లక్ష్మీ నృసింహ కరావలంబ స్తోత్రం (ఆది శంకరాచార్య): పూర్తి పాఠం, అర్థంతో

సంక్షిప్త సమాధానం: లక్ష్మీ నృసింహ కరావలంబ స్తోత్రం (కరుణారస స్తోత్రం అని కూడా అంటారు) లక్ష్మీదేవితో కూడిన నృసింహ రూపంలోని విష్ణువుపై ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన సంస్కృత స్తోత్రం. దాదాపు ప్రతి శ్లోకం "లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలంబం" అనే పల్లవితో ముగుస్తుంది, అంటే "ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు". ఇది సంసార జీవితాన్ని ఒక అడవిగా, బావిగా, సముద్రంగా, చెట్టుగా, సర్పంగా, అగ్నిగా, వలగా చిత్రిస్తూ, ప్రతి దాని నుండి భక్తుని పైకి లాగమని భగవంతుని వేడుకుంటుంది. దీనిని ఏ రోజైనా, ముఖ్యంగా గురువారాలు, శనివారాలు మరియు స్వాతి నక్షత్రం నాడు పఠిస్తారు.

చివరిగా నవీకరించినది: 20 అక్టోబర్ 2026. క్రింద ఇచ్చిన సంస్కృతం sanskritdocuments.org ప్రచురించిన పాఠం (ఫైల్ lxmnrikar.itx); దీనిని మూలం నుండి సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా దేవనాగరి మరియు IASTలోకి మార్చాము, ఒక్క పదం కూడా చేతితో టైప్ చేయలేదు. ప్రతి శ్లోకం తర్వాత మా స్వంత సరళమైన అర్థం ఇచ్చాము.

కరావలంబ స్తోత్రం: పూర్తి పాఠం, అర్థంతో

1 నుండి 13 శ్లోకాలు మూలంలోని ప్రధాన పాఠం; 13వ శ్లోకం శంకరుల ముద్ర శ్లోకం. 14 నుండి 25 శ్లోకాలు, 'వేర్వేరు గ్రంథాలలో శ్లోకాలు, వాటి క్రమంలో తేడాలు ఉన్నాయి' అని పేర్కొన్న తర్వాత మూలం ముద్రించిన అదనపు శ్లోకాలు; వాటిని స్పష్టంగా గుర్తించి, మూలంలోని క్రమంలోనే ఇస్తున్నాము. ప్రతి శ్లోకం దేవనాగరిలో, తర్వాత IAST లిప్యంతరీకరణలో, ఆ తర్వాత దాని అర్థంతో ఉంటుంది.

ప్రధాన పాఠం: చేయి అందించే ప్రభువు (శ్లోకాలు 1 నుండి 13)

శ్లోకం 1

श्रीमत्पयोनिधिनिकेतनचक्रपाणे
भोगीन्द्रभोगमणिराजितपुण्यमूर्ते ।
योगीश शाश्वत शरण्य भवाब्धिपोत
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ १॥

śrīmatpayonidhiniketanacakrapāṇe
bhogīndrabhogamaṇirājitapuṇyamūrte |
yogīśa śāśvata śaraṇya bhavābdhipota
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 1||

అర్థం: మహిమాన్వితమైన పాలసముద్రమే నివాసంగా గలవాడా, చక్రాన్ని ధరించినవాడా, సర్పరాజు పడగలపై మణుల కాంతితో ప్రకాశించే పవిత్ర రూపం గలవాడా; యోగులకు ప్రభువా, శాశ్వతుడా, అందరికీ శరణ్యుడా, సంసార సాగరాన్ని దాటించే నావా: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 2

ब्रह्मेन्द्ररुद्रमरुदर्ककिरीटकोटि
सङ्घट्टिताङ्घ्रिकमलामलकान्तिकान्त ।
लक्ष्मीलसत्कुचसरोरुहराजहंस
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ २॥

brahmendrarudramarudarkakirīṭakoṭi
saṅghaṭṭitāṅghrikamalāmalakāntikānta |
lakṣmīlasatkucasaroruharājahaṃsa
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 2||

అర్థం: నీ ముందు నమస్కరించే బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, మరుత్తులు, సూర్యుల కిరీటాల అంచులు తాకి నిర్మలమైన కాంతితో ప్రకాశించే పాదపద్మాలు గలవాడా; లక్ష్మీదేవి హృదయ పద్మంలో విహరించే రాజహంసా: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 3

संसारघोरगहने चरतो मुरारे
मारोग्रभीकरमृगप्रचुरार्दितस्य ।
आर्तस्य मत्सरनिदाघसुदुःखितस्य
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ३॥

saṃsāraghoragahane carato murāre
mārograbhīkaramṛgapracurārditasya |
ārtasya matsaranidāghasuduḥkhitasya
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 3||

