దహీ చూడా వంటకం (పెరుగు, బెల్లంతో అటుకులు)
సంక్షిప్త సమాధానం: దహీ చూడా అంటే కడిగిన అటుకులను (చూడా) చిక్కటి పెరుగు (దహీ), బెల్లం లేదా పంచదారతో వడ్డించే వంటకం. బిహార్, పొరుగు ప్రాంతాల్లో ఇది మకర సంక్రాంతికి ప్రత్యేకమైన అల్పాహారం; సాధారణంగా తిల్కుట్, ఆ కాలపు కూరగాయల వంటకంతో వడ్డిస్తారు. దీనికి వంట అవసరం లేదు, సిద్ధం చేయడానికి సుమారు 10 నిమిషాల

సంక్షిప్త సమాధానం: దహీ చూడా అంటే కడిగిన అటుకులను (చూడా) చిక్కటి పెరుగు (దహీ), బెల్లం లేదా పంచదారతో వడ్డించే వంటకం. బిహార్, పొరుగు ప్రాంతాల్లో ఇది మకర సంక్రాంతికి ప్రత్యేకమైన అల్పాహారం; సాధారణంగా తిల్కుట్, ఆ కాలపు కూరగాయల వంటకంతో వడ్డిస్తారు. దీనికి వంట అవసరం లేదు, సిద్ధం చేయడానికి సుమారు 10 నిమిషాలు పడుతుంది.
వంటగది సూచన: ఈ వంటకాన్ని HinduTone వంటవారు ఇంకా వంటగదిలో పరీక్షించలేదు. పరిమాణాలు, సమయాలు సాధారణ ఇంటి పద్ధతులను అనుసరిస్తాయి; వంటకం సిద్ధమైందో లేదో రూపం, ఆకృతిని బట్టి నిర్ణయించండి, మీ స్టవ్, పదార్థాలను బట్టి సర్దుబాటు చేసుకోండి.
| ముఖ్య వివరాలు | |
|---|---|
| వంటకం | పెరుగు, బెల్లం లేదా పంచదారతో అటుకులు |
| ప్రాంతం | బిహార్; జార్ఖండ్, ఉత్తర ప్రదేశ్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో కూడా తింటారు |
| పండుగలో పాత్ర | తిల్కుట్, లాయ్తో వడ్డించే మకర సంక్రాంతి భోజనం |
| భారతదేశంలో మకర సంక్రాంతి | పంచాంగం ప్రకారం భారతదేశంలో 15 జనవరి; కొన్ని ప్రభుత్వ జాబితాలు 14 జనవరిగా పేర్కొంటాయి |
| ఎంతమందికి | 4 |
| తయారీ సమయం | 10 నిమిషాలు (పెరుగు మీరే తోడు పెడితే అదనంగా 6 నుండి 12 గంటలు) |
| వంట సమయం | అవసరం లేదు |
| అలర్జీ కారకాలు | పాలు (పెరుగు); సాధారణంగా తోడుగా వడ్డించే వాటిలో నువ్వులు, గింజలు (నట్స్) |
దహీ చూడా అంటే ఏమిటి, మకర సంక్రాంతి నాడు ఎందుకు తింటారు?
దహీ అంటే పెరుగు (సాదా యోగర్ట్), చూడా (chuda లేదా chiura అని కూడా రాస్తారు) అంటే అటుకులు; పశ్చిమ భారతదేశంలో దీనినే పోహా అంటారు. స్థానిక మాండలికాల్లో సక్రాత్ లేదా కిచిడీ అని కూడా పిలిచే మకర సంక్రాంతిని బిహార్ ప్రభుత్వ రాష్ట్ర పోర్టల్ నదులు, చెరువుల్లో స్నానం చేసే రోజుగా, ఆ కాలపు పంట ఆహారాల రోజుగా వర్ణిస్తుంది: చూడా, బెల్లం, తిల్కుట్, తిల్వా వంటి నువ్వుల తీపి వంటకాలు, పెరుగు, పాలు, ఆ కాలపు కూరగాయలు. దంచిన నువ్వులు, పంచదార లేదా బెల్లంతో చేసే బిళ్ల ఆకారపు తీపి అయిన తిల్కుట్తో దహీ చూడా వడ్డించడం సంక్రాంతి ఆచారమని బిహార్ టూరిజం పేర్కొంటుంది.
