నేపాలీ మందిర
శివ temple · వారణాసి, Uttar Pradesh, India
నేపాలీ మందిర్, అధికారికంగా శ్రీ సామ్రాజేశ్వర్ పశుపతినాథ్ మహాదేవ్ మందిర్, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసిలో గంగా తీరాన లలితా ఘాట్పై ఉన్న శివాలయం (Live History India; Outlook). దీనిని 19వ శతాబ్దంలో నేపాల్ రాజ కుటుంబ సభ్యులు కాఠ్మండులోని పశుపతినాథ్ ఆలయానికి ప్రతిరూపంగా నిర్మించారు (Onlinekhabar; Republica).
స్థానికంగా దీనిని నేపాలీ మందిర్ అని, 'మినీ ఖజురాహో' అని కూడా పిలుస్తారు; రెండవ పేరు దాని చెక్కపై చెక్కిన శిల్పకళ వల్ల వచ్చింది (Onlinekhabar; Republica; Live History India). నేపాల్ నుండి యాత్రికులు దీనిని క్రమం తప్పకుండా సందర్శిస్తారు, మరియు భారత్–నేపాల్ మధ్య సాంస్కృతిక బంధానికి ఇది ప్రతీక అని కథనాలు వర్ణిస్తాయి (Onlinekhabar; Republica).
Faith & Tradition
Religious Significance of నేపాలీ మందిర
ఈ ఆలయం పశుపతినాథుని రూపంలోని శివునికి అంకితం చేయబడింది; కాఠ్మండులో బాగ్మతి నది ఒడ్డున ఉన్న మహా ఆలయ దైవం ఆయనే (Live History India; Onlinekhabar). ప్రతిరోజూ పూజలు జరుగుతాయి, మరియు ఇది కాఠ్మండు ఆలయంలా కనిపించడం వల్ల తప్పకుండా దర్శించుకుంటామని నేపాల్ భక్తులు చెబుతారు (Onlinekhabar; Republica).
సమీపంలో కాశీ విశ్వనాథ్ కారిడార్ అభివృద్ధి చేసిన తర్వాత ఈ ఆలయానికి యాత్రికులు, పర్యాటకులు ఎక్కువగా వస్తున్నారని 2022 వార్తా కథనాలు తెలిపాయి (Onlinekhabar; Republica; WION). ఏప్రిల్ 2022లో నేపాల్ ప్రధానమంత్రి షేర్ బహదూర్ దేఉబా వారణాసి పర్యటన సందర్భంగా ఈ ఆలయంలో ప్రార్థనలు చేశారు (WION; The Week; Outlook).
Heritage
History of నేపాలీ మందిర
సింహాసనాన్ని త్యజించిన నేపాల్ రాజు రణ బహదూర్ షా, 1804లో కాఠ్మండుకు తిరిగి వెళ్ళే ముందు నిర్గుణానంద స్వామి అనే పేరుతో సన్యాసిగా కాశీలో నివసించారు (Onlinekhabar; Live History India). ఈ కాలంలో ఆయన లలితా ఘాట్‌లో ఉన్నారు (Onlinekhabar), మరియు Live History India ఈ ఆలయ ఆరంభాన్ని ఆయన నగరంలో గడిపిన కాలంతో ముడిపెడుతుంది (Live History India).
తరువాత రాజు రాజేంద్ర బిక్రమ్ షా కాలంలో లలితా ఘాట్‌ను నేపాలీ వారసత్వ స్థలంగా పునర్నిర్మించారు, అక్కడి కట్టడాలు 'కాశీలోని నేపాలీ ఆలయం', 'పశుపతి ఆలయం' అని పేరు పొందాయి (Onlinekhabar). ఆలయాన్ని ఎవరు ప్రారంభించారు, ఎప్పుడు పూర్తయింది అనే విషయంలో కథనాలు భిన్నంగా ఉన్నందున, ఈ పేజీ కథనాలన్నీ అంగీకరించే 19వ శతాబ్దం అనే కాలాన్ని మాత్రమే ఇస్తుంది (Onlinekhabar; Republica).