అర్థం: ఓ మురారీ, భయంకరమైన సంసారమనే అడవిలో తిరుగుతున్నాను; కామమనే అనేక క్రూర, భయంకర మృగాలచే బాధించబడుతున్నాను, ఆర్తుడనై అసూయ అనే వేసవి తాపంలో దహించుకుపోతున్నాను: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 4

संसारकूपमतिघोरमगाधमूलं
सम्प्राप्य दुःखशतसर्पसमाकुलस्य ।
दीनस्य देव कृपया पदमागतस्य
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ४॥

saṃsārakūpamatighoramagādhamūlaṃ
samprāpya duḥkhaśatasarpasamākulasya |
dīnasya deva kṛpayā padamāgatasya
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 4||

అర్థం: వందలాది దుఃఖాలనే సర్పాలతో నిండిన, భయంకరమైన, అడుగు లేని సంసారమనే బావిలో పడిపోయాను; దిక్కులేనివాడనై, ఓ దేవా, నీ కృప వల్ల నీ పాదాలను ఆశ్రయించాను: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 5

संसारसागरविशालकरालकाल
नक्रग्रहग्रसितनिग्रहविग्रहस्य ।
व्यग्रस्य रागनिचयोर्मिनिपीडितस्य
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ५॥

saṃsārasāgaraviśālakarālakāla
nakragrahagrasitanigrahavigrahasya |
vyagrasya rāganicayorminipīḍitasya
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 5||

అర్థం: విశాలమైన, భయంకరమైన సంసార సాగరంలో కాలమనే మొసళ్ళు, జలచరాలు నన్ను పట్టుకున్నాయి, నా శరీరం వాటి పట్టులో చిక్కుకుంది; వ్యాకులతతో, రాగమనే అలల తాకిడికి నలిగిపోతున్నాను: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 6

संसारवृक्षमघबीजमनन्तकर्म
शाखायुतं करणपत्रमनङ्गपुष्पम् ।
आरुह्य दुःखफलितं चकितं दयालो
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ६॥

saṃsāravṛkṣamaghabījamanantakarma
śākhāyutaṃ karaṇapatramanaṅgapuṣpam |
āruhya duḥkhaphalitaṃ cakitaṃ dayālo
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 6||

అర్థం: పాపమే విత్తనంగా, అనంతమైన కర్మలే కొమ్మలుగా, ఇంద్రియాలే ఆకులుగా, కామమే పువ్వులుగా, దుఃఖమే పండుగా గల సంసారమనే వృక్షాన్ని ఎక్కాను; భయపడుతున్నాను, ఓ దయాళూ: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 7

संसारसर्पविषदिग्धमहोग्रतीव्र
दंष्ट्राग्रकोटिपरिदष्टविनष्टमूर्तेः ।
नागारिवाहन सुधाब्धिनिवास शौरे
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ७॥

saṃsārasarpaviṣadigdhamahogratīvra
daṃṣṭrāgrakoṭiparidaṣṭavinaṣṭamūrteḥ |
nāgārivāhana sudhābdhinivāsa śaure
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 7||

అర్థం: విషం పూసిన, అతి భయంకరమైన సంసారమనే సర్పం కోరలతో నా శరీరం కాటుకు గురై ఛిన్నాభిన్నమైంది. ఓ గరుడ వాహనా, అమృత సాగర నివాసా, శౌరీ: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 8

संसारदावदहनाकरभीकरोग्र
ज्वालावलीभिरतिदग्धतनूरुहस्य ।
त्वत्पादपद्मसरसीरुहमागतस्य
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ८॥

saṃsāradāvadahanākarabhīkarogra
jvālāvalībhiratidagdhatanūruhasya |
tvatpādapadmasarasīruhamāgatasya
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 8||

అర్థం: సంసారమనే భీకరమైన, భయంకరమైన దావానలపు జ్వాలల వరుసలతో నా శరీరమంతా కాలిపోయింది; నీ పాదపద్మాల సరస్సును ఆశ్రయించి వచ్చాను: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 9

संसारजालपतितस्य जगन्निवास
सर्वेन्द्रियार्थबडिशाग्रझषोपमस्य ।
प्रोत्कम्पितप्रचुरतालुकमस्तकस्य
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ९॥

saṃsārajālapatitasya jagannivāsa
sarvendriyārthabaḍiśāgrajhaṣopamasya |
protkampitapracuratālukamastakasya
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 9||

అర్థం: ఓ జగన్నివాసా, ఇంద్రియ విషయాలనే గాలానికి చిక్కిన చేపలా సంసారమనే వలలో పడిపోయాను, నా తల, అంగిలి తీవ్రంగా వణుకుతున్నాయి: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 10

संसारभीकरकरीन्द्रकराभिघात
निष्पीड्यमानवपुषः सकलार्तिनाश ।
प्राणप्रयाणभवभीतिसमाकुलस्य
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ १०॥

saṃsārabhīkarakarīndrakarābhighāta
niṣpīḍyamānavapuṣaḥ sakalārtināśa |
prāṇaprayāṇabhavabhītisamākulasya
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 10||

