మన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోనే జాంబవంతుడికి సంబంధించిన ఇంతటి విశేషమైన ఆలయం ఉందంటే చాలామందికి ఆశ్చర్యం కలగకమానదు! తిరుపతి జిల్లాలో సూళ్లూరుపేటకు కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న మన్నారు పోలూరు గ్రామంలో శ్రీ అలఘు మల్లారి కృష్ణస్వామి ఆలయం కొలువై ఉంది. ఇక్కడ శ్రీకృష్ణుడు తన ఇద్దరు భార్యలైన సత్యభామ, జాంబవతీ సమేతంగా దర్శనమిస్తాడు. జాంబవతీ సమేతంగా కృష్ణుడు కొలువైన అరుదైన క్షేత్రంగా ఈ ఆలయానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ ఆలయం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) పరిధిలో ఉంది.

చివరిగా నవీకరించినది: 19 నవంబర్ 2026

స్థలపురాణం: శమంతకమణి కథ

భాగవత పురాణం (దశమ స్కంధం) చెప్పే కథ ప్రకారం సత్రాజిత్తు అనే రాజుకు సూర్యభగవానుడు శమంతకమణిని ప్రసాదిస్తాడు. ఆ మణి ప్రతిరోజూ బంగారాన్ని ఇస్తుందని చెబుతారు. ఒకరోజు సత్రాజిత్తు సోదరుడు ప్రసేనుడు ఆ మణిని ధరించి వేటకు వెళ్తాడు. అడవిలో ఒక సింహం అతడిని చంపి మణిని తీసుకెళ్తుంది. ఆ సింహాన్ని జాంబవంతుడు సంహరించి మణిని తన గుహకు తీసుకెళ్తాడు.

Advertisement

మణి కనిపించకపోవడంతో శ్రీకృష్ణుడిపై అపవాదు వస్తుంది. ఆ నిందను తొలగించుకోవడానికి కృష్ణుడు మణిని వెతుకుతూ జాంబవంతుడి గుహకు చేరుకుంటాడు. ఇద్దరి మధ్య రోజుల తరబడి భీకరమైన మల్లయుద్ధం జరుగుతుంది. చివరకు తనతో పోరాడుతున్నది త్రేతాయుగంలో తాను సేవించిన శ్రీరాముడేనని జాంబవంతుడు గుర్తించి, శమంతకమణిని సమర్పించి, తన కుమార్తె జాంబవతిని కృష్ణుడికి ఇచ్చి వివాహం చేస్తాడు. ఈ కథ గురించి మరింత: శ్యమంతకమణి కథ: ఆధ్యాత్మిక అర్థం.

మన్నారు పోలూరు పేరు వెనుక కథ

ఈ సంఘటన జరిగిన ప్రాంతం మన్నారు పోలూరేనని స్థానిక స్థలపురాణం చెబుతుంది. అందుకే ఈ ప్రాంతానికి మొదట మణిమండప క్షేత్రం అనే పేరు ఉండేదని, శ్రీహరి ఇక్కడ మల్లయుద్ధం చేసినందువల్ల మల్లహరి పోరు ఊరు అనే పేరు వచ్చి, కాలక్రమంలో అది మన్నారు పోలూరుగా మారిందని భక్తులు చెబుతారు.

