హలేశ్వర్ స్థాన
శివ temple · Bihar, India
హలేశ్వర్ స్థాన్ బిహార్లోని సీతామఢీ పట్టణానికి వాయవ్యంగా సుమారు 3 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న శివాలయం; ఇక్కడ శివుడు హలేశ్వరనాథునిగా పూజలందుకుంటారు (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం). ETV Bharat దీనిని ఫతేపూర్ గిర్మిశానీ గ్రామంలో ఉన్నట్లు పేర్కొంటూ, హలేశ్వర్ మహాదేవ్, హలేశ్వర్ మహాకాళేశ్వర్ మహాదేవ్ అనే పేర్లను కూడా నమోదు చేసింది (ETV Bharat).
స్థానిక సంప్రదాయం ఈ క్షేత్రాన్ని మిథిలా రాజు జనక మహారాజుతోనూ, సమీపంలోని పునౌరా ధామ్‌లో సీతాదేవి జనన కథతోనూ ముడిపెడుతుంది; బిహార్ పర్యాటక శాఖ ప్రోత్సహిస్తున్న రామాయణ సర్క్యూట్ ప్రదేశాల జాబితాలో ఇది ఉంది (బిహార్ టూరిజం; ETV Bharat). సీతామఢీ జిల్లాకు సందర్శకులను ఆకర్షించే ధార్మిక ప్రదేశాలలో ఒకటిగా పునౌరా ధామ్, జానకీ ఆలయాలతో పాటు దీని పేరూ ప్రస్తావించబడుతుంది (Aaj Tak).
Faith & Tradition
Religious Significance of హలేశ్వర్ స్థాన
సంప్రదాయం ప్రకారం, సంతానం కోసం చేసే పుత్రేష్టి యజ్ఞం సందర్భంగా విదేహ రాజు ఈ స్థలంలో శివాలయాన్ని స్థాపించారు, అప్పటి నుండి ఈ క్షేత్రానికి హలేశ్వరనాథ్ అనే పేరు వచ్చింది (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం). గర్భగుడిలోని రాతి శివలింగం, రాజు శివుని ఆవాహన చేసిన మూల విగ్రహమేనని భక్తులు విశ్వసిస్తారు (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం).
ETV Bharat నివేదించిన స్థానిక కథనాలు ఈ ఆలయాన్ని సీతాదేవితో మరింత నేరుగా ముడిపెడతాయి: మిథిలలో సుదీర్ఘ కరువు ఏర్పడినప్పుడు జనక మహారాజు ఇక్కడ శివుని పూజించి యజ్ఞం చేసి, ఆ తర్వాత భూమిని దున్నారని చెబుతారు; జానపద విశ్వాసం ప్రకారం నాగలి కొన పునౌరా ధామ్ వద్ద భూమిని తాకగా, అక్కడ సీతాదేవి ఆవిర్భవించారు (ETV Bharat). ఇవి చారిత్రక ఆధారాలు కావు, విశ్వాసం మరియు సంప్రదాయానికి సంబంధించిన విషయాలు.
భక్తులు బాగ్మతి నది నుండి లేదా పునౌరా ధామ్ వద్ద ఉన్న కొలను నుండి నీటిని తెచ్చి శివలింగంపై అభిషేకిస్తారు; ఈ రెండు క్షేత్రాలను ఒక తిన్నని రహదారి కలుపుతుంది (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం). చాలా మంది యాత్రికులు హలేశ్వరనాథునికి జలాభిషేకం చేసి, ఆ తర్వాత సీతాదేవి దర్శనం కోసం పునౌరా ధామ్‌కు వెళ్తారు (ETV Bharat).
Heritage
History of హలేశ్వర్ స్థాన
ఈ ప్రదేశాన్ని అతి ప్రాచీనమైనదిగా వర్ణిస్తారు, కానీ దీని స్థాపనకు తేదీతో కూడిన చారిత్రక ఆధారం ఏదీ ఇవ్వబడలేదు; అధికారిక కథనాలు దీని మూలాన్ని పురాణ కథగానే పేర్కొంటాయి (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం). ప్రస్తుత ఆలయ భవనం ఇటీవలి నిర్మాణం; దాని చుట్టూ భవిష్యత్ అభివృద్ధి కోసం కేటాయించిన విశాలమైన ఖాళీ మైదానం ఉంది (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం).
