తిరుమల సర్వస్వం – 29

శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాలు – 2

రచన: శ్రీమతి & శ్రీ పల్లపోతు వాణిశ్రీ – కృష్ణబాలాజి

ఉత్సవాలు, ఊరేగింపులు ఎందుకు?

దేవుడిని ఆలయంలో దర్శించుకోలేని వారికోసం, ఉత్సవమూర్తుల రూపంలో స్వామివారు ఆలయం వెలుపలికి వచ్చి భక్తులను అనుగ్రహించటం కోసం ఉత్సవాలు ప్రవేశించాయి.

దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, కిన్నరులు, మానవులు మాత్రమే కాకుండా వన్యమృగాలు, పక్షులు కూడా స్వామివారి సేవలో తరించాయి. వాటి సేవలను స్మరించేందుకు బ్రహ్మోత్సవాల్లో జంతు & ఖగ వాహనాలపై స్వామివారు విహరిస్తారు.

తిథి – నక్షత్రాలు

తిరుమలలో బ్రహ్మోత్సవాలు ముగింపు రోజును ఆధారంగా చేసుకుని ప్రారంభమవుతాయి.
కన్యా రాశిలో శ్రవణా నక్షత్రం నాడు చక్రస్నానం జరుగుతుంది. దానికి తొమ్మిది రోజుల ముందు ఉత్సవాలు ప్రారంభమవుతాయి.

సాధారణంగా ఆశ్వయుజ మాసంలోని దసరా నవరాత్రుల్లో జరిగే ఉత్సవాలను “సాలకట్ల బ్రహ్మోత్సవాలు” అంటారు.
అధికమాసం ఉన్న సంవత్సరాల్లో రెండు సార్లు ఉత్సవాలు జరుగుతాయి –

• భాద్రపదమాసంలో జరిగేవి “వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు” (ముఖ్యమైనవి).
• ఆశ్వయుజమాసంలో జరిగేవి “నవరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాలు”.

వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాల్లో కొయ్యతేరు (మట్టి రథం), నవరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాల్లో బంగారు రథం వాడుతారు.

బ్రహ్మోత్సవాల పరమార్థం

తొమ్మిది రోజులపాటు జరిగే ప్రతి ఉత్సవం సందేశాత్మకమైంది.
వాహనసేవలో మలయప్పస్వామిని దర్శించడం అశ్వమేధయాగ ఫలితాన్ని ఇస్తుందని పురాణాలు చెబుతాయి.

అంకురార్పణ ఘట్టం

ప్రతి సంవత్సరం కంకణ భట్టాచార్యులు అనే అర్చకుని నియమిస్తారు. ఆయన మొత్తం ఉత్సవాల్లో ప్రధాన పాత్ర వహిస్తారు.

ఉత్సవ విజయంకోసం జరిగే అంకురార్పణం (బీజావాపనం) అత్యంత ముఖ్యమైన ఘట్టం.

విష్వక్సేనులవారు నాలుగు మాడ వీధుల్లో ఊరేగుతూ ఉత్సవ ఏర్పాట్లను పరిశీలిస్తారు.

వసంతమండపంలో భూదేవి ఆకారం చిత్రించి మట్టిని సేకరించడం “మృత్సంగ్రహణం” అంటారు.

ఆలయంలో 9 పాళికల్లో నవధాన్యాలు వేసి, వరుణ మంత్రంతో నీరు చిలకరించడం జరుగుతుంది. ఇవి మొలకెత్తడం శుభ సూచకం.

ఈ కార్యక్రమానికి చంద్రుడు అధిపతి.

ధ్వజారోహణం

తొలిరోజు సాయంత్రం జరిగే ధ్వజారోహణం ద్వారా బ్రహ్మోత్సవాలు ప్రారంభమవుతాయి.
మలయప్పస్వామిని ధ్వజస్తంభం వద్దకు తీసుకువచ్చి, గరుడపటం ఎగరేస్తారు.

ఇది అష్టదిక్పాలకులు, దేవతలు, యక్ష, గంధర్వాదులందరికీ ఆహ్వానం.

ఈ సందర్భంగా సమర్పించే ముద్గాన్నం (పెసర పులగం) స్త్రీలకు సంతానవంతం కలిగిస్తుందని విశ్వాసం.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తరఫున బేడి ఆంజనేయస్వామి వారి సన్నిధి నుండి పట్టువస్త్రాలు సమర్పించడం సంప్రదాయం.

రేపటి భాగంలో

శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాలలో – వాహనోత్సవ క్రమ విశేషాలు

శ్రీనివాసుని శ్రీచరణాలను సేవిద్దాం – సకల శుభాలను పొందుదాం