శ్రీ శారదా దేవి (1853–1920) శ్రీ రామకృష్ణుల ధర్మపత్ని, ఆధ్యాత్మిక సహచరి; రామకృష్ణ సంప్రదాయంలో ఆమెను పవిత్ర మాత (Holy Mother)గా పూజిస్తారు. 1886లో ఆయన మరణం తర్వాత ఆమె ఆయన శిష్యులకు, వేలాది భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శి అయ్యారు; రామకృష్ణ మఠం, మిషన్ ఆమెను ఆ సంఘ వ్యవస్థాపక వ్యక్తులలో ఒకరిగా పరిగణిస్తాయి.

ముఖ్య వివరాలు
జననం22 డిసెంబర్ 1853, జయరాంబాటి, బాంకురా జిల్లా, పశ్చిమ బెంగాల్
మరణం20 జూలై 1920, ఉద్బోధన్ హౌస్, కోల్‌కతా
తల్లిదండ్రులురామచంద్ర ముఖోపాధ్యాయ, శ్యామసుందరీ దేవి
వివాహంశ్రీ రామకృష్ణులతో, 1859, బాల్యంలో కుటుంబ పెద్దల నిర్ణయంతో
ప్రసిద్ధ నామంపవిత్ర మాత (శ్రీ మా)
స్మరణ స్థలాలుజయరాంబాటి; ఉద్బోధన్ హౌస్, కోల్‌కతా; బేలూరు మఠంలో ఆమె మందిరం

బాల్యం

శారదామణి గ్రామీణ బెంగాల్‌లోని జయరాంబాటి గ్రామంలో ఒక పేద గ్రామీణ కుటుంబంలో పెద్ద సంతానంగా జన్మించారు. ఆమెకు అధికారిక విద్య లేదు; ఇంటి పనుల్లో, తమ్ముళ్లను చూసుకోవడంలో సహాయపడేవారు. 1859లో, ఆమె చిన్న పిల్లగా ఉన్నప్పుడు, ఆనాటి ఆచారం ప్రకారం గదాధర్ చటోపాధ్యాయతో, అంటే తర్వాత శ్రీ రామకృష్ణులుగా ప్రసిద్ధులైనవారితో, ఆమె వివాహం జరిగింది; ఆ తర్వాత కూడా ఆమె తన కుటుంబంతోనే ఉన్నారు.

Advertisement

దక్షిణేశ్వర్‌లో శ్రీ రామకృష్ణులతో

1872లో ఆమె కాలినడకన దక్షిణేశ్వర్ వెళ్లారు; అక్కడ రామకృష్ణులు కాళీ ఆలయంలో పూజారిగా ఉండేవారు. ఆయన ఆమెను ఆదరించి, బోధించారు; అదే సంవత్సరం షోడశీ పూజ అనే ఆచారంలో ఆమెను జగన్మాతగా పూజించారు. ఆమె దీర్ఘకాలం దక్షిణేశ్వర్‌లో, నహబత్ (సంగీత గోపురం)లోని ఒక చిన్న గదిలో నివసించారు; రామకృష్ణులకు, ఆయన దర్శనానికి వచ్చేవారికి వంట చేస్తూ, ప్రార్థన, సేవలతో కూడిన జీవితం గడిపారు.

పవిత్ర మాత

1886లో రామకృష్ణుల మరణం తర్వాత ఆమె తీర్థయాత్రకు వెళ్లి, ఆపై జయరాంబాటి, కోల్‌కతాల మధ్య నివసించారు. స్వామి వివేకానంద నేతృత్వంలోని రామకృష్ణుల సన్యాస శిష్యులు ఆమెను తమ ఆధ్యాత్మిక తల్లిగా భావించారు; గృహస్థులు, సన్యాసులు అయిన ఎందరో భక్తులకు ఆమె దీక్ష ఇచ్చారు. 1909 నుంచి ఆమె కోల్‌కతాలో స్వామి శారదానంద ఆమె కోసం నిర్మించిన ఉద్బోధన్ హౌస్‌లో నివసించారు. అక్కడే 20 జూలై 1920న ఆమె కన్నుమూశారు.

Advertisement

ఆమె బోధనలు

ఆమె శిష్యులు సేకరించిన, నమోదు చేసిన ఆమె సంభాషణలు సరళమైన భక్తి, భగవన్నామ జపం, సేవగా చేసే కర్మ, ప్రతి ఒక్కరినీ తనవారిగా స్వీకరించడం అనే అంశాలను నొక్కిచెబుతాయి. ఆమె సంభాషణల సంకలనాలలో నమోదైన, ఆమెతో విస్తృతంగా ముడిపడిన ఒక సూక్తి, భక్తులు ఇతరులలో దోషాలు వెతకకుండా తమలోనే వెతుక్కోవాలని, ప్రపంచమంతటినీ తమదిగా చేసుకోవడం నేర్చుకోవాలని కోరుతుంది.

ఆమెను ఎలా స్మరించుకుంటారు

రామకృష్ణ మఠం, మిషన్ ఆమె జయంతిని బెంగాలీ చాంద్రమాన పంచాంగం ప్రకారం జరుపుతాయి, అందువల్ల గ్రెగోరియన్ తేదీ ప్రతి సంవత్సరం మారుతుంది. బేలూరు మఠంలో ఆమె మందిరం ఉంది; జయరాంబాటిలోని ఆమె జన్మస్థలం ఒక తీర్థస్థలం. 1954లో స్థాపించబడిన మహిళా సన్యాసినుల సంఘం శ్రీ శారదా మఠానికి ఆమె పేరే పెట్టారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శ్రీ శారదా దేవి ఎవరు?

శ్రీ రామకృష్ణుల ధర్మపత్ని, ఆధ్యాత్మిక సహచరి; పవిత్ర మాతగా, రామకృష్ణ సంఘానికి మార్గదర్శిగా పూజలందుకుంటున్నారు.

శారదా దేవి ఎప్పుడు జన్మించారు?

22 డిసెంబర్ 1853న బెంగాల్‌లోని జయరాంబాటిలో. ఆమె జయంతిని చాంద్రమాన పంచాంగం ప్రకారం జరుపుతారు, అందువల్ల దాని గ్రెగోరియన్ తేదీ మారుతుంటుంది.

కోల్‌కతాలో శారదా దేవి ఎక్కడ నివసించారు?

స్వామి శారదానంద ఆమె కోసం నిర్మించిన ఉద్బోధన్ హౌస్‌లో, 1909 నుంచి 1920లో ఆమె మరణించే వరకు.

ఆధారాలు

  • బేలూరు మఠం (Ramakrishna Math and Mission), "Holy Mother Sri Sarada Devi" (belurmath.org).
  • Swami Gambhirananda, Holy Mother Sri Sarada Devi (Sri Ramakrishna Math, Chennai).
  • Swami Nikhilananda, Holy Mother (Ramakrishna-Vivekananda Center, New York).

చివరిసారి సమీక్షించినది: 12 నవంబర్ 2026.

సంబంధిత: శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస · స్వామి వివేకానంద