సీతామఢీ మాజీ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ అరుణ్ భూషణ్ ప్రసాద్, ఈ క్షేత్రంలో తాను కోరిన కోరిక నెరవేరిందని నమ్మిన తర్వాత ఆలయాన్ని నిర్మింపజేశారని ETV Bharat 2024లో నివేదించింది (ETV Bharat). ప్రాథమిక సౌకర్యాల కొరతపై స్థానికుల ఫిర్యాదులను, ఈ ప్రదేశ పునరుద్ధరణ మరియు సుందరీకరణ కోసం డిమాండ్లను కూడా అదే నివేదిక ప్రస్తావించింది (ETV Bharat).
Architecture and sacred features
గర్భగుడిలో రాతి శివలింగం ఉంది; ప్రస్తుత ఆలయం విశాలమైన బహిరంగ ప్రాంగణంలో ఉంది, అందులో సందర్శించే భక్తులు బస చేయడానికి కూడా స్థలం ఉంది (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం).
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
శ్రావణ మాస సోమవారాల్లోనూ, మహాశివరాత్రి నాడూ రద్దీ అత్యధికంగా ఉంటుంది; ఆ సమయంలో కావడియాలు అభిషేకం కోసం నీటిని తెస్తారు, అనేక రాష్ట్రాల నుండి, నేపాల్ నుండి కూడా యాత్రికులు వస్తారు (ETV Bharat; బిహార్ టూరిజం). సందర్శనకు ముందు ప్రస్తుత దర్శన ఏర్పాట్లను హలేశ్వర్ స్థాన్ ట్రస్ట్ లేదా సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం వద్ద నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with హలేశ్వర్ స్థాన్ ట్రస్ట్ (ETV Bharat నివేదిక ప్రకారం) before travelling. Last reviewed 11 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at హలేశ్వర్ స్థాన
మహాశివరాత్రి
మహాశివరాత్రి నాడు ప్రార్థనలు, పూజా కార్యక్రమాల కోసం ఆలయానికి పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తారు (బిహార్ టూరిజం; ETV Bharat).
శ్రావణ (సావన్) సోమవారాలు
శ్రావణ సోమవారాల్లో కావడియాలు, ఇతర యాత్రికులు హలేశ్వరనాథునికి జలం సమర్పించడానికి ఆలయానికి పోటెత్తుతారు; వారిలో చాలా మంది ఆ తర్వాత పునౌరా ధామ్‌కు కొనసాగుతారు (ETV Bharat).
Location
How to Reach హలేశ్వర్ స్థాన
జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం సీతామఢీ రైల్వే స్టేషన్, సీతామఢీ బస్ స్టాండ్ ఒక్కొక్కటి ఆలయం నుండి సుమారు 3 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి; సమీప విమానాశ్రయం సుమారు 180 కి.మీ. దూరంలో పాట్నాలోని లోక్ నాయక్ జయప్రకాశ్ విమానాశ్రయం (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం). సీతామఢీ పట్టణం నుండి ఆలయానికి ఆటో-రిక్షాలు, బస్సులు నడుస్తాయి (బిహార్ టూరిజం).
హలేశ్వర్ స్థాన్‌ను పునౌరా ధామ్ ఆలయంతో ఒక తిన్నని రహదారి కలుపుతుంది, అందుకే ఈ రెండింటినీ తరచుగా కలిపి దర్శిస్తారు (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; ETV Bharat). ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత రహదారి, రవాణా ఏర్పాట్లను సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం వద్ద నిర్ధారించుకోండి.
Location: Bihar, India
Nearest airport: లోక్ నాయక్ జయప్రకాశ్ విమానాశ్రయం, పాట్నా (సుమారు 180 కి.మీ., జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం)
Nearest railway station: సీతామఢీ (సుమారు 3 కి.మీ., జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం)
More in Hindu temples in Bihar · శివ temples
Questions
హలేశ్వర్ స్థాన: Frequently Asked Questions
హలేశ్వర్ స్థాన్ ఎక్కడ ఉంది?