అర్థం: సంసారమనే భయంకరమైన గజరాజు తొండం దెబ్బకు నా శరీరం నలిగిపోతోంది. ఓ సకల ఆర్తులను నశింపజేసేవాడా, మరణ భయంతో, సంసార భయంతో కలవరపడుతున్నాను: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 11

अन्धस्य मे हृतविवेकमहाधनस्य
चोरैर्महाबलिभिरिन्द्रियनामधेयैः ।
मोहान्धकारकुहरे विनिपातितस्य
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ ११॥

andhasya me hṛtavivekamahādhanasya
corairmahābalibhirindriyanāmadheyaiḥ |
mohāndhakārakuhare vinipātitasya
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 11||

అర్థం: నేను గుడ్డివాడిని; ఇంద్రియాలు అనే బలవంతులైన దొంగలు నా వివేకమనే గొప్ప సంపదను దోచుకుని, మోహమనే చీకటి గుంటలో నన్ను పడదోశారు: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 12

लक्ष्मीपते कमलनाभ सुरेश विष्णो
वैकुण्ठ कृष्ण मधुसूदन पुष्कराक्ष ।
ब्रह्मण्य केशव जनार्दन वासुदेव
देवेश देहि कृपणस्य करावलम्बम् ॥ १२॥

lakṣmīpate kamalanābha sureśa viṣṇo
vaikuṇṭha kṛṣṇa madhusūdana puṣkarākṣa |
brahmaṇya keśava janārdana vāsudeva
deveśa dehi kṛpaṇasya karāvalambam || 12||

అర్థం: ఓ లక్ష్మీపతీ, పద్మనాభా, సురేశా, విష్ణూ, వైకుంఠా, కృష్ణా, మధుసూదనా, పుష్కరాక్షా, వేదాలకు ఆప్తుడా, కేశవా, జనార్దనా, వాసుదేవా, దేవేశా: దీనుడైన ఈ నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 13

यन्माययार्जितवपुःप्रचुरप्रवाह
मग्नार्थमत्र निवहोरुकरावलम्बम् ।
लक्ष्मीनृसिंहचरणाब्जमधुव्रतेन
स्तोत्रं कृतं सुखकरं भुवि शङ्करेण ॥ १३॥

yanmāyayārjitavapuḥpracurapravāha
magnārthamatra nivahorukarāvalambam |
lakṣmīnṛsiṃhacaraṇābjamadhuvratena
stotraṃ kṛtaṃ sukhakaraṃ bhuvi śaṅkareṇa || 13||

అర్థం: ఆయన మాయ వల్ల పొందిన శరీరమనే మహా ప్రవాహంలో మునిగిపోయినవారి కోసం, బలమైన చేయి ఆసరా అయిన ఈ స్తోత్రాన్ని, లక్ష్మీ నృసింహుని పాదపద్మాలపై తుమ్మెద అయిన శంకరులు సుఖాన్ని కలిగించడానికి ఈ లోకంలో రచించారు.

ఇతర గ్రంథాల నుండి మూలం ఇచ్చిన అదనపు శ్లోకాలు (శ్లోకాలు 14 నుండి 25)

శ్లోకం 14

संसारसागरनिमज्जनमुह्यमानं
दीनं विलोकय विभो करुणानिधे माम् ।
प्रह्लादखेदपरिहारपरावतार
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ १४॥

saṃsārasāgaranimajjanamuhyamānaṃ
dīnaṃ vilokaya vibho karuṇānidhe mām |
prahlādakhedaparihāraparāvatāra
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 14||

అర్థం: ఓ సర్వవ్యాపీ, కరుణానిధీ, సంసార సాగరంలో మునిగిపోతూ దిక్కుతోచక ఉన్న దీనుడనైన నన్ను చూడు; ప్రహ్లాదుని బాధను తొలగించడానికి అవతరించినవాడా: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 15

बद्ध्वा गले यमभटा बहु तर्जयन्तः
कर्षन्ति यत्र भवपाशशतैर्युतं माम् ।
एकाकिनं परवशं चकितं दयालो
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ १५॥

baddhvā gale yamabhaṭā bahu tarjayantaḥ
karṣanti yatra bhavapāśaśatairyutaṃ mām |
ekākinaṃ paravaśaṃ cakitaṃ dayālo
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 15||

అర్థం: యమభటులు నా మెడకు తాడు కట్టి, బెదిరిస్తూ, వందలాది సంసార పాశాలతో బంధించిన నన్ను ఈడ్చుకుపోయే వేళ, ఒంటరిగా, పరవశుడనై, భయపడుతున్నాను, ఓ దయాళూ: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 16

एकेन चक्रमपरेण करेण शङ्ख
मन्येन सिन्धुतनयामवलम्ब्य तिष्ठन् ।
वामेतरेण वरदाभयपद्मचिह्नं
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ १६॥

ekena cakramapareṇa kareṇa śaṅkha
manyena sindhutanayāmavalambya tiṣṭhan |
vāmetareṇa varadābhayapadmacihnaṃ
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 16||