Advertisement

ఆలయ విశేషాలు

  • సత్యభామ, జాంబవతీ సమేత కృష్ణుడు: మూలవిరాట్టుగా ఇద్దరు దేవేరులతో కృష్ణస్వామి దర్శనమిస్తారు.
  • విశిష్ట ద్వారపాలకులు: గర్భాలయ ద్వారం వద్ద సాధారణంగా కనిపించే ద్వారపాలకులకు బదులుగా రామాయణంలోని సుగ్రీవుడు, జాంబవంతుడు విగ్రహాలు కనిపిస్తాయి.
  • జాంబవంతుడి భారీ విగ్రహం: ప్రాంగణంలో జాంబవంతుడికి ప్రత్యేక విగ్రహం ఉంది. ఆ విగ్రహం కళ్ల దగ్గర గడ్డిపరకను ఉంచితే తడిగా వస్తుందని, జాంబవంతుడు కన్నీళ్లు పెడుతున్నట్లు అనిపిస్తుందని భక్తులు చెబుతారు.
  • భారీ గరుత్మంతుడు: సుమారు తొమ్మిదిన్నర అడుగుల ఎత్తు ఉంటుందని చెప్పే గరుత్మంతుడి విగ్రహం మరో ఆకర్షణ. గరుత్మంతుడి గర్వాన్ని హనుమంతుడి ద్వారా, సత్యభామ గర్వాన్ని రుక్మిణీదేవి భక్తి ద్వారా కృష్ణుడు తొలగించిన కథను కూడా ఈ క్షేత్ర పురాణం చెబుతుంది.
  • ఇతర సన్నిధులు: శ్రీరాముడు, సీతమ్మ, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుల సన్నిధి, సుందరవల్లి తాయారుగా రుక్మిణీదేవి ప్రత్యేక సన్నిధి ఉన్నాయి.
Advertisement

రామాయణంలో జాంబవంతుడి పాత్ర గురించి మా రామాయణంలో అంగదుడు, జాంబవంతుడు, నలుడు, నీలుడు కథనం చదవండి.

ఆలయ చరిత్ర

చారిత్రక కథనాల ప్రకారం ఈ ఆలయం సుమారు 10–11 శతాబ్దాల నాటిదిగా చెబుతారు, చోళ రాజులు నిర్మించారని ప్రతీతి. 13వ శతాబ్దంలో నెల్లూరును పాలించిన మనుమసిద్ధి కాలంలో ఆలయం అభివృద్ధి చెందిందని, 18వ శతాబ్దంలో వెంకటగిరి రాజులు ఐదు గ్రామాలను ఆలయానికి దానంగా ఇచ్చారని టీటీడీ ప్రచురించిన సప్తగిరి పత్రిక వ్యాసం పేర్కొంటుంది. ప్రస్తుత కట్టడం తర్వాతి కాలంలో పునర్నిర్మితమైనదని కొన్ని ఆధారాలు చెబుతాయి. ఖచ్చితమైన కాలనిర్ణయానికి శాసన ఆధారాలను పరిశీలించాల్సి ఉంది.

ఎలా చేరుకోవాలి

  • ప్రదేశం: మన్నారు పోలూరు, సూళ్లూరుపేట సమీపం, తిరుపతి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్.
  • రోడ్డు మార్గం: సూళ్లూరుపేట నుంచి కొన్ని కిలోమీటర్లు; ఆటోలు, ప్రైవేట్ వాహనాల్లో చేరుకోవచ్చు.
  • రైలు: సూళ్లూరుపేట రైల్వే స్టేషన్ (చెన్నై–గూడూరు మార్గం) సమీప స్టేషన్.
  • సమీప ప్రదేశాలు: పులికాట్ సరస్సు, నేలపట్టు పక్షుల కేంద్రం, శ్రీహరికోట ప్రాంతం.
Advertisement

దర్శన సమయాలు, ఉత్సవాల వివరాల కోసం ప్రయాణానికి ముందు ఆలయ సిబ్బంది లేదా టీటీడీ ప్రకటనలను సంప్రదించండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

మన్నారు పోలూరు ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?

తిరుపతి జిల్లాలో సూళ్లూరుపేటకు సమీపంలోని మన్నారు పోలూరు గ్రామంలో ఉంది.

ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

శ్రీకృష్ణుడు సత్యభామ, జాంబవతీ సమేతంగా దర్శనమివ్వడం, ద్వారపాలకులుగా సుగ్రీవుడు, జాంబవంతుడు ఉండటం ఈ ఆలయ ప్రత్యేకతలు.

శమంతకమణి కథకు ఈ ఆలయానికి సంబంధం ఏమిటి?

కృష్ణుడు జాంబవంతుడితో మల్లయుద్ధం చేసి శమంతకమణిని పొంది, జాంబవతిని వివాహం చేసుకున్న ప్రదేశం ఇదేనని స్థానిక స్థలపురాణం చెబుతుంది.

ఈ ఆలయం ఎవరి పరిధిలో ఉంది?

ప్రస్తుతం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) పరిధిలో ఉంది.

ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ!