హనుమాన్ వటిక కాంప్లెక్స్
హనుమాన్ temple · Odisha, India
హనుమాన్ వాటిక ఒడిశాలోని సుందర్గఢ్ జిల్లాలో, రూర్కెలా (Rourkela) నగరంలో హనుమంతునికి అంకితమైన ఉద్యాన ఆలయ సముదాయం (CPREEC; OdishaTV). దీని ప్రధాన ఆకర్షణ సుమారు 75 అడుగుల ఎత్తైన భారీ హనుమాన్ విగ్రహం (OdishaTV; CPREEC).
విగ్రహం చుట్టూ అనేక ఆలయాలు ఉన్నాయి; వాటిలో సరళా దేవి, బట మంగళ, శివుడు, ద్వాదశ లింగాలు అంటే పన్నెండు జ్యోతిర్లింగాల సన్నిధులు ఉన్నాయి (OdishaTV; CPREEC). ఈ ప్రదేశానికి భక్తులతో పాటు పర్యాటకులు కూడా వస్తుంటారు (OdishaTV).
Faith & Tradition
Religious Significance of హనుమాన్ వటిక కాంప్లెక్స్
2026లో దీని పునరాభివృద్ధి ప్రణాళికలను ఒడిశా ప్రభుత్వం సమీక్షించిన వార్తా కథనాల్లో హనుమాన్ వాటికను రౌర్కెలా (రూర్కెలా) నగరానికి ప్రతీకగా నిలిచిన ప్రదేశంగా వర్ణించారు (Pragativadi). సముదాయంలోని రామాలయానికి చాలా కాలంగా రామభక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో వస్తున్నారు (Orissa Post).
నగరవ్యాప్త ధార్మిక కార్యక్రమాలకు ఈ సముదాయం ఒక కూడలిగా నిలిచింది. జనవరి 2024లో అయోధ్యలో రామ్ లల్లా ప్రాణప్రతిష్ఠ జరిగిన రోజున హనుమాన్ వాటికలో ఒక పెద్ద మట్టి దీపాన్ని వెలిగించారు; ఇక్కడికి దారితీసే రోడ్లు భక్తులతో కిక్కిరిసిపోయాయి (Sambad English; Orissa Post). ఆ ప్రాణప్రతిష్ఠకు ముందు, 'కోదండ' అనే ఉత్సవ ధనుస్సును హనుమాన్ వాటిక నుంచి జెండా ఊపి ప్రారంభించగా, అది ఒడిశా మీదుగా అయోధ్యకు ప్రయాణించింది (OdishaTV).
Heritage
History of హనుమాన్ వటిక కాంప్లెక్స్
హనుమాన్ వాటిక సముదాయాన్ని హనుమాన్ వాటిక ట్రస్ట్ ఏర్పాటు చేసింది; దీనికి మొదటి చొరవ స్థానిక రాజకీయ నాయకుల నుంచి వచ్చింది (CPREEC). ప్రస్తుతం సముదాయంలోని రామాలయంలో ఉన్న శ్రీరాముడు, సీతాదేవి, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుని విగ్రహాలను రాజస్థాన్ నుంచి తీసుకువచ్చారు (Orissa Post).
ఆగస్టు 2026లో ముఖ్యమంత్రి హనుమాన్ వాటిక పునరాభివృద్ధిని సమీక్షించి, అభివృద్ధిని ఆధ్యాత్మిక వాస్తు శైలిలో పునర్రూపకల్పన చేయాలని, కొనసాగుతున్న మరియు ప్రతిపాదిత కళ్యాణ మండపం పనులను వేగవంతం చేయాలని, ఈ ప్రదేశ సహజ పరిసరాలను కాపాడాలని ఒడిశా బ్రిడ్జ్ అండ్ కన్‌స్ట్రక్షన్ కార్పొరేషన్‌ను కోరారు (Pragativadi). సముదాయం వెలుపల సుందరీకరణ, విశాలమైన అప్రోచ్ రోడ్లు, విద్యుత్ దీపాలపై ప్రాజెక్ట్ నివేదిక సిద్ధం చేయాలని వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్‌ను కోరారు (Pragativadi; Orissa Post).
Architecture and sacred features
ఈ సముదాయం ఒక ఉద్యానవనంలా రూపొందించబడింది; మధ్యలో ఎత్తైన నిలుచున్న హనుమాన్ విగ్రహం, దాని చుట్టూ చిన్న ఆలయాలు ఉన్నాయి (CPREEC; OdishaTV). వీటిలో హనుమంతునితో కూడిన శ్రీరాముని ఆలయం, మహాలక్ష్మితో కూడిన జగన్నాథుని ఆలయం, సరళా దేవి, రాధాకృష్ణులు, పార్వతీ దేవి, సంతోషీ మాత ఆలయాలు, శివుని ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు, ప్రవేశ ద్వారం వద్ద గణపతి ఆలయం ఉన్నాయి (CPREEC). వివాహాలు, ఇతర సామాజిక కార్యక్రమాలకు ఒక కళ్యాణ మండపాన్ని ఉపయోగిస్తారు (CPREEC); 2026లో దానిపై మరిన్ని పనులు జరుగుతున్నాయి (Pragativadi).
Plan Your Visit
Darshan and Visitor Information
హనుమాన్ వాటిక నిత్యం పూజలు జరిగే క్రియాశీల ఆలయం; ప్రధాన పండుగ రోజుల్లో ఇక్కడ విపరీతమైన రద్దీ ఉంటుంది, అప్రోచ్ రోడ్లు భక్తులు, వాహనాలతో నిండిపోవచ్చు (Orissa Post). 2026లో పునరాభివృద్ధి పనులు ప్రణాళిక చేయబడ్డాయి (Pragativadi), కాబట్టి ప్రయాణానికి ముందు ప్రస్తుత ఏర్పాట్లను హనుమాన్ వాటిక ట్రస్ట్‌తో నిర్ధారించుకోండి.
Timings and arrangements change with seasons and festivals. Confirm current details with హనుమాన్ వాటిక ట్రస్ట్ (CPREEC) before travelling. Last reviewed 11 October 2026.
Sacred Calendar
Festivals at హనుమాన్ వటిక కాంప్లెక్స్
మహా శివరాత్రి
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల సన్నిధులు ఉన్న హనుమాన్ వాటికలో ఏటా జరిగే భక్తి కార్యక్రమాల్లో శివరాత్రి ఒకటి (CPREEC).
రథయాత్ర
జగన్నాథ ఆలయం కూడా ఉన్న ఈ సముదాయంలో ఏటా జరిగే కార్యక్రమాల్లో రథయాత్ర ఒకటి (CPREEC).
Location
How to Reach హనుమాన్ వటిక కాంప్లెక్స్
హనుమాన్ వాటిక సుందర్గఢ్ జిల్లాలోని రూర్కెలా నగరంలోనే ఉంది (Pragativadi; OdishaTV). దీని పక్కనే ఉన్న రోడ్డు కూడలి హనుమాన్ వాటిక స్క్వేర్ (హనుమాన్ వాటిక ఛక్ అని కూడా అంటారు)కు డిసెంబర్ 2025లో అధికారికంగా వాజ్‌పేయి స్క్వేర్ అని పేరు మార్చారు (Pragativadi); పథ్ ఉత్సవ్ వీధి ఉత్సవం వంటి నగర కార్యక్రమాలకు ఇది ముగింపు స్థానంగా ఉంటుంది (Pragativadi).
Location: Odisha, India
More in Hindu temples in Odisha · హనుమాన్ temples · Temples in Sundargarh District
Questions
హనుమాన్ వటిక కాంప్లెక్స్: Frequently Asked Questions
హనుమాన్ వాటిక ఎక్కడ ఉంది?
ఇది ఒడిశాలోని సుందర్గఢ్ జిల్లాలో, రూర్కెలా (Rourkela) నగరంలో ఉంది (CPREEC; OdishaTV).
హనుమాన్ వాటికలోని హనుమాన్ విగ్రహం ఎంత ఎత్తు ఉంటుంది?