అర్థం: ఒక చేతిలో చక్రం, మరొక చేతిలో శంఖం ధరించి, ఇంకొక చేతితో సముద్ర తనయ అయిన లక్ష్మీదేవిని ఆలింగనం చేసుకుని, పద్మ చిహ్నం గల కుడి చేతితో వరాలను, అభయాన్ని ఇస్తూ నిలిచిన ప్రభూ: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 17

प्रह्लादनारदपराशरपुण्डरीक
व्यासादिभागवतपुङ्गवहृन्निवास ।
भक्तानुरुक्तपरिपालनपारिजात
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ १७॥

prahlādanāradaparāśarapuṇḍarīka
vyāsādibhāgavatapuṅgavahṛnnivāsa |
bhaktānuruktaparipālanapārijāta
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 17||

అర్థం: ప్రహ్లాదుడు, నారదుడు, పరాశరుడు, పుండరీకుడు, వ్యాసుడు మొదలైన మహా భాగవతుల హృదయాలలో నివసించేవాడా; నిన్ను ప్రేమించే భక్తులను కాపాడే కల్పవృక్షమా (పారిజాతమా): ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 18

संसारयूथ गजसंहतिसिंहदंष्ट्रा
भीतस्य दुष्टमैदैत्य भयङ्करेण ।
प्राणप्रयाण भवभीति निवारणेन
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ १८॥

saṃsārayūtha gajasaṃhatisiṃhadaṃṣṭrā
bhītasya duṣṭamaidaitya bhayaṅkareṇa |
prāṇaprayāṇa bhavabhīti nivāraṇena
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 18||

అర్థం: సంసారమనే ఏనుగుల గుంపులను చెదరగొట్టే, దుష్ట రాక్షసులను భయపెట్టే, మరణ భయాన్ని, పునర్జన్మ భయాన్ని తొలగించే నీ సింహపు కోరలతో, భయపడుతున్న నాకు: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 19

लक्ष्मीनृसिंहचरणाब्जमधुव्रतेन
स्तोत्रं कृतं शुभकरं भुवि शङ्करेण ।
ये तत्पठन्ति मनुजा हरिभक्तियुक्ता
स्ते यान्ति तत्पदसरोजमखण्डरूपम् ॥ १९॥

lakṣmīnṛsiṃhacaraṇābjamadhuvratena
stotraṃ kṛtaṃ śubhakaraṃ bhuvi śaṅkareṇa |
ye tatpaṭhanti manujā haribhaktiyuktā
ste yānti tatpadasarojamakhaṇḍarūpam || 19||

అర్థం: శుభకరమైన ఈ స్తోత్రాన్ని లక్ష్మీ నృసింహుని పాదపద్మాలపై తుమ్మెద అయిన శంకరులు ఈ లోకంలో రచించారు. హరి భక్తితో దీనిని పఠించేవారు అఖండ రూపమైన ఆయన పాదపద్మాలను చేరుకుంటారు.

శ్లోకం 20

आद्यन्तशून्यमजमव्ययमप्रमेय
मादित्यरुद्रनिगमादिनुतप्रभावम् ।
त्वाम्भोधिजास्य मधुलोलुपमत्तभृङ्गीं
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ २०॥

ādyantaśūnyamajamavyayamaprameya
mādityarudranigamādinutaprabhāvam |
tvāmbhodhijāsya madhulolupamattabhṛṅgīṃ
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 20||

అర్థం: ఆది అంతాలు లేనివాడా, జన్మ లేనివాడా, నాశనం లేనివాడా, కొలతకు అందనివాడా, ఆదిత్యులు, రుద్రులు, వేదాలు కీర్తించే మహిమ గలవాడా, సముద్ర తనయ అయిన లక్ష్మీదేవి ముఖ మాధుర్యానికి మత్తెక్కిన తుమ్మెద వంటివాడా: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 21

वाराहरामनरसिंहरमादिकान्ता
क्रीडाविलोलविधिशूलिसूरप्रवन्द्य! ।
हंसात्मकं परमहंस विहारलीलं
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ २१॥

vārāharāmanarasiṃharamādikāntā
krīḍāvilolavidhiśūlisūrapravandya! |
haṃsātmakaṃ paramahaṃsa vihāralīlaṃ
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 21||

అర్థం: వరాహ, రామ, నృసింహ రూపాలలో లక్ష్మీదేవికి ప్రియుడా, లీలలలో ఆనందించేవాడా, బ్రహ్మ, శివుడు, దేవతలచే పూజించబడేవాడా; హంస స్వరూపుడా, పరమహంస లీల గల ప్రభూ: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 22

स्वामी नृसिंहः सकलं नृसिंहः
माता नृसिंहश्च पिता नृसिंहः ।
भ्राता नृसिंहश्च सखा नृसिंहः
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ २२॥

svāmī nṛsiṃhaḥ sakalaṃ nṛsiṃhaḥ
mātā nṛsiṃhaśca pitā nṛsiṃhaḥ |
bhrātā nṛsiṃhaśca sakhā nṛsiṃhaḥ
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 22||