ఈ పళ్లెం కావాలనే సరళంగా ఉంటుంది. కొత్త వరి పంట చూడాగా, శీతాకాలపు చెరకు పంట బెల్లంగా మారుతుంది; ఇంటి పెరుగు వాటిని కలుపుతుంది. సాయంత్రం ఆ ప్రాంతంలోని చాలా ఇళ్లలో కిచిడీ వండుతారు, అందుకే బిహార్, ఉత్తర ప్రదేశ్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ రోజును కిచిడీ అని కూడా అంటారు. మా కిచిడీ గైడ్ చూడండి.
దహీ చూడా ఒక సామాజిక భోజనం కూడా. బిహార్ రాజకీయ నాయకులు ప్రతి సంవత్సరం మకర సంక్రాంతి నాడు పెద్ద దహీ చూడా విందులు ఇస్తారు, ఎవరెవరు హాజరయ్యారో వార్తాపత్రికలు రాస్తాయి. ఇంట్లో ఇది ఉదయం స్నానం తర్వాత తినే కుటుంబ అల్పాహారం.
కావలసిన పదార్థాలు
| పదార్థం | మెట్రిక్ | US కొలత |
|---|---|---|
| మందపాటి అటుకులు (చూడా లేదా మందపాటి పోహా) | 200 g | సుమారు 2 కప్పులు |
| చిక్కటి సాదా పెరుగు లేదా యోగర్ట్, చల్లగా | 500 g | సుమారు 2 కప్పులు |
| బెల్లం, తురిమినది లేదా పొడి చేసినది | 80 నుండి 100 g | సుమారు 1/2 కప్పు, తేలికగా నొక్కి |
| లేదా తెల్ల పంచదార | 60 నుండి 80 g | సుమారు 1/3 కప్పు |
| అరటిపండు, ముక్కలుగా (ఐచ్ఛికం) | 1 | 1 |
| జీడిపప్పు, బాదం లేదా ఎండుద్రాక్ష (ఐచ్ఛికం) | 2 టేబుల్స్పూన్లు | 2 టేబుల్స్పూన్లు |
మందపాటి అటుకులే వాడండి. పలుచని పోహా నీళ్లు, పెరుగు తగలగానే ముద్దగా మారిపోతుంది.
దహీ చూడా తయారీ విధానం
- చూడాను జల్లెడలో వేసి, వేళ్లతో తిప్పుతూ, చల్లటి నీటి ధార కింద 15 నుండి 20 సెకన్లు కడగండి.
- నీరు కారిపోవడానికి 5 నిమిషాలు జల్లెడలోనే ఉంచండి. అది మెత్తబడాలి కానీ ఆకారం నిలుపుకోవాలి. కొన్ని కుటుంబాలు కడగకుండానే, పెరుగు కింద పొడిగా, కరకరలాడే చూడాను తింటాయి; రెండు పద్ధతులూ సంప్రదాయమే.
- పెరుగును నునుపుగా అయ్యేలా తేలికగా గిలకొట్టండి. రుచి చూడండి: చాలా పుల్లగా ఉంటే ఒక చెంచా పాలు కలపండి.
- చూడాను నాలుగు గిన్నెలు లేదా పళ్లేలలో పంచండి.
- చూడాపై పెరుగు వేయండి. తడిగా ఇష్టపడే కుటుంబాలు చూడా కంటే ఎక్కువ పెరుగు వాడతాయి.
- పైన బెల్లం లేదా పంచదార చల్లండి, లేదా ఎవరికి వారు తీపి కలుపుకునేలా పక్కన వడ్డించండి.
- ఇష్టమైతే అరటిపండు లేదా గింజలు వేసి, తిల్కుట్, కూరగాయల వంటకంతో వెంటనే వడ్డించండి.
తినేంత మాత్రమే కలపండి. పెరుగులో గంటసేపు నానిన చూడా ముద్దగా మారుతుంది.
దహీ చూడాతో ఏం వడ్డించాలి
తిల్కుట్, లాయ్ (నువ్వులు, చూడా లేదా మరమరాలను బెల్లంతో కలిపి చేసే తీపి ఉండలు) సాధారణ తోడు పదార్థాలని బిహార్ ప్రభుత్వం పేర్కొంటుంది. అదే జాబితాలో ఆ కాలపు కూరగాయలు కూడా ఉన్నాయి; తీపి-పులుపు పళ్లేనికి ఉప్పగా, మసాలాగా ఏదైనా తోడయ్యేలా చాలా కుటుంబాలు పక్కన శీతాకాలపు పొడి కూరగాయల వంటకం వడ్డిస్తాయి. ఏ కూరగాయ అనేది ఇంటిని బట్టి, మార్కెట్ను బట్టి ఉంటుంది. మా తిల్కుట్ వంటకం ఈ నువ్వుల తీపిని ఇంట్లో చేసే విధానాన్ని చూపిస్తుంది.