ఇది బిహార్లోని సీతామఢీ పట్టణానికి వాయవ్యంగా సుమారు 3 కి.మీ. దూరంలో ఉంది (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం). ETV Bharat దీనిని ఫతేపూర్ గిర్మిశానీ గ్రామంలో ఉన్నట్లు పేర్కొంది (ETV Bharat).
హలేశ్వర్ స్థాన్‌లో ఏ దేవుడిని పూజిస్తారు?
ఈ ఆలయం శివునికి అంకితం చేయబడింది; ఇక్కడ ఆయన రాతి శివలింగంలో హలేశ్వరనాథునిగా పూజలందుకుంటారు (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం).
ఈ ఆలయంతో ఏ పురాణ కథ ముడిపడి ఉంది?
సంప్రదాయం ప్రకారం, విదేహ రాజు పుత్రేష్టి యజ్ఞం సందర్భంగా ఇక్కడ శివాలయాన్ని స్థాపించారు (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం). జనక మహారాజు ఇక్కడ యజ్ఞం చేసి భూమిని దున్నారని, ఆ నాగలి వల్లే పునౌరా ధామ్‌లో సీతాదేవి ఆవిర్భవించారని కూడా స్థానిక కథనాలు చెబుతాయి (ETV Bharat).
ప్రస్తుత ఆలయ భవనం ప్రాచీనమైనదా?
కాదు. ఈ ప్రదేశాన్ని అతి ప్రాచీనమైనదిగా వర్ణిస్తారు, కానీ ప్రస్తుత ఆలయం ఇటీవలి నిర్మాణం (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం; బిహార్ టూరిజం).
హలేశ్వర్ స్థాన్‌కు పునౌరా ధామ్‌తో ఉన్న సంబంధం ఏమిటి?
ఈ రెండింటినీ ఒక తిన్నని రహదారి కలుపుతుంది; భక్తులు పునౌరా ధామ్ కొలను నుండి లేదా బాగ్మతి నది నుండి నీటిని తీసుకువచ్చి హలేశ్వర్ స్థాన్‌లో సమర్పిస్తారు (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం). చాలా మంది యాత్రికులు ఒకే యాత్రలో రెండు క్షేత్రాలనూ దర్శిస్తారు (ETV Bharat).
ఆలయంలో ఎప్పుడు ఎక్కువ రద్దీ ఉంటుంది?
శ్రావణ మాస సోమవారాల్లోనూ, మహాశివరాత్రి నాడూ రద్దీ అత్యధికంగా ఉంటుంది (ETV Bharat; బిహార్ టూరిజం).
హలేశ్వర్ స్థాన్‌కు ఎలా చేరుకోవాలి?
సీతామఢీ రైల్వే స్టేషన్, బస్ స్టాండ్ ఒక్కొక్కటి సుమారు 3 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి; సమీప విమానాశ్రయం సుమారు 180 కి.మీ. దూరంలోని పాట్నాలో ఉంది (సీతామఢీ జిల్లా యంత్రాంగం). సీతామఢీ నుండి ఆటో-రిక్షాలు, బస్సులు నడుస్తాయి (బిహార్ టూరిజం).
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q105200658 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Haleshwar Sthan — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- Sitamarhi District Administration (Government of Bihar) — Haleshwar Sthan
- Sitamarhi District Administration (Government of Bihar) — Tourism, Sitamarhi district
- Bihar Tourism (Department of Tourism, Government of Bihar) — Haleshwar Sthan
- Bihar Tourism (Department of Tourism, Government of Bihar) — Ramayan Circuit
- ETV Bharat — Duniya bhar mein prasiddh hai Sitamarhi ka Haleshwar Sthan, lekin upeksha ka shikar (Baba Haleshwar Nath Mandir)
- ETV Bharat — Sawan ki somvari par Haleshwarnath Dham mein umda aastha ka sailab
- Aaj Tak — Exploring Bihar beyond elections: history and travel spots
Further reading: హలేశ్వర్ స్థాన on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
Pilgrim Circuit