అర్థం: నృసింహుడే నా స్వామి, నృసింహుడే సర్వస్వం; నా తల్లి నృసింహుడే, నా తండ్రి నృసింహుడే; నా సోదరుడు నృసింహుడే, నా స్నేహితుడు నృసింహుడే: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 23

प्रह्लादमानससरोजवासभृङ्ग!
गङ्गातरङ्गधवळाङ्ग रमास्थिताङ्क! ।
शृङ्गार सुन्दरकिरीटलसद्वराङ्ग
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ २३॥

prahlādamānasasarojavāsabhṛṅga!
gaṅgātaraṅgadhavaḻāṅga ramāsthitāṅka! |
śṛṅgāra sundarakirīṭalasadvarāṅga
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 23||

అర్థం: ప్రహ్లాదుని హృదయ పద్మంలో నివసించే తుమ్మెదా, గంగా తరంగాల వలె తెల్లని శరీరం గలవాడా, ఒడిలో లక్ష్మీదేవి కూర్చున్నవాడా, అందమైన కిరీటంతో ప్రకాశించే శిరస్సు గలవాడా: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 24

श्री शङ्करार्य रचितं सततं मनुष्यः
स्तोत्रं पठेदिह तु सर्वगुणप्रपन्नम् ।
सद्योविमुक्तकलुषो मुनिवर्यगण्यो
लक्ष्मीनृसिंह मम देहि करावलम्बम् ॥ २४॥

śrī śaṅkarārya racitaṃ satataṃ manuṣyaḥ
stotraṃ paṭhediha tu sarvaguṇaprapannam |
sadyovimuktakaluṣo munivaryagaṇyo
lakṣmīnṛsiṃha mama dehi karāvalambam || 24||

అర్థం: పూజ్యులైన శంకరులు రచించిన, సకల సద్గుణాలతో నిండిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఇక్కడ ఎల్లప్పుడూ పఠించేవారు వెంటనే సకల కల్మషాల నుండి విముక్తులై, మునిశ్రేష్ఠులలో ఒకరిగా గణించబడతారు: ఓ లక్ష్మీ నృసింహా, నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు.

శ్లోకం 25

श्रीमन् नृसिंह विभवे गरुडध्वजाय
तापत्रयोपशमनाय भवौषधाय ।
तृष्णादिवृश्चिकजलाग्निभुजङ्गरोग
क्लेशव्ययाम हरये गुरवे नमस्ते ॥ २५॥

śrīman nṛsiṃha vibhave garuḍadhvajāya
tāpatrayopaśamanāya bhavauṣadhāya |
tṛṣṇādivṛścikajalāgnibhujaṅgaroga
kleśavyayāma haraye gurave namaste || 25||

అర్థం: గరుడ ధ్వజుడు, తాపత్రయాన్ని శమింపజేసేవాడు, సంసార రోగానికి ఔషధమైన మహిమాన్విత నృసింహునికి నమస్కారం; తృష్ణ మొదలైనవాటి బాధలను, తేళ్ళు, నీరు, అగ్ని, సర్పాలు, రోగాల వల్ల కలిగే క్లేశాలను తొలగించే హరికి, గురువుకు నమస్కారం.

ముగింపు వాక్యం (కొలఫన్)

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य
श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य
श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ
लक्ष्मीनृसिंहकरुणारसस्तोत्रं अथवा
लक्ष्मीनृसिंहकरावलम्बस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya
śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya
śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau
lakṣmīnṛsiṃhakaruṇārasastotraṃ athavā
lakṣmīnṛsiṃhakarāvalambastotraṃ sampūrṇam ||

అర్థం: పరివ్రాజకాచార్యులు, పూజ్యులైన గోవింద భగవత్పాదుల శిష్యులు అయిన శ్రీ శంకర భగవత్పాదుల కృతి అయిన లక్ష్మీ నృసింహ కరుణారస స్తోత్రం, లేదా లక్ష్మీ నృసింహ కరావలంబ స్తోత్రం, ఇంతటితో సంపూర్ణం.

స్తోత్రం వెనుక ఉన్న కథ

సంప్రదాయం ఈ స్తోత్రాన్ని ఆది శంకరాచార్యుల జీవిత చరిత్రలలో చెప్పబడిన ఒక సంఘటనతో ముడిపెడుతుంది. సాధారణంగా చెప్పబడే ప్రకారం, శంకరులు ఒంటరిగా ధ్యానం చేస్తుండగా ఒక భయంకరమైన తాపసి వచ్చి ఆయనను బలి ఇవ్వాలని ప్రయత్నించాడు. నృసింహ భక్తుడైన శంకరుల శిష్యుడు పద్మపాదుడు ఆ ప్రమాదాన్ని గ్రహించగా, భగవంతుడు నర-సింహ రూపంలో అతని ద్వారా వచ్చి గురువును కాపాడాడు. కృతజ్ఞతతో శంకరులు లక్ష్మీ నృసింహునిపై ఈ స్తోత్రాన్ని గానం చేశారని చెబుతారు.

