తిరుమల వైభవం

తిరుమల వేంకటేశ్వరుని ఐదు రూపాలు

తిరుమల వేంకటేశ్వర ఆలయంలో మూలవిరాట్టు తోపాటు మరో నాలుగు మూర్తులు ఉన్నాయి. ఈ మూర్తులు వరుసగా:

1. మూలమూర్తి (ధ్రువబేరం):
   • నిత్యం లక్షలాది భక్తులు దర్శించే మూలవిరాట్టు.
   • ఎనిమిది అడుగుల ఎత్తు కలిగిన ఈ విగ్రహం సాలగ్రామ శిలతో చేయబడింది.
   • శ్రీదేవి, భూదేవి విగ్రహాలు ఈ మూర్తి పక్కన లేవు.
2. భోగ శ్రీనివాసమూర్తి (కౌతుక బేరం):
   • ఒక అడుగు ఎత్తు కలిగిన వెండి విగ్రహం.
   • నిత్యం జరిపే దీపారాధన, నైవేద్యం, అభిషేకం ఈ మూర్తికి చేస్తారు.
   • పల్లవ రాణి సామవాయి పేరిందేవి ఈ విగ్రహాన్ని సమర్పించారు.
3. ఉగ్ర శ్రీనివాసమూర్తి (స్నపన బేరం):
   • శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతంగా ఉండే ఈ మూర్తిని సంవత్సరానికి ఒకసారి ఊరేగిస్తారు.
   • 11వ శతాబ్దంలో ఉత్సవ విగ్రహంగా ఉండేది, కానీ అగ్నిప్రమాదం తర్వాత ఉగ్ర రూపంగా మార్చబడింది.
4. శ్రీదేవి, భూదేవి సమేత మలయప్ప స్వామి (ఉత్సవబేరం):
   • ఉత్సవాలలో ఊరేగించే మూర్తి.
   • మూడు అడుగుల ఎత్తు కలిగిన ఈ విగ్రహం బ్రహ్మోత్సవాలలో ప్రధానంగా ఉపయోగిస్తారు.
5. కొలువు శ్రీనివాసమూర్తి (బలిబేరం):
   • మూలవిరాట్టు పక్కన ఉండే చిన్న విగ్రహం.
   • తోమాలసేవ తర్వాత ఈ మూర్తికి పంచాంగ శ్రవణం చేస్తారు.

తిరుమలలో మూడు గంటల ప్రాముఖ్యత

1. మొదటి గంట (సుప్రభాత సేవ):
   • తొలి నైవేద్యం సమర్పించే సమయంలో మొదటి గంట మోగిస్తారు.
   • పులిహోర, దద్దోజనం, లడ్డూలు వంటి నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు.
2. రెండో గంట (అపరాహ్న పూజ):
   • అష్టోత్తర శతనామార్చన తర్వాత రెండో గంట మోగిస్తారు.
   • ఈ సమయంలో వరాహపురాణంలోని శ్రీ వేంకటేశ్వరుని నామావళిని జపిస్తారు.
3. మూడో గంట (శయన సేవ):
   • రాత్రి శయన సేవ తర్వాత మూడో గంట మోగిస్తారు.
   • ఈ సమయంలో నైవేద్యం సమర్పించి, సర్వదర్శనం తిరిగి ప్రారంభిస్తారు.

విమాన వేంకటేశ్వర స్వామి

• విజయనగర రాజు కాలంలో తొమ్మిది అర్చకులను హత్య చేయడం వల్ల ఆలయం 12 సంవత్సరాలు మూసివేయబడింది.
• ఆ సమయంలో విమాన వేంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించారు.
• ప్రస్తుతం ఈ విగ్రహాన్ని ఆనంద నిలయంలో దర్శించుకోవచ్చు.

తిరుమల ఆలయ సేవలు మరియు ఉత్సవాలు

• సుప్రభాత సేవ: ఉదయం మొదటి సేవ.
• తోమాల సేవ: రాత్రి శయన సేవ.
• బ్రహ్మోత్సవం: ప్రతి సంవత్సరం జరిగే ప్రధాన ఉత్సవం.
• వైకుంఠ ఏకాదశి: ప్రత్యేక దర్శనాలు మరియు పూజలు.

తిరుమల వేంకటేశ్వర ఆలయం భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక శాంతిని, భక్తిని అందిస్తుంది. ఈ ఆలయంలోని ప్రతి రూపం, ప్రతి సేవ భక్తుల జీవితాలను పవిత్రం చేస్తుంది.