ఇంట్లో పెరుగు తోడు పెట్టడం (స్టవ్, Instant Pot)
చాలా బిహారీ ఇళ్లలో ముందు రాత్రే సొంతంగా పెరుగు తోడు పెడతారు. సురక్షితంగా చేయండి:
- పాశ్చరైజ్ చేసిన పాలు వాడండి, లేదా పాలను పూర్తిగా మరిగించండి. పచ్చి పాలలో Listeria, Salmonella, E. coli, Campylobacter ఉండవచ్చని అమెరికా ఆహార, ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ (US Food and Drug Administration) హెచ్చరిస్తుంది. మరిగించని పచ్చి పాలతో పెరుగు తోడు పెట్టకండి.
- 1 లీటరు (సుమారు 4 1/4 కప్పులు) వెన్న తీయని పాలను పొంగు వచ్చేవరకు వేడి చేసి, వేలికి వేడిగా కాకుండా కొద్దిగా గోరువెచ్చగా తగిలేవరకు చల్లార్చండి.
- తోడుగా 1 నుండి 2 టేబుల్స్పూన్ల సాదా పెరుగు లేదా లైవ్ యోగర్ట్ కలపండి.
- శుభ్రమైన, పొడి పాత్రలో పోసి, మూత పెట్టి వెచ్చని చోట ఉంచండి. వెచ్చని భారతీయ వంటగదిలో 6 నుండి 8 గంటల్లో తోడుకుంటుంది; విదేశాల్లో చల్లని ఇంట్లో 10 నుండి 12 గంటలు పట్టవచ్చు. లైట్ మాత్రమే వెలుగుతున్న ఓవెన్ ఉపయోగకరమైన వెచ్చని చోటు.
- Instant Pot: పాలు, తోడును లోపలి పాత్రలో లేదా శుభ్రమైన జాడీల్లో ఉంచి, Yogurt సెట్టింగ్లో 8 గంటలు ఉంచండి.
- తోడుకుని, పాత్రను వంచినా కదలకుండా ఉన్నాక ఫ్రిజ్లో పెట్టండి. చల్లటి పెరుగు గట్టిగా, తక్కువ పుల్లగా ఉంటుంది.
చెడు వాసన వచ్చినా, గులాబీ రంగుకు మారినా, బూజు మచ్చలు కనిపించినా పారేయండి. ఒక లీటరు పాలు ఈ వంటకానికి సరిపడా పెరుగు ఇస్తాయి, కొంత మిగులుతుంది కూడా.
ప్రెషర్ కుక్కర్ లేదా రైస్ కుక్కర్ దశ ఏదీ లేదు: ఈ వంటకాన్ని అసలు వండరు.
నైవేద్యం గురించి
ఆచారాలు కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతాయి. ఇళ్లలో అగ్నిలో నువ్వులు వేయడంతో రోజు మొదలవుతుందని బిహార్ ప్రభుత్వం వర్ణిస్తుంది; చాలా కుటుంబాలు ఉదయం స్నానం, ప్రార్థన తర్వాతే దహీ చూడా తింటాయి. ఈ వంటకాన్ని ముందుగా నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారా అనేది కుటుంబ ఆచారం; మీ పెద్దలను అనుసరించండి లేదా మీ పూజారిని అడగండి.