దీని మూలం ఏదైనా, మనసు భారంగా అనిపించిన ప్రతి ఒక్కరితో ఈ స్తోత్రం మాట్లాడుతుంది. 3 నుండి 11 శ్లోకాలు ఒక్కొక్కటీ సంసార జీవితానికి ఒక్కో చిత్రాన్ని తీసుకుంటాయి (క్రూర మృగాలతో నిండిన చీకటి అడవి, సర్పాలతో నిండిన అడుగు లేని బావి, మొసళ్ళ సముద్రం, దుఃఖమే పండుగా గల చెట్టు, విషసర్పం, దావానలం, జాలరి వల, దూసుకువచ్చే ఏనుగు, వివేకాన్ని దోచుకునే దొంగలు), ప్రతి ఒక్కటీ భగవంతుని సహాయ హస్తం కోసం అదే ఆర్తనాదంతో ముగుస్తుంది.

అదనపు శ్లోకాలలోని 22వ శ్లోకం, సంస్కృత భక్తి సాహిత్యం మొత్తంలోనే అత్యంత ప్రియమైన పంక్తులలో ఒకటి: 'నృసింహుడే నా స్వామి, నా తల్లి, నా తండ్రి, నా సోదరుడు, నా స్నేహితుడు; నృసింహుడే సర్వస్వం.'

కరావలంబ స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పఠించాలి

• గురువారాలు: విష్ణువుకు, గురువుకు ప్రీతికరమైన రోజు; చూడండి గురువారం పూజా విధానం గైడ్ మరియు గురువారం ప్రాముఖ్యత.
• శనివారాలు: చాలా కుటుంబాలు శనివారం నృసింహుని ప్రార్థిస్తాయి; చూడండి హిందూ ఆరాధనలో శనివారం ప్రాముఖ్యత.
• స్వాతి నక్షత్రం: ప్రతి నెలా వచ్చే నృసింహుని జన్మ నక్షత్రం; చూడండి నరసింహ స్వామి జన్మ నక్షత్రం 2026.
• కార్తీక మాసం: మంగళవారం, 27 అక్టోబర్ నుండి మంగళవారం, 24 నవంబర్ 2026 వరకు, విష్ణువుకు ప్రీతికరమైన మాసం; చూడండి కార్తీక స్నానం మరియు దీపదానం 2026.
• వైకుంఠ ఏకాదశి: చూడండి వైకుంఠ ఏకాదశి 2026.
• కష్ట సమయాల్లో: ఈ స్తోత్రం సహాయం కోసం చేసే ప్రార్థన; అనారోగ్యం, పరీక్షలు, ఉద్యోగం కోల్పోవడం లేదా కుటుంబ సమస్యల సమయంలో చాలా మంది భక్తులు దీనిని ప్రతిరోజూ పఠిస్తారు, అదే సమయంలో ఆచరణాత్మకంగా చేయవలసినవి కూడా చేస్తారు.

ఇంట్లో ఎలా పఠించాలి

1. దీపం వెలిగించి, లక్ష్మీ నృసింహుని లేదా విష్ణువు చిత్రపటం ముందు కూర్చోండి; ఒక పువ్వు లేదా తులసి దళం సమర్పించండి.
2. మీ స్వంత మాటలలో చిన్న సంకల్పం చేసుకోండి, ఉదాహరణకు: "నృసింహ స్వామీ, నా చేతులను నీ వైపు చాస్తున్నాను; దయచేసి వాటిని పట్టుకో."
3. 1 నుండి 13 శ్లోకాలను స్థిరమైన వేగంతో పఠించండి, ప్రతి శ్లోకం చివరి పల్లవిని పూర్తి భావంతో పలకండి. సమయం ఉన్నప్పుడు 14 నుండి 25 శ్లోకాలు కూడా జోడించండి.
4. 'మమ దేహి కరావలంబం' అనే మాటల వద్ద చాలా మంది భక్తులు చేతులు జోడించి, భగవంతుని చేయి అందుకోవడానికి చాస్తున్నట్లుగా కొద్దిగా పైకి ఎత్తుతారు.
5. 22వ శ్లోకంతో ('నృసింహుడే సర్వస్వం') ముగించి, కొద్దిసేపు మౌనంగా ఉండండి.

ఉచ్చారణ సహాయం

• ఈ స్తోత్రం వసంతతిలక ఛందస్సులో ఉంది, ప్రతి పాదానికి పద్నాలుగు అక్షరాలు; ప్రతి పాదం చివర శ్వాస తీసుకోండి.
• 2, 5, 10 శ్లోకాలలో వలె, ఒక పొడవైన సమాస పదం పాదం దాటి కొనసాగినప్పుడు, ఆ రెండు పాదాలను ఆగకుండా కలిపి చదవండి.
• IASTలో అచ్చుపై గీత (ā, ī, ū) ఉంటే అది రెట్టింపు సమయం దీర్ఘంగా పలకాలి; ś మరియు ṣ 'శ', 'ష' ధ్వనులు; ṛ హ్రస్వమైన 'ఋ' (nṛsiṃha అంటే 'నృసింహ').