Architecture and sacred features
ఈ ఆలయం నేపాలీ పగోడా శైలిని అనుసరిస్తుంది; దీనికి బంగారు పూత పూసిన శిఖర కలశంతో రెండు అంతస్తుల పైకప్పు ఉంటుంది, మరియు ఇది ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది (Live History India). ఇది చెక్క మరియు టెర్రకోట రాయితో నిర్మించబడింది; దీని శిల్పాలు, వాటిలో కొన్నింటిని ఖజురాహో శిల్పాలతో పోలుస్తారు, దీనికి 'మినీ ఖజురాహో' అనే పేరు రావడానికి కారణం (Live History India; Republica; Onlinekhabar). ఎక్కువ భాగం చెక్కతో ఉండటం వల్ల దీనిని 'చెక్కది' అనే అర్థం గల కంఠ్‌వాలా (Kanthwala) అని కూడా పిలుస్తారు (Live History India).
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
మధ్యాహ్న సమయాల్లో పొడవైన క్యూలు ఉంటాయని 2022 కథనాలు వర్ణిస్తాయి (Onlinekhabar; Republica). సందర్శనకు ముందు ప్రస్తుత సమయాలు, ఏర్పాట్లను స్థానికంగా లేదా వారణాసి జిల్లా అధికారులతో నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with the temple administration before travelling. Last reviewed 11 October 2026.
Location
How to Reach నేపాలీ మందిర
ఈ ఆలయం వారణాసి నదీతీరంలోని లలితా ఘాట్పై, మణికర్ణికా ఘాట్కు కొద్ది దూరంలో ఉంది (Live History India; Outlook). ప్రయాణానికి ముందు ఘాట్‌లకు ప్రస్తుత మార్గాలు, స్థానిక రవాణా వివరాలను వారణాసి జిల్లా లేదా ఉత్తరప్రదేశ్ పర్యాటక అధికారులతో నిర్ధారించుకోండి.
Location: వారణాసి, Uttar Pradesh, India
More in Hindu temples in Uttar Pradesh · శివ temples
Questions
నేపాలీ మందిర: Frequently Asked Questions
వారణాసిలో నేపాలీ మందిర్ ఎక్కడ ఉంది?
ఇది గంగా తీరంలోని లలితా ఘాట్పై, మణికర్ణికా ఘాట్కు కొద్ది దూరంలో ఉంది (Live History India; Outlook).
నేపాలీ మందిర్‌లో ఏ దేవుడిని పూజిస్తారు?
ఈ ఆలయం పశుపతినాథుని రూపంలోని శివునికి అంకితం చేయబడింది (Onlinekhabar; Live History India).
ఈ ఆలయం అధికారిక పేరు ఏమిటి?
దీని అధికారిక పేరు శ్రీ సామ్రాజేశ్వర్ పశుపతినాథ్ మహాదేవ్ మందిర్; దీనిని తరచుగా సామ్రాజేశ్వర్ పశుపతినాథ్ అని కూడా పిలుస్తారు (Live History India; Onlinekhabar; WION).
నేపాలీ మందిర్‌ను ఎవరు నిర్మించారు?
దీనిని 19వ శతాబ్దంలో నేపాల్ రాజ కుటుంబ సభ్యులు నిర్మించారు (Onlinekhabar; Republica). ఏ రాజు దీనిని ప్రారంభించారు, ఎప్పుడు పూర్తయింది అనే విషయంలో కథనాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి.
దీనిని మినీ ఖజురాహో అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
ఈ పేరు దాని శిల్పాల వల్ల వచ్చింది; వాటిలో కొన్నింటిని ఖజురాహో శిల్పాలతో పోలుస్తారు (Live History India; Republica; Onlinekhabar).
ఈ ఆలయానికి నేపాల్‌లోని పశుపతినాథ్ ఆలయంతో ఉన్న సంబంధం ఏమిటి?
ఇది కాఠ్మండులోని పశుపతినాథ్ ఆలయానికి ప్రతిరూపంగా నిర్మించబడింది, నేపాల్ నుండి యాత్రికులు దీనిని క్రమం తప్పకుండా సందర్శిస్తారు (Onlinekhabar; Republica; Live History India).
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q24912881 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Nepali Mandir — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- Live History India — Pashupatinath Temple: A Piece of Nepal in Varanasi
- Onlinekhabar — Varanasi's Samrajeshwar Pashupatinath temple, a monument of Nepal-India ties, gets more popular
- Onlinekhabar — Nepal owns many archaeological properties in India. Kathmandu is gradually forgetting them
- Republica (Nagarik Network) — Varanasi's Pashupatinath Mahadev Mandir: A symbol of India-Nepal unity (ANI report)
- WION — Nepal Prime Minister offers prayer at Pashupatinath temple in Varanasi
- The Week — Nepal PM Deuba visits temples in Varanasi
- Outlook — Nepal PM Deuba visits temples in Varanasi
Further reading: నేపాలీ మందిర on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.