విదేశాల్లో ప్రత్యామ్నాయాలు
| ప్రాంతం | అటుకులు | పెరుగు | బెల్లం |
|---|---|---|---|
| అమెరికా, కెనడా | భారతీయ కిరాణా దుకాణాల్లో "thick poha" | వెన్న తీయని పాలతో చేసిన సాదా యోగర్ట్, లేదా సొంతంగా తోడు పెట్టండి | భారతీయ కిరాణా దుకాణాలు; తప్పనిసరైతే డార్క్ బ్రౌన్ షుగర్ |
| యూకే | ఆసియా దుకాణాల్లో మందపాటి పోహా | వెన్న తీయని సాదా లేదా గ్రీక్-స్టైల్ యోగర్ట్, పాలతో పలుచన చేసి | ఆసియా దుకాణాలు; తప్పనిసరైతే లైట్ మస్కోవాడో |
| ఆస్ట్రేలియా | భారతీయ కిరాణా దుకాణాలు | సాదా ఫుల్-క్రీమ్ యోగర్ట్ | భారతీయ కిరాణా దుకాణాలు; బ్రౌన్ షుగర్ |
| గల్ఫ్ దేశాలు | సులభంగా దొరుకుతుంది | స్థానిక సాదా యోగర్ట్ (లబన్ కాదు, అది పానీయం) | సులభంగా దొరుకుతుంది |
| ఆగ్నేయాసియా | లిటిల్ ఇండియా దుకాణాలు; అటుకులు మందంగా ఉన్నాయో చూసుకోండి | తీపి కలపని సాదా యోగర్ట్ | తాటి బెల్లం (gula melaka) బాగా పనిచేస్తుంది |
తీపి కలిపిన లేదా ఫ్లేవర్ యోగర్ట్ వాడకండి: ఈ వంటకం సాదా, కొద్దిగా పుల్లని పెరుగుపైనే ఆధారపడుతుంది.
వేగన్ ప్రత్యామ్నాయం
చిక్కటి, తీపి కలపని సోయా లేదా కొబ్బరి యోగర్ట్ వాడండి. కొబ్బరి యోగర్ట్ ఎక్కువ చిక్కగా, తియ్యగా ఉంటుంది, కాబట్టి బెల్లం తక్కువ వాడండి. పూజలో ఈ భోజనాన్ని సమర్పిస్తుంటే, చాలా ఇళ్లలో నైవేద్యానికి ఆవు పాల పెరుగు మాత్రమే వాడతారు కాబట్టి ముందుగా మీ కుటుంబాన్ని లేదా పూజారిని అడగండి.
సాధారణ పొరపాట్లు
- పలుచని పోహా: కరిగిపోతుంది. మందపాటి రకం కొనండి.
- చూడాను నానబెట్టడం: కొద్దిసేపు కడిగితే చాలు; నానబెడితే ముద్దగా మారుతుంది.
- చాలా ముందుగా కలపడం: తినే ముందే కలపండి.
- వెచ్చని, పలుచని పెరుగు: చూడాకు పట్టుకునేలా చల్లగా ఉంచండి.
నిల్వ, ఆహార భద్రత
వడ్డించే వరకు పెరుగును ఫ్రిజ్లోనే ఉంచండి. త్వరగా పాడయ్యే ఆహారాన్ని 2 గంటల్లోపు, ఉష్ణోగ్రత 32°C (90°F) కంటే ఎక్కువ ఉంటే 1 గంటలోపు ఫ్రిజ్లో పెట్టాలని FDA సూచిస్తుంది, కాబట్టి దహీ చూడా గిన్నెను ఉదయమంతా బఫేలో బయట ఉంచకండి. పొడి చూడా గాలి చొరని డబ్బాలో నెలల తరబడి నిల్వ ఉంటుంది; కలిపిన దహీ చూడాను వెంటనే తినడం మంచిది.
అలర్జీ కారకాలు
పాలు (పెరుగు) ఉంటాయి. సాధారణంగా తోడుగా వడ్డించే వాటిలో నువ్వులు (తిల్కుట్, లాయ్), ఐచ్ఛిక అలంకరణలో చెట్టు గింజలు (tree nuts) ఉంటాయి. అటుకులు సహజంగా గ్లూటెన్ రహితమైనవి, కానీ గోధుమలతో పాటు ప్యాక్ చేసి ఉండవచ్చు కాబట్టి ఖచ్చితంగా గ్లూటెన్ రహిత ఉత్పత్తి అవసరమైతే ప్యాకెట్ను సరిచూసుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దహీ చూడాను మకర సంక్రాంతి నాడు మాత్రమే తింటారా?
కాదు. బిహార్ టూరిజం దీనిని పండుగ ఆహారంగా మాత్రమే కాకుండా, వంట అవసరం లేని అల్పాహార వంటకంగా వర్ణిస్తుంది. మకర సంక్రాంతి నాడు ఇది తిల్కుట్తో వడ్డించే పండుగ భోజనం అవుతుంది. పంచాంగం ప్రకారం 2027లో భారతదేశంలో అది 15 జనవరి; కొన్ని ప్రభుత్వ జాబితాలు 14 జనవరిగా పేర్కొంటాయి.