స్తోత్రం గురించి సాంప్రదాయిక విశ్వాసాలు

19, 24 శ్లోకాలు స్తోత్ర ఫలాన్ని చెబుతాయి: భక్తితో పఠించేవారు భగవంతుని పాదాలను చేరుకుంటారు, కల్మషాల నుండి విముక్తులవుతారు. 25వ శ్లోకం భగవంతుని సంసారానికి ఔషధంగా, అన్ని రకాల బాధలను తొలగించేవానిగా పిలుస్తుంది. దీనిని పఠించడం వల్ల ఈ క్రింది ఫలాలు కలుగుతాయని భక్తులు సాంప్రదాయికంగా విశ్వసిస్తారు:

• నృసింహుడు ప్రహ్లాదుని కాపాడినట్లుగా, భయానక పరిస్థితులలో ధైర్యాన్ని, రక్షణ భావాన్ని ఇస్తుంది;
• దుఃఖం, నష్టం, గందరగోళం ఉన్న సమయాల్లో మనసుకు ఊరట ఇస్తుంది;
• శరణాగతిని గాఢం చేస్తుంది, భగవంతుడే తల్లి, తండ్రి, సోదరుడు, స్నేహితుడు అనే భావన (22వ శ్లోకం).

ఇవి స్తోత్రం యొక్క ఆధ్యాత్మిక విలువ గురించిన సాంప్రదాయిక విశ్వాసాలు. ఏ స్తోత్రమూ నిర్దిష్ట లౌకిక ఫలితాలకు హామీ ఇవ్వదు; కరావలంబ స్తోత్రాన్ని నమ్మకం, శరణాగతితో సమర్పించడమే ఉత్తమం.

NRI కుటుంబాలకు సూచనలు

• ముందుగా పల్లవి నేర్చుకోండి. 'లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలంబం' నేర్చుకోవడం సులభం; పిల్లలు ప్రతి శ్లోకం చివర గొంతు కలపవచ్చు.
• నృసింహ సన్నిధిని దర్శించండి. విదేశాల్లోని చాలా విష్ణు, వేంకటేశ్వర ఆలయాలలో నృసింహ లేదా లక్ష్మీ నృసింహ సన్నిధి ఉంటుంది; స్వాతి నక్షత్ర పూజల గురించి అడగండి. భారతదేశం కోసం, చూడండి టాప్ 10 నృసింహ ఆలయాలు.
• మరిన్ని మంత్రాలు నేర్చుకోండి. చూడండి లక్ష్మీ నృసింహ స్వామిని ఎలా ప్రార్థించాలి మరియు నృసింహ మంత్రాల సంకలనం.
• మరిన్ని శంకర స్తోత్రాలు. చూడండి గోవిందాష్టకం, సుబ్రహ్మణ్య భుజంగం మరియు నిర్వాణ షట్కం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

లక్ష్మీ నృసింహ కరావలంబ స్తోత్రాన్ని ఎవరు రచించారు?

ఆది శంకరాచార్యులు. మూలం ఆది శంకరులను రచయితగా పేర్కొంటుంది, 13వ శ్లోకం ఈ స్తోత్రాన్ని 'లక్ష్మీ నృసింహుని పాదపద్మాలపై తుమ్మెద' అయిన శంకరులు రచించారని చెబుతుంది, ముగింపు వాక్యం (కొలఫన్) దీనిని గోవింద భగవత్పాదుల శిష్యులైన శంకరుల కృతిగా పేర్కొంటుంది.

'కరావలంబం' అంటే అర్థం ఏమిటి?

కర అంటే చేయి, అవలంబ అంటే ఆసరా. 'మమ దేహి కరావలంబం' అంటే 'నాకు నీ చేయి ఆసరా ఇవ్వు' అని అర్థం; మునిగిపోతున్న వ్యక్తి సహాయ హస్తం కోసం చేయి చాచే ఆర్తనాదం ఇది. ఈ స్తోత్రాన్ని కరుణారస స్తోత్రం, అంటే 'కరుణ యొక్క సారమైన స్తోత్రం' అని కూడా అంటారు.

ఇందులో ఎన్ని శ్లోకాలు ఉన్నాయి?

మూలం 13 శ్లోకాలను ప్రధాన పాఠంగా ఇస్తుంది, వాటిలో 13వది కవి ముద్ర శ్లోకం; ఇతర గ్రంథాలలో కనిపించే మరో 12 శ్లోకాలను (14 నుండి 25) కూడా ఇస్తుంది, ప్రతులను బట్టి శ్లోకాలు, వాటి క్రమం మారుతాయని పేర్కొంటూ. ప్రాచుర్యంలో ఉన్న ముద్రిత ప్రతులలో సాధారణంగా సుమారు 17 శ్లోకాలు ఉంటాయి.

