, మరికొన్నింటిని విస్తరించారు, తెలుగు శ్రోతల కోసం రచనను తీర్చిదిద్దారు. శాంతిపర్వం వంటి సుదీర్ఘ బోధనా భాగాలు చాలా కుదించబడ్డాయి, భగవద్గీతను పూర్తి 700 శ్లోకాలలో కాకుండా క్లుప్తంగా చెప్పారు. తెలుగు మహాభారతం నుండి ఉటంకించేటప్పుడు దానిని అలాగే పేర్కొనండి; వ్యాసుని నుండి ఉటంకించేటప్పుడు సంస్కృత ప్రతిని ఉపయోగించండి.
ఈ రోజు దీనిని ఎలా చదువుతారు
ఆంధ్ర మహాభారతంలోని పద్యాలను పాఠశాలల్లో నేర్చుకుంటారు, ప్రసంగాలలో ఉటంకిస్తారు, తెలుగు కుటుంబాలు పఠిస్తాయి. దీని కథలను హరికథలలో, తెలుగు నాటక సంప్రదాయంలో ప్రదర్శిస్తారు. ఆధునిక పాఠకుల కోసం గద్య భావాలతో అనేక ముద్రిత ప్రతులు ఉన్నాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కవిత్రయం అంటే ఎవరు?
సుమారు 11వ, 14వ శతాబ్దాల మధ్య తెలుగు మహాభారతాన్ని రచించిన ముగ్గురు కవులు నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రన.
తెలుగు ఆదికవి అని ఎవరిని అంటారు?
నన్నయ; ఆంధ్ర మహాభారతంలో ఆయన రాసిన భాగం తెలుగు సాహిత్యంలో మిగిలి ఉన్న అత్యంత ప్రాచీన రచన.
తిక్కన ఎన్ని పర్వాలు రాశారు?
పదిహేను, విరాటపర్వం నుండి స్వర్గారోహణపర్వం వరకు.
ఎర్రన అరణ్యపర్వంలో కొంత భాగం మాత్రమే ఎందుకు రాశారు?
ఎందుకంటే నన్నయ దానిని ప్రారంభించారు, తిక్కన దానిని వదిలి ముందుకు వెళ్ళారు. ఎర్రన దానిని పూర్తి చేశారు, దానితో తెలుగు మహాభారతం సంపూర్ణమైంది.
ఆంధ్ర మహాభారతం అనువాదమా?
ఇది తెలుగులో స్వేచ్ఛా కావ్య పునఃకథనం, సంస్కృతానికి శ్లోకానికి శ్లోకం అనువాదం కాదు.
సంబంధిత పఠనం
ఆధారాలు
- సాహిత్య అకాడమీ, Encyclopaedia of Indian Literature, నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రన గురించిన వ్యాసాలు.
- వెల్చేరు నారాయణ రావు, డేవిడ్ షుల్మన్ (అనువాదకులు, సంపాదకులు), Classical Telugu Poetry: An Anthology (University of California Press, 2002), ఉపోద్ఘాతం, కవిత్రయం రచనల నుండి ఎంపికలు.
చివరిసారి సమీక్షించినది: 12 నవంబర్ 2026.
కుటుంబం, స్నేహితులతో షేర్ చేయండి
WhatsAppలో పంపండి, పోస్ట్ చేయండి లేదా లింక్ కాపీ చేయండి.
కథలు నుంచి మరిన్ని
- అమృతం మరియు రాక్షసుల కథ: రాహు కేతువులను అశుభ గ్రహాలుగా ఎందుకు భావిస్తారు
- దుర్గాదేవి మరియు మహిషాసురుడి కథ: చెడుపై మంచి సాధించిన విజయం
- బసవ పురాణం: బసవన్న వారసత్వం మరియు లింగాయత ఉద్యమం
- ప్రతి పిల్లవాడూ తెలుసుకోవలసిన టాప్ 10 హిందూ పురాణ కథలు
- ఇంద్రుడు, వృత్రుడి మధ్య వైరం: జలాల కోసం యుద్ధం