చూడాను నానబెట్టాలా, కడగాలా?
కొద్దిసేపు కడిగి నీరు వడకట్టండి. కొన్ని కుటుంబాలు దానిని అసలు తడపకుండా, పళ్లెంలోనే పెరుగుతో మెత్తబడనిస్తాయి. ఎక్కువసేపు నానబెడితే మందపాటి చూడా కూడా ముద్దగా మారుతుంది.
బెల్లానికి బదులు పంచదార వాడవచ్చా?
వాడవచ్చు. బిహార్లో రెండూ వాడతారు. బెల్లం లోతైన, పాకం లాంటి రుచి ఇస్తుంది; పంచదార పళ్లేన్ని తెల్లగా, తేలికపాటి రుచితో ఉంచుతుంది.
దహీ చూడాకు, పోహాకు తేడా ఏమిటి?
ప్రధాన పదార్థం అవే అటుకులు. పోహా అంటే సాధారణంగా ఉల్లిపాయలు, మసాలాలతో వండిన కారపు వంటకం; దహీ చూడా అంటే వండని చూడాను పెరుగు, తీపితో చల్లగా వడ్డించేది.
పెద్ద సమావేశానికి దహీ చూడా చేయడం సురక్షితమేనా?
పెరుగును చల్లగా ఉంచితే సురక్షితమే. ఒక పెద్ద గిన్నెను గంటల తరబడి బయట ఉంచడానికి బదులు చిన్న గిన్నెలు పెట్టి ఫ్రిజ్ నుండి నింపుతూ ఉండండి.
బిహార్లో మకర సంక్రాంతి నాడు ఇంకా ఏం తింటారు?
తిల్కుట్, లాయ్, తిల్వా (నువ్వుల తీపి వంటకాలు), ఆ కాలపు కూరగాయలు, సాయంత్రం కిచిడీ. మా బిహార్, జార్ఖండ్ సంక్రాంతి గైడ్ ఆ రోజును పూర్తిగా వివరిస్తుంది.
మూలాలు
- బిహార్ ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర పోర్టల్, "Fairs and Festivals" (మకర సంక్రాంతి విభాగం): https://betastate.bihar.gov.in/fairs.aspx (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
- బిహార్ టూరిజం (బిహార్ ప్రభుత్వం), "Dahi Chuda": https://tourism.bihar.gov.in/en/experiences/food-and-cuisine/main-course/dahi-chuda (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
- ఫ్రీ ప్రెస్ జర్నల్, "Bihar CM Nitish Kumar Attends Dahi-Chura Feast At Vijay Kumar Sinha's Residence On Makar Sankranti", 13 జనవరి 2026: https://www.freepressjournal.in/india/bihar-cm-nitish-kumar-attends-dahi-chura-feast-at-vijay-kumar-sinhas-residence-on-makar-sankranti (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
- అమెరికా ఆహార, ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ (US FDA), "Food Safety and Raw Milk": https://www.fda.gov/food/buy-store-serve-safe-food/food-safety-and-raw-milk (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
- అమెరికా ఆహార, ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ (US FDA), "Safe Food Handling": https://www.fda.gov/food/buy-store-serve-safe-food/safe-food-handling (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
- అమెరికా ఆహార, ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ (US FDA), "Food Allergies": https://www.fda.gov/food/nutrition-food-labeling-and-critical-foods/food-allergies (12 నవంబర్ 2026న చూశాం)
చివరిగా సమీక్షించినది: 12 నవంబర్ 2026.
సంబంధిత గైడ్లు
కుటుంబం, స్నేహితులతో షేర్ చేయండి
WhatsAppలో పంపండి, పోస్ట్ చేయండి లేదా లింక్ కాపీ చేయండి.
వంటకాలు నుంచి మరిన్ని
- భారతదేశ ప్రసిద్ధ ఆలయ ప్రసాదాలు, వాటిని దేనితో చేస్తారు
- ఉల్లి, వెల్లుల్లి లేని సాత్త్విక వంట: ఒక ఆచరణాత్మక గైడ్
- పండుగల వారీగా నైవేద్యం: ఏ హిందూ పండుగకు ఏమి వండాలి
- హిందూ ఉపవాసంలో ఏమి తినాలి: వ్రతాల వారీగా ఆహార నియమాలు
- అన్నదానానికి వంట: 50, 100 మందికి మెనూ, పరిమాణాలు