హనుమంతుని విగ్రహం సుమారు 75 అడుగుల ఎత్తు ఉంటుంది (OdishaTV; CPREEC).
సముదాయంలో ఇంకా ఏయే ఆలయాలు ఉన్నాయి?
ఈ సముదాయంలో సరళా దేవి, బట మంగళ, శివుడు, ద్వాదశ లింగాల ఆలయాలు ఉన్నాయి (OdishaTV); వీటితో పాటు శ్రీరాముడు, జగన్నాథుడు, రాధాకృష్ణులు, సంతోషీ మాత ఆలయాలు, ప్రవేశ ద్వారం వద్ద గణపతి సన్నిధి కూడా ఉన్నాయి (CPREEC).
హనుమాన్ వాటికలో రామాలయం ఉందా?
అవును. సముదాయంలోని రామాలయానికి రామభక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో వస్తుంటారు; అందులోని శ్రీరాముడు, సీతాదేవి, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుని విగ్రహాలను రాజస్థాన్ నుంచి తీసుకువచ్చారు (Orissa Post).
హనుమాన్ వాటిక నిర్వహణ ఎవరిది?
ఈ సముదాయాన్ని హనుమాన్ వాటిక ట్రస్ట్ ఏర్పాటు చేసింది (CPREEC). 2026లో ఒడిశా ప్రభుత్వం దీని పునరాభివృద్ధి ప్రణాళికను సమీక్షించింది (Pragativadi).
హనుమాన్ వాటిక పునరాభివృద్ధికి ఏమి ప్రణాళిక చేశారు?
అభివృద్ధిని ఆధ్యాత్మిక వాస్తు శైలిలో పునర్రూపకల్పన చేయాలని, కళ్యాణ మండపం పనులను వేగవంతం చేయాలని, సముదాయం వెలుపల సుందరీకరణ, విశాలమైన అప్రోచ్ రోడ్లు, విద్యుత్ దీపాలపై ప్రాజెక్ట్ నివేదిక సిద్ధం చేయాలని ముఖ్యమంత్రి కోరారు (Pragativadi).
జనవరి 2024 అయోధ్య ప్రాణప్రతిష్ఠను హనుమాన్ వాటికలో ఎలా జరుపుకున్నారు?
అయోధ్యలో రామ్ లల్లా ప్రాణప్రతిష్ఠ జరిగిన రోజున అక్కడ ఒక పెద్ద మట్టి దీపాన్ని వెలిగించారు (Sambad English; Orissa Post); అంతకుముందు 'కోదండ' అనే ఉత్సవ ధనుస్సును ఇక్కడి నుంచి అయోధ్యకు జెండా ఊపి పంపారు (OdishaTV).
Sources and attribution
- © OpenStreetMap contributors — location data © OpenStreetMap contributors (ODbL)
- Wikidata Q5651371 — structured data (CC0)
- Wikipedia — Hanuman Vatika — text facts from Wikipedia, licensed CC BY-SA 4.0
- OdishaTV — 7 Famous Tourist Places To Visit In Sundargarh, Odisha
- OdishaTV — Panchadhatu bow 'Kodanda' weighing 235-kg begins journey from Odisha to Ayodhya
- Orissa Post — Manash Parishad serving Lord Ram for last 60 years
- Orissa Post — Celebration of consecration a visual delight in Rourkela
- Pragativadi — Odisha CM Reviews Mega Redevelopment of Kataka's SCB Medical College & Raurkela's Hanuman Vatika
- Pragativadi — Union Minister Jual Oram Unveils Atal Bihari Vajpayee Statue in Rourkela
- Pragativadi — Rourkela Roars Back with Path Utsav Extravaganza!
- Sambad English — Ram Lalla consecration: 'World's largest' Diya to be lit at Odisha's Rourkela
- C.P.R. Environmental Education Centre (CPREEC) — Hanuman Vatika (Eco Heritage: sacred gardens)
Further reading: హనుమాన్ వటిక కాంప్లెక్స్ on Wikipedia (CC BY-SA 4.0).
Spotted an error? Write to info@hindutone.com — see our editorial policy.