దీనిని ఎప్పుడు పఠించాలి?

ఏ రోజైనా పఠించవచ్చు, ముఖ్యంగా గురువారాలు, శనివారాలు, స్వాతి నక్షత్రం (నృసింహుని జన్మ నక్షత్రం), నృసింహ జయంతి, కార్తీక మాసంలో, మరియు మనసు భారంగా అనిపించి సహాయం కావాలనిపించినప్పుడల్లా.

పఠించడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?

13 ప్రధాన శ్లోకాలకు సుమారు ఐదు నిమిషాలు, మొత్తం 25 శ్లోకాలకు పది నుండి పన్నెండు నిమిషాలు. చాలా మంది భక్తులు 1 నుండి 13 శ్లోకాలను ప్రతిరోజూ పఠిస్తారు.

కరావలంబ స్తోత్ర పఠనం వల్ల కలిగే ఫలాలు ఏమిటి?

ఈ స్తోత్రం జీవిత దుఃఖాలలో భగవంతుని సహాయం కోసం చేసే ప్రార్థన; భక్తితో పఠించేవారు భగవంతుని పాదాలను చేరుకుంటారని, కల్మషాల నుండి విముక్తులవుతారని 19, 24 శ్లోకాలు చెబుతాయి. కష్ట సమయాల్లో ఇది ధైర్యం, రక్షణ, శాంతి ఇస్తుందని భక్తులు సాంప్రదాయికంగా విశ్వసిస్తారు. ఇవి విశ్వాసానికి సంబంధించిన విషయాలు, హామీ ఇచ్చిన ఫలితాలు కావు.

లక్ష్మీ నృసింహుడు ఎవరు?

నృసింహుడు బాల భక్తుడైన ప్రహ్లాదుని రక్షించడానికి అవతరించిన విష్ణువు యొక్క నర-సింహ రూపం. లక్ష్మీ నృసింహునిగా ఆయన శాంత రూపంలో, ఒడిలో లక్ష్మీదేవి కూర్చుని ఉండగా పూజించబడతారు, ఈ స్తోత్రంలోని 23వ శ్లోకంలో వలె.

సంపాదకుని గమనిక (20 అక్టోబర్ 2026)

ఈ పేజీ 20 అక్టోబర్ 2026న ప్రచురించబడింది. సంస్కృత పాఠం sanskritdocuments.orgలోని లక్ష్మీ నృసింహ కరుణారస (కరావలంబ) స్తోత్రం (ఫైల్ lxmnrikar.itx, సుందర్ హట్టంగడి (Sunder Hattangadi) లిప్యంతరీకరించి, సరిచూసినది) నుండి తీసుకున్నది; అది ఆది శంకరులను రచయితగా పేర్కొంటుంది. దీనిని ITRANS నుండి దేవనాగరి మరియు IASTలోకి సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా మార్చాము; ఒక్క పదం కూడా మార్చలేదు. మూలం అనేక పంక్తుల పక్కన ప్రత్యామ్నాయ పాఠాలను ('var') గుర్తించింది, 12వ శ్లోకం రెండవ పంక్తికి వేరొక పాఠాన్ని (పాఠభేదం) ఇచ్చింది; మేము ప్రధాన పాఠాన్నే ముద్రించాము, ప్రత్యామ్నాయాలను చూపలేదు. మూలం 14 నుండి 25 శ్లోకాలను ఇతర గ్రంథాల నుండి అదనపు శ్లోకాలుగా ముద్రించింది, శోధగంగ (Shodhganga) పరిశోధనా గ్రంథం A Study of Narasimha Cult in Sanskrit Literature యొక్క అనుబంధం 1ను ఉటంకిస్తూ; మేము వాటిని గుర్తింపుతో, మూలంలోని క్రమంలోనే ఉంచాము. 12వ శ్లోకంలో 'బ్రహ్మణ్య' అనే పదానికి 'వేదాలకు ఆప్తుడు' అని అర్థం ఇచ్చాము. అర్థాలు మా స్వంతం, కథ సాధారణంగా చెప్పబడే విధంగా ఇచ్చాము, స్తోత్రాన్ని భక్తి సమర్పణగా అందిస్తున్నాము, నిర్దిష్ట ఫలితాల హామీ లేకుండా.

సంబంధిత గైడ్‌లు

• లక్ష్మీ నృసింహ స్వామిని ఎలా ప్రార్థించాలి
• నృసింహ మంత్రాల సంకలనం
• భారతదేశంలోని టాప్ 10 నృసింహ స్వామి ఆలయాలు
• గురువారం పూజలు: గురువార విష్ణు పూజ
• శ్రీ మహావిష్ణువు హబ్
• లక్ష్మీదేవి హబ్